Connect with us

Articles

የ2008 የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 2ኛው ሳምንት ዘገባ፦ ቅዱስ ጊዮርጊስ በአስደናቂ መንገድ ወደ ድል ተመልሷል

Published

on

St. George team first 11 v Sidama

St George May 2015

የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ በአዲስ ተዟዙሮ የመጫወት ፎርማት ከተጀመረበት 1990 ጀምሮ ከተደረጉት የሊግ ውድድሮች ከግማሽ የበለጡትን በማሸነፍ ብቻውን ለነገሰው ቅዱስ ጊዮርጊስ ሽንፈት ከሌሎቹ ክለቦች በበለጠ ዋጋ ያለው ይመስላል፡፡ ተከታታይ ሽንፈቶች ይቅሩና በወሳኝ ጊዜ የተከሰተ አንድ ሽንፈት በፈረሰኞቹ ቤት የመነጋገሪያ ርዕሶች መክፈት ይችላል፡፡ በተለይም አሰልጣኞች እና ተጨዋቾች በድንገት ጫና ውስጥ ይገባሉ፡፡ ውጤት ማጣቶቹ ከተከታተሉ ከሌሎቹ ተፎካካሪዎቻቸው ፈጥኖ ‹‹ቀውስ›› የሚለው ቃል መነሳት ይጀምራል፤ የዋና አሰልጣኙ ቆይታም ጥያቄ ውስጥ ይገባል፡፡ የዘንድሮውም ቅዱስ ጊዮርጊስ በአዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ ግማሽ ፍፃሜ በኢትዮጵያ ቡና ከተረታ እና ባለፉት ዓመታት ባልተለመደ መልኩ በሊጉ መክፈቻ ሽንፈት ካስተናገደ በኋላ በተለይም በአዲሱ አሰልጣኝ ማርቲን ኩፕማን ላይ ጫናዎች በርትተው ነበር፡፡ ሆላንዳዊውም የቦርዱ ድጋፍ አብሯቸው እንደሆነ ነገር ግን ጫና እየተሰማቸው እንደሆነ አምነውም ነበር፡፡ ሲዳማ ቡናን በሜዳቸው ከገጠሙ በኋላ ውድድሩ ለበርካታ ሳምንታት ለመቋረጡ መዘጋጀቱም ከዚህ ረዥም የሊጉ እረፍት በፊት ድል ማድረግን የግድ አድርጎባቸው ነበር፡፡ በዋነኛ ተቀናቃኝ ከተረቱ እና በሁለት ተከታታይ የሊግ ጨዋታዎች ለማሸነፍ ከተሳናቸው በኋላ ለሳምንታት በደጋፊዎች ውስጥ ሊኖር የሚችለው ስሜት ስጋት ኩፕማንን እና ቡድኑን ውጥረት ውስጥ እንዳስገባው መገመት ይቻል ነበር፡፡ እናም በዚህ ስሜት ውስጥ ሆነው ነበር ያለፈው ዓመት ተፎካካሪያቸው ሲዳማ ቡናን ያስተናገዱት፡፡

አሰልጣኝ ኩፕማን በዚህም ጨዋታ ለአንጋፎቹ ተጨዋቾች ቅድሚያ የሰጡ በሚመስል መንገድ ሮበርት ኦዳንካራን በግብ ጠባቂ ስፍራ፣ አሉላ ግርማ፣ ሰልሀዲን ባርጊቾ፣ አይዛክ ኢዜንዴ እና አበባው ቡታቆን በተከላካይ ስፍራ፣ ተስፋዬ አለባቸው፣ ምንተስኖት አዳነ እና ምንያህል ተሾመን በአማካይ ስፍራ እንዲሁም ራምኬል ሎክ፣ አዳነ ግርማ እና ብሪያን ኦሞኒን ከፊት መስመር አሰልፈዋል፡፡ ከሳምንታት በፊት በደረሰበት የመኪና አደጋ ምክንያት ዋና አሰልጣኛቸው ዘላለም ሽፈራውን በልምምድ ስፍራ ላይ ማግኘት ያልቻሉት ሲዳማ ቡናዎች በበኩላቸው ወጣቱን ፍቅሩ ወዴሳን በግብ ጠባቂ ስፍራ፣ ዘነበ ከበደ፣ አወል አብደላ፣ አንተነህ ተስፋዬ እና ወሰኑ ማዜን በተከላካይ ስፍራ፣ ሙሉዓለም መስፍን፣ ቢኒያም አድማሱ፣ ፍፁም ተፈሪ እና እንዳለ ከበደን በአማካይ ስፍራ እንዲሁም የቀድሞዎቹን የቅዱስ ጊዮርጊስ አጥቂዎች በረከት አዲሱን እና አንዱዓለም ንጉሴን ከፊት በመጀመሪያ ተሰላፊነት ተጠቅመዋል፡፡

ጨዋታው የመጀመሪያውን የማጥቃት እንቅስቃሴ የተመለከተው አንድ ደቂቃም ሳይሞላ ፍፁም ተፈሪ ለአንዱዓለም ንጉሴ በረዥሙ ልኮለት ከግብ ጠባቂው አቅራቢያ ይገኝ የነበረው አንዱዓለም ኳሱን መቆጣጠር ተስኖት ሲያመልጠው ነበር፡፡ ከዚያም በአራተኛው ደቂቃ ራሱ አንዱዓለም ወደጎል ሙከራ አድርጎ ወደውጪ ወጥቶበታል፡፡ የእነዚህ ደቂቃዎች ክስተቶች ተመጣጣኝ ፉክክር እንደምናይ እና ጊዮርጊሶችም ከተጋጣሚያቸው ከበድ ያለ ፈተና ሊገጥማቸው እንደሚችል እንድንገምት ያደረጉን ነበሩ፡፡ ነገር ግን ከ14ኛው ደቂቃ እስከ 39ኛው ደቂቃ ድረስ በ25 ደቂቃዎች ውስጥ የሆኑት ነገሮች ግምታችንን ያፈራረሱ እና ግርምትን የፈጠሩ ነበሩ፡፡ በ14ኛው ደቂቃ በጊዮርጊስ የግራ ጎን ከሲዳማ ቡና ጎል 25 ሜትሮች ርቀት ላይ በአየር ላይ የመጣለትን ኳስ ምንያህል ተሾመ በግራ እግሩ በቮሊ በቀጥታ በመምታት እጅግ አስደናቂ ጎል አስቆጠረ፡፡ ከጎሉ በኋላ አሰልጣኝ ኩፕማን ያሳዩት ደስታ እና ፈንጠዝያ የነበሩበትን ጫና የሚያሳይ ነበር፡፡ ከአንድ ደቂቃ በኋላም ራምኬል ሎክ ከቀኝ መስመር በመሬት ያሻገረውን ብሪያን ኦሞኒ በተረከዙ ሞክሮ ከሳተው በኋላ ምንተስኖት አዳነ ደርሶ የሞከረው በሲዳማ ተከላካይ ጥረት ጎል ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ከዚያም በ17ኛው ደቂቃ አሁንም ራምኬል ከቀኝ መስመር በአየር ላይ ያሻገረውን ኳስ ኦሞኒ በድንቅ ሁኔታ በጭንቅላቱ ገጭቶ የቡድኑን ሁለተኛ ጎል አስቆጥሯል፡፡ ከሁለት ደቂቃዎች በኋላ ሲዳማዎች ከዘነበ ከበደ በተሻገረ የቅጣት ምት ልዩነቱን የማጥበብ እድል ቢያገኙም አወል አብደላ ከቅርብ ርቀት ኳሱን በአግዳሚ ላይ ልኮታል፡፡ በ30ኛው ደቂቃ አንዱዓለም በጭንቅላቱ ጨርፎ ያዘጋጀለትን ፍፁም ተፈሪ ወደጎል ቢመታውም ሰልሀዲን ባርጊቾ ተደርቦ አውጥቶታል፡፡ ሲዳማ ቡናዎች ሰልሀዲን ኳሱን በእጁ እንደመለሰ በመግለፅ የፍፁም ቅጣት ምት ጥያቄ ቢያቀርቡም አርቢትሩ አልተቀበሏቸውም፡፡ በ34ኛው ደቂቃ ራምኬል በግራ በኩል ሰብሮ ገብቶ ከሲዳማ ተከላካዮች ስህተት ጋር የተፈጠረውን እድል አዳነ ግርማ በግራ እግሩ በመሬት በመምታት በወጣቱ ግብ ጠባቂ ላይ ሶስተኛውን ጎል አስቆጥሯል፡፡ በ36ኛው ደቂቃ ኦሞኒ ኳሱን ተቆጣጥሮ፣ አቅጣጫውን ቀይሮ ወደ ጎል የመታው ድንቅ ሙከራ ለጥቂት ወደውጪ ወጥቷል፡፡ 39ኛው ደቂቃ ምናልባትም የጨዋታውን የፉክክር መንፈስ የገደለ እና የሲዳማ ቡናዎችን የመነመነ ተስፋ ያጨለመ ክስተት የሆነበት ነበር፡፡ ሲዳማዎች ሊያጠቁ ወደ ተጋጣሚያቸው ክልል ገብተው የተነጠቁት ኳስ በፈጣን መልሶ ማጥቃት ራሳቸው ክልል ደርሶ ራምኬል ከግራ በኩል ያገኘውን ኳስ በቀጥታ ወደ ጎል አዙሮ በመምታት ሌላ እጅግ ማራኪ ጎል አስቆጥሯል፡፡ በጨዋታው ድንቅ አቋም ሲያሳይ ያመሸው ራምኬል ከጎሉ በኋላ ከቡድን ጓደኞቹ ጋር ሆኖ እጆቹን አገጣጥሞ በማወዛወዝ በቅርቡ ለሚወለደው/ለምትወለደው ልጁ መታሰቢያ አድርጎታል፡፡ በአጋማሹ ማጠናቀቂያ ላይ ከመስመር ተሻግሮ የመጣን ኳስ አንዱዓለም ወደ ጎል ሲሞክር አይዛክ ኢዜንዴ በእጁ በመመለሱ አርቢትሩ ለሲዳማ ቡና የፍፁም ቅጣት ምት  ሰጥተዋል፡፡ ራሱ አንዱዓለም ፍፁም ቅጣት ምቱን አስቆጥሮ የማስተዛዘኛ የመሰለ ጎል አስገኝቷል፡፡ በ4ለ1 ውጤትም ለእረፍት ወጥተዋል፡፡

ከእረፍት ሲመለሱ በሰፊ ጎል በሚመራ ቡድን ላይ እንደተለመደው ጊዮርጊሶችም ቀዝቀዝ ብለዋል፡፡ ሲዳማዎች ከመጀመሪያው አጋማሽ በተሻለ ኳሱን ቢቆጣጠሩም ወደ ጨዋታው ለመመለስ የሚያበቃ እንቅስቃሴ አድርገዋል፤ እድሎችንም ፈጥረው ነበር ብሎ መናገር ግን አያስደፍርም፡፡ አንዱዓለም እና እንዳለ ከበደ ከሩቅ ወደ ጎል መትተው ወደ ውጪ ከወጣባቸው እንዲሁም በረከት አዲሱ እና አወል ሞክረው በግብ ጠባቂው ሮበርት ኦዳንካራ ከተመለሰባቸው ሙከራዎች ውጪ ይህ ነው የሚባል ስጋት መፍጠር አልቻሉም፡፡ በጨዋታው የባከኑ ደቂቃዎች ላይም በምንያህል ፈንታ ተቀይሮ የገባው አቡበከር ሳኒ ከአዳነ የተቀበለውን ኳስ ይዞ ወደ ሲዳማ ጎል ሲያመራ በአወል ጥፋት ስለተሰራበት አርቢትሩ ለቅዱስ ጊዮርጊስ የፍፁም ቅጣት ምት ሰጥተዋል፡፡ አዳነ ለራሱ ሁለተኛውን ለቡድኑ አምስተኛውን ጎል አስቆጥሮም በፈረሰኞቹ 5ለ1 አሸናፊነት ተጠናቋል፡፡

‹‹ከኃላፊነት እና ከጫና ለመሸሽ አልሞክርም›› ማርቲን ኩፕማን

ከጨዋታው በኋላ የቅዱስ ጊዮርጊሱ አሰልጣኝ ማርቲን ኩፕማን በተለያዩ ጉዳዮች ላይ ሀሳባቸውን ሰጥተዋል፡፡ ባለፉት ጨዋታዎችም የተገኙ የጎል አጋጣሚዎችን መጨረስ አለመቻላቸው እንጂ ጥሩ ተንቀሳቅሰው እንደነበር የገለፁት ሆላንዳዊው አሰልጣኝ (በአዳማው ጨዋታ ከ10 በላይ የጎል እድሎች እንደፈጠሩ አስታውሰዋል) በዚህ ጨዋታ የተለየ ነገር ያደረጉት የፈጠሯቸውን አጋጣሚዎች መጨረሳቸው ብቻ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ ለጨዋታውም በሚገባ እንደተዘጋጁ እና ከጨዋታው በፊት እሳቸውም ሆኑ ተጨዋቾቹ ከፍ ያለ ጫና ውስጥ እንደነበሩ አረጋግጠዋል፡፡ ‹‹ከኃላፊነት እና ከጫና ለመሸሽ አልሞክርም፤ ይሄ ስራዬ ነው›› በማለትም ኩፕማን የነበሩበትን መንፈስ መደበቅ እንደማይፈልጉ ገልፀዋል፡፡ ቡድናቸው እንደ ቡድን እንደሚጫወት እና ተጨዋቾቻቸው ሜዳ ላይም ሆነ በልምምድ ሜዳ ያላቸውን እንደሚሰጡ፣ አንዳቸው ለሌላኛቸው እንደሚታገሉም በማንሳት በተጨዋቾቻቸው ደስተኛ እንደሆኑ ተናግረዋል፡፡ ሆላንዳዊው ማራኪ እግር ኳስ ለመጫወት መሞከር እጅግ ከባድ መሆኑን ሰዎች ሊረዱ እንደሚገባም ገልፀዋል፡፡ የተጋጣሚ ቡድኖች በራሳቸው የግብ ክልል ተሰብስቦ መከላከልን መምረጥ እና ስህተት እየጠበቁ ብቻ ማጥቃት ጥሩ እግር ኳስ መጫወትን ፈታኝ እንደሚያደርገው አስረድተዋል፡፡ አሰልጣኙ ቀይረው ያስወጡት የቡድኑ አማካይ ተስፋዬ አለባቸው በአብዛኛው ረዛዥም ኳሶችን የመስጠት አስቸጋሪ ተግባርን ለመፈፀም እንደሚጥር እና እሳቸው ግን ሁሌም ነገሮችን እንዲያቀል እና አጫጭር ፓሶች እንዲያደርግ እንደሚያበረታቱት ተናግረዋል፡፡

በሌሎች ጨዋታዎች፡-

  • እሁድ እለት በአዳማ በተካሄደ ጨዋታ ሻምፒዮኖቹ በመርታት የሊግ ዘመቻውን የጀመረው አዳማ ከነማ ኤሌክትሪክንም በተመሳሳይ 2ለ0 ውጤት ረትቷል፡፡ በክረምቱ ከሀዋሳ ከነማ የተለያየው አንጋፋው አጥቂ ታፈሰ ተስፋዬ ለአሸናፊ በቀለ ቡድን ሁለቱንም ጎሎች አስቆጥሯል፡፡
  • እሁድ በአዲስ አበባ በተካሄዱት ሁለት ጨዋታዎች ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ እና ደደቢት ያለጎል አቻ ሲለያዩ መከላከያ በሳሙኤል ታዬ ጎል ኢትዮጵያ ቡናን 1ለ0 አሸንፏል፡፡ (ይህ ጨዋታ በሌላ ዘገባ ተዳስሷል)
  • ሰኞ በሆሳዕና በተደረገ ጨዋታ ባለሜዳው ሀዲያ ሆሳዕና በዳሸን ቢራ 1ለ0 ተረትቷል፡፡ አማካዩ ሳሙኤል አለባቸው ለዳሸን ተከታታይ ድል ያስገኘውን ጎል አስቆጥሯል፡፡ በቦዲቲ – ወላይታ ድቻ በበዛብህ መለዮ ብቸኛ ጎል አርባ ምንጭ ከነማን 1ለ0 ሲረታ፣ ብዙ ባወዛገበው የድሬዳዋ ጨዋታ ድሬዳዋ ከነማ እና ሀዋሳ ከነማ 1ለ1 ተለያይተዋል፡፡ ድሬዳዋዎች በፍቃዱ ወርቁ ጎል ሲመሩ ቢቆዩም በመጨረሻዎቹ ደቂቃዎች በረከት ይስሀቅ በፍፁም ቅጣት ምት ክልል ውስጥ የተገኘውን ሁለተኛ ቅጣት ምት በማስቆጠሩ አቻ ተለያይተዋል፡፡ ለዚህ ሁለተኛ ቅጣት ምት መሰጠት ምክንያት የነበረው የድሬዳዋው ግብ ጠባቂ ሳምሶም አሰፋ ኳሱን ይዞ፣ ለቆ እንደገና ይዟል የሚለው የአርቢትሩ እምነት በድሬዳዋ ሰዎች ተቀባይነት ባለማግኘቱ ጨዋታው ለጥቂት ደቂቃዎች ለመቋረጥ ተገድዶ ነበር፡፡
  • ከሁለቱ ሳምንታት ጨዋታዎች በኋላ ሁለቱንም ጨዋታዎቻቸውን በድል የተወጡት አዳማ ከነማ እና ዳሸን ቢራ መሪ ሲሆኑ አንዱን ጨዋታውን አሸንፎ ሌላኛውን አቻ የተለያየው ደደቢት ሶስተኛ ደረጃ ላይ ይገኛል፡፡ ባለ ሶስት ነጥቦቹ ቅዱስ ጊዮርጊስ፣ ወላይታ ድቻ፣ ኢትዮጵያ ቡና፣ አርባምንጭ ከነማ፣ መከላከያ እና ኤሌክትሪክ ተከታዮቹን ደረጃዎች ይዘዋል፡፡ ሁለቱንም ጨዋታዎቹን አቻ የተለያየው ሀዋሳ ከነማ በሁለት ነጥቦች፣ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ፣ ድሬዳዋ ከነማ እና ሲዳማ ቡና በአንድ ነጥብ እንዲሁም ባለምንም ነጥቡ ሀዲያ ሆሳዕና የመጨረሻዎቹን ደረጃዎች ይዘዋል፡፡
  • የአዳማ ከነማዎቹ ወንድወሰን ሚልክያስ እና ታፈሰ ተስፋዬ፣ የቅዱስ ጊዮርጊሱ አዳነ ግርማ፣ የሀዋሳ ከነማው በረከት ይስሀቅ እና የሲዳማ ቡናው አንዱዓለም ንጉሴ ሁለት፣ ሁለት ጎሎች አሏቸው፡፡
  • የሶስተኛው ሳምንት የፕሪምየር ሊጉ ጨዋታዎች ከስድስት ሳምንታት በኋላ ለታህሳስ ሁለት ፕሮግራም ተይዞላቸዋል፡፡

Articles

የቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ የኢትዮጵያ የአትሌቲክስ ተሳትፎ ድህረ ምልከታ

Published

on

Medal Winners

በቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ በወረቀት ደረጃ ከውድድሩ መጀመር በፊት ቡድኑ ባመዛኙ በጥሩ ብቃት ላይ የሚገኙ ወጣት አትሌቶችን ስላካተተ ቢያንስ የለመድናቸውን ሁለት ወይም ሶስት የወርቅ ሜዳልያ ድሎች እንደማያሳጣን ተስፋ አድርጌ ነበር፡፡ ሆኖም የሜዳ ላይ ውጤቱ እንደተጠበቀው ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ኢትዮጵያ በውጤታማነቷ በምትታወቅበት የአትሌቲክስ ፉክክር በአንድ የወርቅ፣ አንድ የብር፣ እና ሁለት የነሐስ በድምሩ በአራት ሜዳልያዎች ከዓለም 14ኛ ከአፍሪካ 3ኛ ደረጃን ይዛ ጨርሳለች፡፡ ይህም ሁሌም ለአፍሪካ የበላይነት ከምንፎካከራት ኬንያ ጋር ያለን ልዩነት ይበልጥ እንዲሰፋ አድጎታል፡፡ ከቅርብ ግዜ ወዲህ ሌላኛዋ የምስራቅ አፍሪካ ተቀናቃኛችን እየሆነች ከመጣችው ኡጋንዳም አንሰን እንድንገኝ አድርጎናል፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ በአትሌቲክሱ ከ1992ቱ የባርሴሎና ኦሊምፒክ ወዲህ ኢትዮጵያ ዝቅተኛ የሜዳልያ ስኬት ያስመዘገበችበትም ሆኖ አልፏል፡፡

አሉታዊ ጎኖች
ቶኪዮ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ውጤታማነት ፈር ቀዳጅ የሆነው ታላቁ አትሌት ሻምበል አበበ ቢቂላ በ1964 ዓ.ም. በተከታታይ ሁለተኛ የኦሊምፒክ ማራቶን ድሉን የተቀዳጀባት ከተማ ናት፡፡ እናም በቶኪዮ ከተማ በተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን የሱን ክብር የሚያጎሉባቸውን ነገሮች ያደርጋሉ ብዬ ጠብቄ ነበር፡፡ የሆኑት ነገሮች ግን በተለይ በቡድኑ አስተዳዳሪዎች በኩል ፍፁም ኃላፊነት የጎደለውና ከጠበቅኩት በተቃራኒው ነበር፡፡ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ከአትሌቶች ምርጫ አንስቶ በቡድኑ የዝግጅት ወቅት በተካረረ ውዝግብ ውስጥ ነበር የከረሙት፡፡ የኦሊምፒክ ቡድኑን የማዘጋጀት እና የመምራት የጋራ ኃላፊነት የነበረባቸው ሁለቱ አካላት ይባስ ብለው ውዝግቡን ቶኪዮ ድረስ ይዘውት ሄደዋል፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን ሁለቱን አካላት በማቀራረብ በትልቁ ውድድር ላይ ያለንን ተሳትፎ እንከን አልባ ማድግ የሚጠበቅባቸውም ተመልካች ከመሆን የዘለለ ሚና አልነበራቸውም። የውዝግቡ አሉታዊ ትሩፋት በአትሌቶች ስነልቦና እና በአጠቃላይ የቡድኑ ውጤት ላይ የበኩሉን ተፅዕኖ ሳያሳርፍ እንዳላለፈ አያጠራጥርም፡፡

እንደ አለመታደል ሆኖ በቶኪዮ ኦሎምፒክ የኢትዮጵያን ልዑካን የመምራት ትልቁ ኃላፊነት የተሰጣቸው ሰዎች ኃላፊነት የጎደላቸው ነበሩ። የስፖርቱ አስተዳደሪዎች ትላልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በአትሌቶች ምርጫ ዙሪያ የነበረውን ውዝግብ እንዲያቆሙልን እመኝ ነበር። ጭራሽ እራሳቸው ችግር ፈጣሪ ሆነው መገኘታቸው አስደንጋጭ እና አሳሳቢ ጉዳይ ነው፡፡ በመሮጫ መም ወይም በጎዳና ላይ በሚደረጉ ውድድሮች መሸነፍን በስፖርቱ ውስጥ ማሸነፍ እና መሸነፍ ያሉ የነበሩ እና ወደፊትም የሚኖሩ ነገሮች ስለሆኑ በፀጋ መቀበል ይቻላል፡፡ ተወዳዳሪዎቹ ውጤታማ እንዲሆኑ የስነልቦና ጥንካሬን ሊፈጥሩላቸው የሚገቡ ኃላፊዎች የእርስ በርስ ሽኩቻ ተቃራኒውን አሉታዊ ተፅዕኖ ሲያሳርፍ ማየት ግን ፍፁም ተቀባይነት የለውም፡፡ ለነገሩ ከስፖርቱ እድገት ይልቅ የፖለቲካ ግዴታቸው የሚያስጨንቃቸው የስፖርት አመራሮች በበዙባት ሀገር ስፖርቱ እንዲህ የማንም መጫወቻ ሲሆን ማየት አዲስ ነገር አይደለም፡፡  

የስፖርት አመራሮች ከፖለቲካ ተፅዕኖ ነፃ ሆነው ትኩረታቸውን ስፖርቱን በማስፋፋቱ እና ማሳደጉ ላይ አድርገው የሚሰሩ ስለስፖርቱም በቂ እውቀት እና ፍቅሩ ያላቸው ቢሆኑ መልካም ነው፡፡ ለቦታው በሚመጥን እና ኃላፊነቱን በአግባቡ መወጣት በሚችል የስፖርት አመራር የሚመራ የስፖርት ተቋምን መገንባት በተመሳሳይ ሰዓት የሀገር ግንባታን የሚደግፉ ሶስት ነገሮችን ስኬታማ ያደርጋል፡፡ በስፖርት ጤናውን የሚጠብቅ ማሕበረሰብ በመፍጠር በጤናው ሴክተር ላይ የሚኖረውን ጫና ይቀንሳል፣ በሀገር ገፅታ ግንባታ እና በኢኮኖሚው ዕድገት ላይም የበኩሉን ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል፡፡ በቶኪዮ ላይ የተመለከትናቸው የሀገርን ክብር ዝቅ ያደረጉ ግዴለሽነቶች ተገቢው ትኩረት ተሰጥቷቸው ሊታዩና አጥፊዎቹ ሊጠየቁበት ይገባል፡፡ በመጪዎቹ ዓመታት በሚጠብቁን ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይም የቶኪዮ ኦሊምፒኩን አይነት ሀፍረት እንዳይገጥመን ከወዲሁ ለችግሮቹ መፍትሔ መፈለግ አለበት፡፡

ባለፉት ዓመታት ኦሊምፒክ በመጣ ቁጥር በልዑካን ቡድኑ ውስጥ እየተካተቱ በሕዝብ ገንዘብ የሚዝናኑት የኦሊምፒክ ቱሪስቶች ጉዳይ ዘንድሮም ያልተቀረፈ ችግር ሆኖ ተስተውሏል፡፡ ከሌላው ግዜ በተለየ መልኩ ተጠባባቂ አትሌቶችን ይዞ መጓዝ ይጠይቅ በነበረው ውድድር ላይ አትሌቶቹን ትቶ ምንም የማይሰሩ ሰዎችን ይዞ መሄድ ትልቅ ቀልድ ነው፡፡  

ከሜዳ ውጭ የነበረው ውዝግብ ዋነኛ የትኩረት ማዕከል የነበረ መሆኑ በሜዳ ላይ የነበሩብንን ድክመቶች ሊያስረሳንም አይገባም፡፡ ስድስት የጎዳና ላይ ተወዳደሪዎቻችን እና አንድ የመም ተወዳዳሪ ውድድራቸውን ማቋረጣቸው በቶኪዮ ከታዩት ደካማ ጎኖቻችን መካከል የሚጠቀስ ነው፡፡ ችግሩ በዚህ ምክንያት ነው የተከሰተው ብሎ ለይቶ ለመናገር ባይቻልም ብዙ ግዜ ሲፈትነን ለሚስተዋለው የሞቃታማ ቦታ ውድድር የምናደርጋቸው ዝግጅቶችን መለስ ብሎ መመልከትን የሚጠይቅ ይመስለኛል፡፡ የተጎዳች አትሌትን ወደውድድር እንድትገባ ማድረግ እና በሁለት ደቂቃ ውስጥ ለማቋረጥ መገደዷም የአትሌቶች የጤና ክትትል ላይ ክፍተት እንዳለ የጠቆመን ክስተት ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ቡድን ወደውድድር ስፍራው ካቀናበት ግዜ ጀምሮ በቶኪዮ ምንም አይነት ቡድኑን የተመለከቱ ይፋዊ ጋዜጣዊ መግለጫዎች ወይም ፕሬስ ሪሊዞች አልነበሩም፡፡ ይህም እንደተለመደው የሕብረተሰቡን እና የመገናኛ ብዙሀንን ስለቡድኑ ቀጥተኛ መረጃ የማግኘት መብት የገደበ ነበር፡፡ ጋዜጠኞችም ሚዛናዊ ሆኖ ከመዘገብ ይልቅ ጎራ ለይተው ቃላት መወራወራቸው የህዝብን ትክክለኛ መረጃ የማግኘት መብት የነፈገ ነው፡፡ 

አዎንታዊ ጎኖች
ሰለሞን ባረጋ በወንዶች 10,000 ሜትር ወርቅ፣ ለሜቻ ግርማ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ብር፣ ጉዳፍ ፀጋዬ በሴቶች 5000 ሜትር ነሐስ፣ እና ለተሰንበት ግደይ በሴቶች 10,000 ሜትር ነሐስ ማስመዝገብ መቻላቸው የሚደነቅ ስኬት ነው፡፡

የመጪው ትውልድ አካል የሆኑት ተስፈኞቹ መቅደስ አበበ፣ ፍሬወይኒ ሀይሉ፣ በሪሁ አረጋዊ እና ጌትነት ዋለን ጨምሮ አምስት አትሌቶች ለሜዳሊያ የቀረበ የአራተኛነት ደረጃን ይዘው ማጠናቀቅ መቻላቸውም መልካም ነው፡፡ በተለይ ወጣቶቹ ያስመዘገቡት ውጤት በመጪዎቹ ዓመታት ተገቢውን ድጋፍ ካገኙ የምንጓጓለትን ድል ሊያስገኙልን እንደሚችሉ ያመላከተን ነው፡፡

የሀብታም አለሙ በኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ተሳትፎ ታሪክ በሴቶች 800 ሜትር ለመጀመሪያ ግዜ ለፍፃሜ ተወዳዳሪነት መብቃት ምንም እንኳ በፍፃሜው የሜዳልያ ድል ባይቀናትም በአዎንታዊ ጎን ሊጠቀስ የሚችል ስኬት ነው፡፡

ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ደረጃን ይዘው ላጠናቀቁ አትሌቶች በሚሰጥ ነጥብ ድምር መሰረት በወጣው የነጥብ (ፕሌስመንት) ደረጃ ሰንጠረዥ ላይ በ64 ነጥብ ዘጠነኛ ሆነን ማጠናቀቃችንም እሰየው የሚያስብል ነው፡፡

በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከአራተኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ አጠናቀው ነጥብ ያስገኙ እና የዲፕሎማ ተሸላሚ የሆኑት አትሌቶች፡-
4ኛ – ፍሬወይኒ ሀይሉ – በሴቶች 1500 ሜትር
4ኛ – መቅደስ አበበ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል
4ኛ – ሮዛ ደረጀ – በሴቶች ማራቶን
4ኛ – በሪሁ አረጋዊ – በወንዶች 10,000 ሜትር
4ኛ – ጌትነት ዋለ – በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል
5ኛ – እጅጋየሁ ታዬ – በሴቶች 5000 ሜትር
6ኛ – ሀብታም አለሙ – በሴቶች 800 ሜትር
6ኛ – ሰንበሬ ተፈሪ – በሴቶች 5000 ሜትር
8ኛ – ዮሚፍ ቀጄልቻ – በወንዶች 10,000 ሜትር
8ኛ – ዘርፌ ወንድማገኝ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል

  • የአትሌቲክስ የነጥብ ደረጃ ሰንጠረዥ ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ የሚያጠናቅቁ አትሌቶች በሚያስመዘግቡት ነጥብ ድምር መሰረት የሚወጣ ሲሆን የነጥብ አሰጣጡም ለአንደኛ ደረጃ 8 ነጥብ፣ ለሁለተኛ ደረጃ 7 ነጥብ፣ ለሶስተኛ ደረጃ 6 ነጥብ፣ ለአራተኛ ደረጃ 5 ነጥብ፣ ለአምስተኛ ደረጃ 4 ነጥብ፣ ለስድስተኛ ደረጃ 3 ነጥብ፣ ለሰባተኛ ደረጃ 2 ነጥብ፣ እና ለስምንተኛ ደረጃ 1 ነጥብ ነው።

ከፊታችን ምን  እየጠበቀን ነው? ምንስ እናድርግ?
ባለፈው ዓመት በዓለም አቀፉ ወረርሺኝ ምክንያት ትልልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ለሌላ ግዜ እንዲተላለፉ መደረጉ ይታወቃል፡፡ ሌላ አስገዳጅ ሁኔታ ካልተፈጠረ በስተቀር ቀጣዮቹ አራት ዓመታት በተከታታይ በየዓመቱ ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች የሚካሄዱባቸው ይሆናሉ፡፡ በ2022 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2023 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2024 የኦሊምፒክ ጨዋታዎች፣ እና በ2025 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ይኖራሉ፡፡ በቀጣዩ ዓመት በኢትዮጵያ የቀን አቆጣጠር ከሐምሌ 8 – 17/2014 በዩናይትድ ስቴትስ ኦሪጎን የሚካሄደው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና አዘጋጆች ሙሉ የውድድሩን ፕሮግራም፣ የማራቶን እና የእርምጃ ውድድሮች የሚካሄዱባቸውን ቦታዎች በትላንትናው ዕለት ይፋ አድርገዋል፡፡ የዓለም ሻምፒዮናውን ውድድር በኃላፊነት የሚመራው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽንም ከወዲሁ ለዛ ውድድር ተሳትፎ የሚጠበቅበትን አቅዶ መንቀሳቀስ ይኖበርታል፡፡

ከምርጫ ጋር በተያያዘ የሚነሱ ጭቅጭቆችን ለማስቀረት ከወዲሁ ሁሉም አትሌቶች አውቀውት በውስጡ የሚያልፉበትን ገዢ የሆነ የመምረጫ መስፈርት ማዘጋጀት ቀዳሚው ተግባር መሆን አለበት፡፡ የመምረጫ መስፈርት ሁልግዜም በግላዊ ምልከታ እና ፍላጎቶች ላይ በሚመሰረት ምክንያት አነጋጋሪ መሆኑ የማይቀር ነው፡፡ ቢሆንም ባለድርሻ አካላቱን በሙሉ ባሳተፈ መልኩ ውይይት ተደርጎበት ቢወጣ ሁሉንም ገዢ እና ከጭቅጭቅ የፀዳ ሊሆን ይችላል፡፡ እዚህ ላይ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከተከሰቱት ሁኔታዎች አንፃር የሌሎች ሀገሮችንም ተሞክሮዎች በመዳሰስ ነገሩን ሰፋ አድርጎ መመልከት ቢቻል ጥሩ ነው፡፡ ትልልቅ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በተደጋጋሚ እንደታዘብነው አንዳንድ አትሌቶች በቡድኑ ውስጥ ለመካተት የሚያደርጉትን ተገቢ ያልሆነ ሙከራም ማቆም አለባቸው፡፡ ከፋም ለማም ስፖርቱን እንዲመራ ኃላፊነት የተሰጠው ተቋም የሚያወጣቸውን መስፈርቶች ማክበርና በዛ ውስጥ ተመራጭ ለመሆን መሞከር ግድ እንደሚላቸውም መዘንጋት የለባቸውም፡፡ ማኔጀሮች እና አሰልጣኞች በተለይ በማራቶን የራሳቸውን አትሌት ለማስመረጥ የሚያደርጓቸው አላስፈላጊ ግፊቶችም ሊያቆሙ ይገባል፡፡

ለውድድሮች የምናደርጋቸውን ዝግጅቶች ጠንካራ እና ደካማ ጎኖች ከውድድሮች በኋላ መገምገም እና መታረም ያለባቸው ነገሮች ካሉ ማረም፡፡ ከፍተኛ ሙቀት በነበረባቸው በለንደን 2012 ኦሊምፒክ ሶስቱም የወንዶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በሞስኮ 2013 የዓለም ሻምፒዮና ሁለቱ የሴቶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ላይ አምስት የማራቶን (ሶስቱም ወንዶች እና ሁለት ሴቶች) ተወዳዳሪዎቻችን እንዲሁም የሴቶች እርምጃ ተወዳዳሪያችን ለማቋረጥ መገደዳቸውን አስተውለናል፡፡ ስለዚህ በጎዳና ላይ ውድድሮች ከባድ ሙቀት ለሚኖርባቸው ቦታዎች እንዴት መዘጋጀት አለብን የሚለው ጉዳይም በደንብ ሊታይ የሚገባው ይመስለኛል፡፡ አንዳንድ የመም (ትራክ) ተወዳዳሪ አትሌቶቻችን የውድድር ዓመቱ ሲጀምር ድንቅ ብቃታቸውን ያሳዩን እና ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ አቋማቸው እየወረደ ይመጣል፡፡ አሰልጣኞቻቸው ለእነዚህ አይነቶቹ አትሌቶች ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ ብቃታቸውን እያሳደጉ እንዲሄዱ የሚረዳቸውን የልምምድ ፕሮግራም ቢያዘጋጁላቸው መልካም ነው፡፡ በመካከለኛ ርቀት ውድድሮች ላይ በተለይ በወንዶች አሁንም በከፍተኛ ደረጃ የሚፎካከሩ አትሌቶችን ለማፍራት ጠንክረን መስራት ይጠበቅብናል፡፡

Continue Reading

Articles

የኢትዮጵያውያን አትሌቶች የቶኪዮ ኦሊምፒክ የአትሌቲክስ ማጣሪያ ውድድሮች የመጀመሪያ ሁለት ቀናት

Published

on

በሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በቶኪዮ ኦሊምፒክ የመጀመሪያዎቹ ሁለት ቀናት የኢትዮጵያ አትሌቶች የተሳተፉባቸው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል፣ 800 ሜትር በሁለቱም ፆታዎች፣ እንዲሁም የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያዎች ሌላኛዎቹ የኢትዮጵያውያን የትኩረት ማዕከል የነበሩ ውድድሮች ናቸው፡፡ ቀጣዩ ዘገባ የኢትዮጵያውያኑን የማጣሪያ ውድድሮች ተሳትፎ እና ውጤቶች አንዲሁም ተጨማሪ መረጃዎችን ይዟል፡፡

የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል

በአትሌቲክስ ውድድሩ የመክፈቻ ቀን (ዓርብ ሐምሌ 23/2013) ጠዋት ላይ በተካሄደው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ማጣሪያ ከተሳተፉት ሶስት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች መካከል ከምድብ አንድ ለሜቻ ግርማ (8፡09.83) በአንደኛነት፣ ከምድብ ሁለት ጌትነት ዋለ (8፡12.55) በሁለተኛነት ለፍፃሜው ሲያልፉ በምድብ ሶስት የተወዳደረው ታደሰ ታከለ (8፡24.69) ስምንተኛ ወጥቶ ለፍፃሜው ሳያልፍ ቀርቷል፡፡ ለሜቻ ጃፓናዊው ሚዩራ ዩጂን እና ኬንያዊው ቤንጃሚን ኪይገንን በማስከተል ከምድቡ ያሸነፈበት 8:09.83 በኦሊምፒክ የማጣሪያ ውድድሮች ላይ የተመዘገበ የምንግዜውም ፈጣን ሰዓት ሆኗል፡፡ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የፍፃሜ የሜዳልያ ፉክክር በዋናነት በኬንያውኑ ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት፣ በኢትዮጵያውያኑ ለሜቻ ግርማ እና ጌትነት ዋለ እንዲሁም በሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ መካከል እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡

ኢትዮጵያ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በ1980ው የሞስኮ ኦሊምፒክ በሻምበል እሸቱ ቱራ አማካይነት ካስመዘገበችው የነሐስ ሜልያ ድል ወዲህ በርቀቱ በወንዶች ምንም አይነት የኦሊምፒክ ሜዳልያ ድል የላትም፡፡ ሆኖም ከቅርብ ግዜ ወዲህ እየታዩ የመጡ መሻሻሎች እና በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ የተመዘገበው የብር ሜዳልያ ድል በቶኪዮም ሌላ ሜዳልያን ተስፋ እንድናደርግ ያነሳሳን ሆኗል፡፡ ዘግይቶ የተሰላፊ አትሌቶች ለውጥ ከተደረገባቸው ርቀቶች አንዱ በሆነው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በተጠባባቂነት የተመዘገበውና በዋናነት በ5000 ሜትር እንደሚወዳደር ይጠበቅ የነበረው ጌትነት ዋለ ወደመጀመሪያ ተሰላፊነት የመጣ ሲሆን ኃይለማሪም አማረ በመጨረሻ ሰዓት በለሜቻ ግርማ መተካቱም አነጋጋሪ የሆነ ሌላኛው ለውጥ ነው፡፡ ጌትነት በ3000 ሜትር መሰናክልም ጠንካራ ተፎካካሪ አትሌት ሲሆን በዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ አራተኛ ሆኖ ማጠናቀቅ ችሏል፡፡ በፍፃሜው ውድድር በ2019 የርቀቱ የዳይመንድ ሊግ ሻምፒዮን ጌትነት ዋለ እና በወቅቱ የዓለም ሻምፒዮና የብር ሜዳሊስት ለሜቻ ግርማ የሚወከለው የኢትዮጵያ ቡድን በቶኪዮ የኬንያውያኑን የበላይነት ለመግታትና አዲስ የስኬት ታሪክ ለማፃፍ እንደሚበቃ ተስፋ ተጥሎበታል፡፡                     

በ1984 በሎስ አንጀለስ ከተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር አንስቶ በተከታታይ በዘጠኝ የኦሊምፒክ ውድድሮች ወይም ላለፉት 36 ዓመታት የኦሊምፒክ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የወርቅ ሜዳልያ ድል በኬንያውያን ቁጥጥር ስር ይገኛል፡፡ በዓለም ሻምፒዮናም ተመሳሳይ የበላይነት ያላቸው ኬንያውያን ከ17 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች በ14ቱ የወርቅ ሜዳልያው አሸናፊዎች ናቸው፡፡ ሆኖም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ ከኢትዮጵያውያን እና ከሞሮኮ አትሌቶች የገጠማቸው ተግዳሮት ለመሸነፍ እጅግ አቅርቧቸው የነበረ መሆኑ አይዘነጋም፡፡ በአንድ ማይክሮ ሰከንድ ልዩነት አሸናፊነታቸውን ባረጋገጡበት በዶሀው ውድድር የተፈታተኗቸው ኢትዮጵያዊው ለሜቻ ግርማ እና ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮው ፍፃሜ ለሌላ ብርቱ ፉክክር እየጠበቋቸው ይገኛሉ፡፡ ባለፉት ሁለት የዓለም ሻምፒዮናዎች በቅደም ተከተል የብር እና የነሐስ ሜዳልያን ያገኘው ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮ ከሚወዳደሩት በሙሉ የላቀና 7፡58.15 የሆነ የራሱ ምርጥ ሰዓት ያለው ነው፡፡

ኬንያ በቶኪዮ ያለፈው ውድድር ሻምፒዮንነቱን ክብር የሚያስጠብቅላትን አትሌት ይዛ መቅረብ ሳትችል ቀርታለች፡፡ ከአምስት ዓመት በፊት በሪዮ የኦሊምፒክ እንዲሁም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀ የዓለም ሻምፒዮን የሆነው ኮንሰስለስ ኪፕሩቶ ባለፈው ወር በኬንያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ውድድሩን ባለማጠናቀቁ የኦሊምፒክ ሻምፒዮንነት ክብሩን ለማስጠበቅ በቶኪዮ አልተገኘም፡፡ ስለዚህ አሁን የረጅም ግዜ የበላይነታቸውን የማስጠበቅ ኃላፊነቱ በ2019ኙ የዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ በቅደም ተከተል ስድስተኛ እና ሰባተኛ ሆነው ባጠናቀቁት ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት ላይ ወድቋል፡፡  

የሴቶች 800 ሜትር

ከአትሌቲክሱ የጀመሪያ ቀን የጠዋት መርሀግብሮች አንዱ በነበረው የሴቶች 800 ሜትር ማጣሪያ በምድብ ሶስት በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ2 ደቂቃ ከ01.20 ሰከንድ ሁለተኛ የወጣችው ሀብታም አለሙ ለግማሽ ፍፃሜው ያለፈች ሲሆን በሁለተኛው ቀን ምሽት ላይ በተካሄደው የግማሽ ፍፃሜ ውድድር ላይም በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ1:58.40 ሁለተኛ በመሆን በኦሊምፒክ የውድድር ታሪክ ለመጀመሪያ ግዜ በርቀቱ ለፍፃሜ ውድድር የበቃች ኢትዮጵያዊት ሆናለች፡፡ ሀብታም ከውድድሩ በኋላ በቶኪዮ ለሚገኘው ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው በሰጠችው አጭር ቃል ‹‹ውድድሩ ትንሽ ፈታኝ ነበር ነገር ግን ለሀገሬ ስል ያለኝን አቅም ሁሉ ተጠቅሜያለሁ፡፡ ክብሩ ይስፋ ለመድኃኒዓለም በመጨረሻም አሪፍ ውጤት ላይ ደርሻለሁ፡፡ ለኦሊምፒክ የፍፃሜ ውድድር ሳልፍ የመጀመሪያዬ ነው፡፡ ከዚህ በፊትም ከኢትዮጵያ ለፍፃሜ የደረሰ ያለ አይመስለኝም እና አሁንም መጨረሻዬን ያሳምርልኝ ነው የምለው›› ብላለች፡፡  

በሴቶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ በምድብ አራት በ2.01.98 አራተኛ ሆና ያጠናቀቀችው ነፃነት ደስታ ወደ ግማሽ ፍፃሜው መቀላቀል ሳትችል ስትቀር በጀማሪዎች ስም ዝርዝር ላይ ስሟ ተካቶ በምድብ አንድ እንደምትሮጥ ስትጠበቅ የነበረችው ወርቅውሀ ጌታቸው ግልፅ ባልተደረገ ምክንያት ውድድሩን ሳትጀምር ቀርታለች፡፡

የወንዶ 800 ሜትር

የወንዶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ ላይ የተሳተፈው ኢትዮጵያዊው መለሰ ንብረት ከምድብ ሶስት በ1:47.80 ሰባተኛ ሆኖ በማጠናቀቅ ለግማሽ ፍፃሜው ማለፍ ሳይችል ቀርቷል፡፡ በመሐመድ አማን ስኬቶች በመነቃቃት ላይ የነበረው የወንዶች 800 ሜትር ከቅርብ ግዜ ወዲህ ኢትዮጵያ ሶስት ሰዓት የሚያሟሉ ተወካይ አትሌቶችን ለማግኘት እየተቸገረችበት የምትገኝ ርቀት እንደሆነ እየታየ ነው፡፡ የኦሊምፒክ ሚኒማ ማሟላት የቻለ አንድ አትሌት ብቻ ይዘን የቀረብንበት የቶኪዮ ኦሊምፒክም ይህ ችግር እንዳልተቀረፈ የታየበት ሌላኛው አጋጣሚ ሆኗል፡፡  

የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ

በአትሌቲክሱ የመጀመሪያ ቀን ሐምሌ 23/2013 ምሽት ላይ በተደረት የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ ላይ የተሳተፉት ሶስቱም ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ ለሚደረገው የፍፃሜ ውድድር አልፈዋል፡፡ ከምድብ አንድ ሰንበሬ ተፈሪ (14፡48.31) እና እጅጋየሁ ታዬ (14፡48.52) የኔዘርላንዷ ሲፋን ሀሳን (14፡47.89) እና ኬንያዊቷ አግነስ (14፡48.01) ቲሮፕን ተከትለው በቅደም ተከተል ሶተኛ እና አራተኛ ሆነው ሲያልፉ ከምድብ ሁለት ጉዳፍ ፀጋዬ (14፡55.74) ኬንያዊቷ ሔለን ኦቢሪ (14፡55.77) አስከትላ በአንደኛነት አልፋለች፡፡


ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ በሚደረገው የሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በሄንግሎ በተከናወነው የኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ባስመዘገበችው የራሷ ምርጥ 14:13.32 የርቀቱ የወቅቱ ፈጣን አትሌት ሆና ወደ ቶኪዮ ያቀናችው ጉዳፍ ለወርቅ ሜዳልያ ድል ከሚጠበቁት መካከል ናት፡፡ በሄንግሎው ውድድር ላይ ጉዳፍን በመከተል በቅደም ተከተል 14:14.09 እና 14፡15.24 በሆነ ሰዓት የጨረሱት እጅጋየሁ እና ሰንበሬም በዓለም የምንግዜም ምርጥ ዝርዝር ውስጥ የስድስተኛ እና ሰባተኛ ደረጃን ለመያዝ የበቁ ጠንካራ አትሌቶች ናቸው፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ የሴቶች 5000 ሜትር ተወዳዳሪዎች ዝርዝር ሶስቱን ኢትዮጵያውያን ጨምሮ ከዓለም የምንግዜም ምርጥ አስር የርቀቱ ሯጮች አምስቱን ያካተተ ነው፡፡ ኬንያውያኑ ሄለን ኦቢሪ እና አግነስ ቲሮፕ ከምንግዜም ምርጥ አስሮቹ ውስጥ የሚካተቱ ሲሆኑ በ12ኛ ደረጃ ላይ የምትገኘው ኔዘርላንዳዊቷ ሲፋን ሀሳንም የቶኪዮውን የፍፃሜ ፉክክር በጉጉት እንዲጠበቅ የምታደርግ ብርቱ አትሌት ናት፡፡

Continue Reading

Articles

ሰለሞን ባረጋ ለአስራ ሶስት ዓመት የራቀንን የወንዶች 10,000 ሜትር ድል በቶኪዮ ወደ ኢትዮጵያ መልሶታል

Published

on

218076583_1010892909482678_1235421043554241523_n

በቶኪዮ ኦሊምፒክ በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው የአትሌቲክስ ውድድር በተጀመረ በሁለተኛው ቀን በወንዶች አስር ሺህ ሜትር ኢትዮጵያውያንን እጅግ ያስደስተው ድል በወጣቱ ሰለሞን ባረጋ አማካይነት ተመዝግቧል፡፡   
በ1980 ሞስኮ ላይ ምሩፅ ይፍጠር በርቀቱ ለመጀመሪያ ግዜ የኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳልያ ካስገኘ በኋላ ከተደረጉት አስር የኦሊምፒክ የወንዶች 10 ሺህ ሜትር ውድድሮች ኢትዮጵያ አምስቱን በበላይነት ለመጨረስ ችላለች፡፡ የርቀቱ ንጉሶች ሀይሌ ገብረስላሴ እና ቀነኒሳ በቀለ ከ1992 እስከ 2008 ዓ.ም. በአራት ተከታታይ የኦሊምፒክ ውድድሮች ላይ በማሸነፍ የርቀቱ የወርቅ ድል ለኢትዮጵያ ብቻ የተሰጠ እንዲመስለን አድርገውንም ነበር፡፡ ከ2008ቱ የቤይጂንግ ኦሊምፒክ የቀነኒሳ በቀለ ድል በኋላ በተከሰተው የሞ ፋራህ የበላይነት ምክንያት ተመሳሳዩን ድል በቶኪዮ ለማየት 13 ዓመታትን መጠበቅ ግድ ብሎናል፡፡ ላለፉት አስራ ሶስት ዓመታት በጉጉት ስንጠብቀው የቆየነውን የ10 ሺህ ሜትር የኦሊምፒክ ድል በመጨረሻም ሰለሞን ባረጋ በቶኪዮ አጎናፅፎናል፡፡ የሰለሞን የቶኪዮ የወርቅ ሜዳልያ ድል ኢትዮጵያ ካለፉት አስራ አንድ ኦሊምፒኮች በርቀቱ ለስድስተኛ ግዜ የበላይ ሆና እንድትጨርስ ያስቻለም ነው፡፡ ድሉ በቶኪዮ የአትሌቲኪስ ውድድሮች የመጀመሪያው የወርቅ ሜዳልያ ድል ሆኖም ተመዝግቧል፡፡ ሰለሞን ባረጋ በ2018 የበርሚንግሀም የዓለም የቤት ውስጥ ውድድር በ3000 ሜትር እና በ2019 የዶሀ ዓለም ሻምፒዮና ላይ በ5000 ሜትር የብር ሜዳልያ ካገኘ በኋላ በመጀመሪያ የኦሊምፒክ ተሳትፎው ከፍተኛ ክብር የሚሰጠውን የ10,000 ሜትር የወርቅ ሜዳልያ ድል ለማሳካት በቅቷል፡፡

‹‹የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት››
ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድል በኋላ

ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድሉ በኋላ በስፍራው ከሚገኘው የስራ ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው ጋር ባደረገው አጭር ቃለ ምልልስ የሚከተለውን ብሏል ‹‹ረጅም ርቀት የእኛ ስፖርት ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ ሆኖም በኦሊምፒክ ውድድር ላይ ወርቅ ሜዳልያ ከወሰድን ብዙ ግዜ አልፎናል፡፡ ይህን ነገር ለመጨረሻ ግዜ ያሳካውም ቀነኒሳ ነበረ፡፡ ዛሬ በቶኪዮ ድሉን በማሳካቴ በጣም ደስተኛ ነኝ፡፡ በተለይ ለእኛ ከቶኪዮ ጋር አበበ ቢቂላን የምናስታውስበት ድል ስለሆነ ያንን በማሳካቴም በጣም ተደስቻለሁ፡፡ ዘንድሮ ከኡጋንዳ የዓለም ሪኮርድ የሰበረው ቼፕቴጌይ እና የዓመቱን ፈጣን ሰዓት የሮጠው ኪፕሊሞ ነበሩ፡፡ እናም ውድድሩ በጣም ይፈጥናል ብዬ ነበር የጠበቅኩት ግን አልተሮጠም፡፡ ውድድሩን የጨረስነውም 27 ቤት ነው፡፡ የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት፡፡ ኡጋንዳውያኑ አትሌቶች ዛሬ ብዙም አልታገሉም፡፡ አብዛኛውን ሰዓት ከኋላ ነው የቆዩት እና እንደዚህ ይሆናል ብዬ አልጠበቅኩም ነበር፡፡ እነርሱን ካሜራ ላይም እያየኋቸው ስለነበር ስለነሱ ብዙም አልተጨነቅኩም እንደውም ከእነሱ ይልቅ የእኛን ልጆች ነበረ ይወጣሉ ብዬ የጠበቅኩት፡፡ በውድድሩ መሀል ተጠባቂ የሆኑት ኡጋንዳውያን ወደኋላ ቀርተው ሶስተኛው የቡድን አጋራቸው ወደፊት ወጥቶ በሰፊ ልዩነት ሲመራ እኛ እነሱን ስንጠብቅ እሱ አዘናግቶ እንዳያሸንፍ ልዩነቱን ለማጥበብ ሞክሬያለሁ፡፡ ምናልባት እነሱ እኛን ሲጠብቁ አንተ ሂድ ያሉት ነበር የመሰለኝ፡፡ ከዚህ በፊት በእንደዚህ አይነቱ ነገር ዳይመንድ ሊግ ላይ ስለተሸወድኩኝ ያንን እንዳይደግሙ ብዬ ነበረ ልዩነቱን ለማጥበብ የሞከርኩት፡፡ የአሰልጣኜንም ምክር እየሰማሁ ስለነበረ የምሮጠው እና ወደኋላ ተመለስ እያለኝ ስለነበር ወደኋላ ተመልሻለሁ፡፡ የእነርሱ እስትራቴጂ እሱን ወደፊት እንዲወጣ አድርገው እኛን ለማድከም ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ስንነጋገር ወደፊት ጠጋ በል እያልኩት ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ልምምድም አብረን ነበረ የምንሰራው፡፡ እኔ እንደውም ከአንድ እስከ ሶስት እንወጣለን ብዬ ነበር የጠበቅኩት አጋጣሚ ሆኖ አልተሳካም ነገር ግን ወርቁን ወደኢትዮጵያ በመመለሳችን በጣም ደስተኛ ነን፡፡›› ብሏል፡፡

Continue Reading

Trending