Connect with us

Articles

የዋሊያዎቹ አስደናቂ አቋም አነጋጋሪ ሆኗል

Published

on

IMG_3820

ባለፈው አርብ ምሽት በብሊዳው ሙስታፋ ቻከር ስታዲየም የአፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ጨዋታቸውን ያደረጉት የኢትዮጵያ እና የአልጄሪያ ብሔራዊ ቡድኖች በአዲስ አበባ ስታዲየም የመልስ ጨዋታቸውን አድርገዋል (ጨዋታው የደርሶ-መልስ ፍልሚያ ሳይሆን የምድብ ማጣሪያ የነጥብ ፉክክር የነበረ መሆኑን ልብ ይሏል)፡፡

በአልጄሪያ ምድር በደረሰባቸው አስደንጋጭ ሽንፈት የትችቶች ኢላማ ሆነው የሰነበቱት ዋልያዎቹ በተለያዩ ምክንያቶች ከቡድኑ ጋር ካልነበሩት የቀድሞዎቹ አምበሎቻቸው ሰልሀዲን ሰዒድ እና ስዩም ተስፋዬ በተጨማሪ በአልጄሪያው ጨዋታ አምበል ሆኖ ያገለገለው አስራት መገርሳንም በጉዳት ሳቢያ ለዚህ ጨዋታ ማግኘት አልቻሉም ነበር፡፡ ከአስራት በተጨማሪ በዚያ ጨዋታ ተሰላፊ የነበረው ግብ ጠባቂው ታሪክ ጌትነትም በጉዳት ምክንያት ከቡድኑ ውጪ ሲሆን ታደለ መንገሻ አስራትን እንዲሁም አቤል ማሞ ታሪክን ተክተው ወደሜዳ ገብተዋል፡፡ በሌላ በኩል የመሀል ተከላካዩ ያሬድ ባዬ እና የግራ ተከላካዩ ተካልኝ ደጀኔ ወደ ተጠባባቂ ወንበር ወርደው በቅደም ተከተል በአንተነህ ተስፋዬ እና ሱሌይማን መሀመድ ተተክተዋል፡፡ በዚህ መሰረት የዋልያዎቹ አሰላለፍ የሚከተለውን ይመስል ነበር፡፡

ኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን (4-5-1/ 4-3-3 የሚመስል)

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን የመጀመሪያ 11 ተሰላፊዎች (Photo - Bizuayehu Wagaw)

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን የመጀመሪያ 11 ተሰላፊዎች (Photo – Bizuayehu Wagaw)

ግብ ጠባቂ፡- አቤል ማሞ

ተከላካዮች፡- 6 – አሉላ ግርማ፣ 4- አንተነህ ተስፋዬ፣ 15 – አስቻለው ታመነ እና 11- ሱሌይማን መሀመድ

አማካዮች፡- 7- ጋቶች ፓኖም፣ 16 – ታደለ መንገሻ፣ 18 – ሽመልስ በቀለ፣ 14 – በኃይሉ አሰፋ እና 10 – ራምኬል ሎክ

አጥቂ፡- 9- ጌታነህ ከበደ
ዋና አሰልጣኝ፡ ዮሐንስ ሳህሌ

በአርብ ምሽቱ ድላቸው በራስ መተማመናቸው የበለጠ ከፍ ያለ የሚመስሉት አልጄሪያዊያኑ በአንፃሩ አንድ ቅያሬ ብቻ ያደረጉ ሲሆን የመሀል ተከላካዩ ሂሻም ቤልካሮዪ ወደ ተጠባባቂነት ወርዶ በዚያ ጨዋታ አማካይ የነበረው አምበሉ ካርል ሜጃኒ የእሱን ቦታ ይዟል፤ ዋሊድ መስሉብ በአማካይ ክፍል ከሳፊር ታይደር ጎን ተጫውቷል፡፡

አልጄሪያ ብሔራዊ ቡድን (4-2-3-1)

የአልጄሪያ ብሔራዊ ቡድን የመጀመሪያ 11 ተሰላፊዎች (Photo - Bizuayehu Wagaw)

የአልጄሪያ ብሔራዊ ቡድን የመጀመሪያ 11 ተሰላፊዎች (Photo – Bizuayehu Wagaw)

ግብ ጠባቂ፡ 1 – ሬይስ ም’ቦልሂ

ተከላካዮች፡ 18- ሜህዲ ዜፋኔ፣ 2- አይሳ ማንዲ፣ 12- ካርል ሜጃኒ እና 3- ፋውዚ ጎላም

አማካዮች፡ 8- ሳፊር ታይደር፣ 6- ዋሊድ መስሉብ

11- ያሲኔ ብራሂሚ፣ 7- ሪያድ ማህሬዝ እና 10- ሶፊያኔ ፌጎሊ

አጥቂ፡ 13- ኢስላም ስሊማኒ

ዋና አሰልጣኝ፡ ክርስቲያን ጉርኩፍ

አርቢትሮች፡ዋና አርቢትር – ዴቪስ ኦጌንቼ ኦምዌኖ (ኬንያ)

ረዳት አርቢትሮች – ማርዋ ራንጌ (ኬንያ) እና ጊልበርት ቼሪዮት (ኬንያ)

ያለፈው አርብ ምሽቱ የአልጄሪያው ጨዋታ በባለሜዳዎቹ ፍፁም ያልተጠበቀ የ7ለ1 ድል ከተፈፀመ በኋላ የመልሱ ጨዋታ ለዋልያዎቹ በመጥፎ ጊዜ እንደሚደረግ የብዙዎች እምነት ነበር፡፡ ውጤቱ ለአሸናፊዎቹ የሚሰጠው ከፍ ያለ በራስ መተማመን እና በተሸናፊዎቹ ላይ የሚያሳድረው የስነ-ልቦና ተፅዕኖ የመልሱን ጨዋታ ሂደት ሊወስን እንደሚችልም ታምኖ ነበር፡፡ በመደበኛ ሚዲያዎች እንዲሁም በማህበራዊ ሚዲያው ከተሰሙት የበዙ አሉታዊ ድምፆች እና በቡድኑ ላይ ከወረዱት ትችቶች መነሻ ስታዲየሙ የተመልካች እጥረት ሊገጥመው እንደሚችል እና ቡድኑም ከሚታደመው ተመልካቾች ተቃውሞ ሊያስተናግድ እንደሚችል ተሰግቶ ነበር፡፡ ነገር ግን ገና በግዜ ስታዲየሙ ግጥም ብሎ መሙላቱ እና ታዳሚውም ከጨዋታው መጀመር በፊት አንስቶ ዋልያዎቹን በስሜት መደገፍ መጀመሩ ነገሮች እንደተገመቱት ላይጓዙ እንደሚችሉ ፍንጭ የሰጠ ነበር፡፡ ተመልካቹ ከጨዋታው መጀመር አንድ ሰዓት ገደማ በፊት ወደ ሜዳ በመውጣት በተንቀሳቃሽ ስልኮቻቸው ፎቶ ሲያነሱ ለነበሩት አልጄሪያዊያን ከዋክብት በተለይም ለሪያድ ማህሬዝ አስደናቂ የአድናቆት አቀባበል ቢያደርግም ጨዋታው ሊጀመር ሲቃረብ ሙሉ ትኩረቱን እና ድጋፉን በራሱ ቡድን ላይ አድርጎ ነበር፡፡ ከሜዳ ውጪ ያለው ነገር ከተጠበቀው በተቃራኒ እንደተጓዘው፣ የሜዳ ውስጡ ጨዋታ አጀማመርም ፍፁም ያልተጠበቀ አይነት ነበር፡፡ በአሰልጣኝ ዮሐንስ ሳህሌ የሚመሩት ዋልያዎቹ ከጨዋታው የመጀመሪያ ፊሽካ ጀምሮ በከፍተኛ የማሸነፍ ፍላጎት በተጋጣሚያቸው ላይ ጫና ያሳደሩ ሲሆን የመጀመሪያ የማእዘን ምታቸውን ለማግኘት 30 ሴኮንዶች፣ የመጀመሪያ ሙከራቸውን ለማድረግ (ጋቶች ፓኖም ከሩቅ ወደ ጎል መትቶ በግብ ጠባቂው ሬይስ ም’ቦልሂ የተመለሰበት) አንድ ደቂቃ ተኩል ብቻ በቂያቸው ነበሩ፡፡ አይጠቀሙባቸው እንጂ በመጀመሪያዎቹ ሶስት ደቂቃዎች ውስጥ ሶስት የማእዘን ምቶችን ማግኘትም ችለዋል፡፡ ከሶስተኛው የማእዘን ምት በበኃይሉ አሰፋ የተሻገረውን ራምኬል ሎክ ኢላማውን ማግኘት አልቻለም እንጂ በቮሊ ሞክሮትም ነበር፡፡ የመጀመሪያዎቹ 15 ደቂቃዎች እንዲህ ከተጓዙ በኋላ ቀስ በቀስ አልጄሪያዊያኑ ወደ ጨዋታው ቅኝት መግባት የቻሉ ቢመስልም የጎል ስጋቶችን በመፍጠር ረገድ ግን ባለሜዳዎቹ በጣም የተሻሉ ነበሩ፡፡ በ19ኛው ደቂቃ ጌታነህ ከበደ በፍፁም ቅጣት ክልል ውስጥ በም’ቦልሂ ተጠልፌያለሁ ብሎ ቢወድቅም ለአርቢትሩ አላሳመናቸውም፡፡ በ21ኛው ደቂቃ ራሱ ጌታነህ ከ25 ሜትሮች ገደማ የመታው የቅጣት ምት በግብ ጠባቂው ሲያዝበት፣ ከአንድ ደቂቃ በኋላ ታደለ መንገሻ በአየር ላይ የመጣውን ኳስ ተቆጣጥሮ ወደ ጎል ቢመታም ኢላማውን ሊያገኝ አልቻለም፡፡ በ29ኛው ደቂቃ ላይ እነዚህ ሁለት ተጨዋቾች የፈጠሩት ቅንጅት ስታዲየሙን በአንድ እግሩ ላቆመ ክስተት ምክንያት ሆነ፡፡ ታደለ ከቀኝ በኩል ያሻገረው የማእዘን ምት ጌታነህ እግር ደርሶ የፕሪቶሪያ ዩኒቨርሲቲው አጥቂ ጎል አደረገው፤ ለዋልያዎቹም ያልተጠበቀ መሪነትን ሰጠ፡፡

ጌታነህ ከበደ የኢትዮጵያን የመጀመሪያ ጎል ካስቆጠረ በኋላ ከሚስማር ተራ ደጋፊዎች ጋር ደስታውን ሲጋራ (Photo - Bizuayehu Wagaw)

ጌታነህ ከበደ የኢትዮጵያን የመጀመሪያ ጎል ካስቆጠረ በኋላ ከሚስማር ተራ ደጋፊዎች ጋር ደስታውን ሲጋራ (Photo – Bizuayehu Wagaw)

አልጄሪያዊያኑም በፍፁም ያልጠበቁት ነገር እንደሆነባቸው አንዳንድ ተጨዋቾቻቸው እርስ-በእርስ በፈጠሩት ጭቅጭቅ መረዳት ይቻል ነበር፡፡ ከሁለት ደቂቃዎች ብቻ በኋላ ግን ሪያድ ማህሬዝ ያቀበለውን ጥሩ ኳስ ሶፊያኔ ፌጎሊ ወደ ጎል መትቶ አስደንገጭ ሙከራ በማድረግ በታዳሚው ደስታ ላይ ውሀ ሊቸልስ ተቃርቦ ነበር፡፡ በ40ኛው ደቂቃ ላይ ድንቅ ዳኝነት በታየበት ጨዋታ ላይ ከታዩ በጣም ጥቂት አወዛጋቢ ክስተቶች አንዱ ታየ፡፡ ኳስ በአየር ላይ ሲላክ ኢስላም ስሊማኒ በአሉላ ግርማ ላይ ጥፋት በመስራቱ አርቢትሩ ዴቪስ ኦጌንቼ ኦምዌኖ ለአልጄሪያው አጥቂ የማስጠንቀቂያ ካርድ ሰጡት፡፡ ግዙፉ አጥቂ በውሳኔው ደስተኛ ባይሆንም የፈፀመው በክርን የመማታት ጥፋት በቀይ ካርድ ሊያስወጣው እንደሚገባ የተከራከሩም ነበሩ፡፡ ተጨዋቹ በኋላ ላይ ለውጤቱ የነበረው አስተዋፅኦ ውሳኔውን የበለጠ አነጋጋሪ ሊያደርገው የሚችል ነበር – ከዚህ ክስተት ሶስት ደቂቃዎች ብቻ ቆይቶ ነበር ስሊማኒ፣ ራሱ በቀኝ መስመር ጀምሮት፣ በማህሬዝ እና ዋሊድ መስሉብ በኩል ያለፈውን እንቅስቃሴ ወደጎልነት የቀየረው እና ቡድኑን አቻ ያደረገው፡፡ በ1ለ1 ውጤትም ጨዋታው እረፍት አድርጓል፡፡

ቡድኖቹ ለሁለተኛው ግማሽ ጨዋታ ሲመለሱ ዳዊት ፍቃዱ በኃይሉ አሰፋን ተክቶ ወደሜዳ ገብቷል፡፡ በመጀመሪያው አጋማሽ የታየው እንቅስቃሴ ቀጥሎም ጨዋታው በፉክክር እና በክስተቶች የተሞላ መሆኑን ቀጥሏል፡፡ በ47ኛው ደቂቃ ማህሬዝ በፍፁም ቅጣት ክልል ውስጥ ጥፋት ተሰርቶብኛል ብሎ ቢወድቅም አርቢትሩ በዝምታ አልፈውታል፡፡ ከሁለት ደቂቃዎች በኋላ በ49ኛው ደቂቃ ለመጀመሪያው የኢትዮጵያ ጎል ምክንያት የነበሩት ሁለቱ ተጨዋቾች ለሌላ አስደናቂ ሁነት መነሻ ሆኑ፡፡ መሀል ሜዳ አካባቢ ሽመልስ ለዳዊት ያቀበለውን እና ተቀይሮ-ገቢው በማራኪ ተረከዝ መልሶ የሰጠውን ኳስ ታደለ እጅግ አስደናቂ በሆነ መንገድ በውጪኛው እግሩ ክፍል በተከላካዮች መካከል ሰንጥቆ ያቀበለውን ኳስ ጌታነህ በአጥቂ አጨራረስ ወደጎልነት በመቀየር እንደገና ዋልያዎቹን መሪ ማድረግ ቻለ፡፡

ዳዊት ፍቃዱ (17) ሶስተኛውን ጎል ካስቆጠረ በኋላ ከቀድሞ የክለብ አጋሮቹ (ታደለ (16) እና ጌታነህ (9)) ጋር ደስታውን ሲገልፅ (Photo - Bizuayehu Wagaw)

ዳዊት ፍቃዱ (17) ሶስተኛውን ጎል ካስቆጠረ በኋላ ከቀድሞ የክለብ አጋሮቹ (ታደለ (16) እና ጌታነህ (9)) ጋር ደስታውን ሲገልፅ (Photo – Bizuayehu Wagaw)

በ2005 ደደቢትን ለሊግ ሻምፒዮንነት ያበቁት ሶስቱ ተጨዋቾች (ዳዊት፣ ታደለ እና ጌታነህ) ለጎሉ መገኘት ያደረጉት ቅንጅት ፍፁም ማራኪ ነበር፡፡ ዋልያዎቹ ከሁለተኛ ጎላቸው በኋላ በጫናቸው በመቀጠልም ጋቶች እና ሽመልስ ከፍፁም ቅጣት ምት ክልል ውጪ የመቷቸው ኳሶች በግብ ጠባቂው ሲመለሱ፣ ራምኬል ከቀኝ በኩል ያሻገረውን እና ጌታነህ አግኝቶ ወደጎል የመታው ኳስ በአግዳሚው ላይ ወጥቶበታል፡፡ ሀት-ትሪኩን ለመስራት የጓጓ የመሰለው ጌታነህ ወደጎል ከመምታት ይልቅ ጎል አጠገብ ይገኙ ለነበሩት ዳዊት እና ሽመልስ ቢያቀብል የተሻለ ይመስል ነበር፡፡ ከእረፍት መልስ በተጋጣሚያቸው እንደተበለጡ የተረዱት የአልጄሪያው አሰልጣኝ ክርስቲያን ጉርኩፍ በ57ኛው ደቂቃ የተጨዋች ለውጥ በማድረግ አማካይ ክፍል ላይ መስሉብን በሪያድ ቦዴቡዝ ተክተዋል፡፡ ከቅያሬው በኋላ ‹ቀበሮዎቹ› ወደጨዋታው የተመለሱ መሰሉ፡፡ በ61ኛው ደቂቃ ዱካው ጠፍቶ የዋለው ማህሬዝ በአየር ላይ ያሻገረውን እና ፌጉሊ በጭንቅላቱ ወደኋላ የጨረፈውን ኳስ አሉላ ግርማ በጭንቅላቱ በመግጨት አወጣለሁ ብሎ ወደ ራሱ ጎል ሊያስቆጥር ተቃርቦ ነበር፡፡ በዚህ ምክንያት የተገኘውን የማእዘን ምትም አልጄሪያዊያኑ ሳያባክኑት የመሀል ተከላካዩ አይሳ ሜንዲ በጭንቅላቱ በመግጨት አቻ የሚያደርጋቸውን ጎል አስቆጥሯል፡፡ ከአንድ ደቂቃ በኋላም ቀበሮዎቹ በማራኪ ቅብብል ወደኢትዮጵያ ጎል ቀርበው ያሲኔ ብራሂሚ ከቅርበት በግማሽ-ቮሊ ወደጎል የሞከረው ኳስ በአቤል ጥረት ጎል ከመሆን ተርፏል፡፡ ከሴኮንዶች ብቻ በኋላ (64ኛ ደቂቃ) ግን ዋልያዎቹ አሁንም ለሶስተኛ ጊዜ መሪ መሆን የቻሉበትን ጎል አግኝተዋል፡፡ በቀኝ በኩል አሉላ ያቀበለውን ኳስ ጌታነህ ከጠበበ ማእዘን አጠንክሮ ወደጎል ሲመታ ም’ቦልሂ መያዝ ባለመቻሉ ሲተፋ አጠገቡ የነበረው ዳዊት በቀላሉ ጎል አድርጎታል፡፡

በ66ኛው ደቂቃ ላይ ታደለ ሌላ ጥሩ ኳስ ለጌታነህ አቀብሎት አጥቂው ወደጎል ቢመታም በማንዲ ተመልሶበታል፡፡ በ70ኛው ደቂቃ ላይ በስታዲየሙም የታደሙትንም ሆነ በቴሌቪዝን የሚመለከቱትን የዋልያዎቹ ደጋፊዎች ያስደነገጠ ቅያሬ በአሰልጣኝ ዮሐንስ ተደረገ፡፡ ለኢትዮጵያ ቡድን የማጥቃት እንቅስቃሴዎች ሁሉ መነሻ የነበረው እና የአልጄሪያውን አሰልጣኝ ጉርኩፍን ጨምሮ ለብዙዎች የጨዋታው ኮከብ የነበረው ታደለ እንዲወጣ እና በኤልያስ ማሞ እንዲተካ ተደረገ፡፡ በስታዲየሙ የታደመው ተመልካችም የተቃውሞ ድምፆች በማሰማት በአርባ-ምንጭ ከተማው አማካይ መውጣት የተሰማውን ቅሬታ ግልፅ አድርጓል፡፡ አልጄሪያዊያኑም በበኩላቸው ፌጎሊን አስወጥተው በራሺድ ጋዛል በመተካት የአቻነት ጎል የማስቆጠር ጥረታቸውን አጠናክረዋል፡፡ በ73ኛው ደቂቃ ስሊማኒ የተሻገረለትን ኳስ በሚገባ መቆጣጠር ባለመቻሉ ጥሩ እድል አምልጦታል፡፡ በ82ኛው ደቂቃ ዮሐንስ የመጨረሻ ቅያሬያቸውን በማድረግ አብዱልከሪምን በራምኬል ምትክ አስገብተው በመጨረሻዎቹ ጥቂት ደቂቃዎች የመከላከል እና ድሉን አስጠብቆ የመውጣት ፍላጎታቸውን አሳይተዋል፡፡ ነገር ግን ከሁለት ደቂቃዎች በኋላ አንተነህ ተስፋዬ በፍፁም ቅጣት ክልል ውስጥ በብራሂሚ ላይ የሰራው ጥፋት ተስፋቸውን አምክኖታል፡፡ የመሀል ተከላካዩ በፖርቶው ፕሌይ-ሜከር ላይ ሰራ የተባለው ጥፋት ለፍፁም ቅጣት ምት ምክንያት መሆኑ አሰልጣኝ ዮሐንስን ጨምሮ ብዙዎቹን የስታዲየሙ ታዳሚዎችን ባያሳምንም የቴሌቪዥን ምስሎች ግን የኬኒያዊው አርቢትር ውሳኔ ተገቢ እንደነበር ያረጋግጣሉ፡፡ የግራ ተከላካዩ ፋውዚ ጎላም ፍፁም-ቅጣት ምቱን ወደጎል በመቀየርም ውጤቱን 3ለ3 አድርጎታል፡፡ ከዚህ በኋላ ብዙ ክስተቶች ሳይታዩ በዚሁ ውጤት ጨዋታው ተጠናቋል፡፡ ታዳሚውም በውጤቱ እና ዋልያዎቹ መሪነታቸውን ማስጠበቅ ባለመቻላቸው ቢፀፀትም በእንቅስቃሴው ተደስቶ ስታድየሙን ለቅቋል፡፡

Continue Reading
1 Comment

1 Comment

  1. birhanuelias

    March 31, 2016 at 7:03 am

    arif wutet new

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Articles

የቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ የኢትዮጵያ የአትሌቲክስ ተሳትፎ ድህረ ምልከታ

Published

on

Medal Winners

በቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ በወረቀት ደረጃ ከውድድሩ መጀመር በፊት ቡድኑ ባመዛኙ በጥሩ ብቃት ላይ የሚገኙ ወጣት አትሌቶችን ስላካተተ ቢያንስ የለመድናቸውን ሁለት ወይም ሶስት የወርቅ ሜዳልያ ድሎች እንደማያሳጣን ተስፋ አድርጌ ነበር፡፡ ሆኖም የሜዳ ላይ ውጤቱ እንደተጠበቀው ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ኢትዮጵያ በውጤታማነቷ በምትታወቅበት የአትሌቲክስ ፉክክር በአንድ የወርቅ፣ አንድ የብር፣ እና ሁለት የነሐስ በድምሩ በአራት ሜዳልያዎች ከዓለም 14ኛ ከአፍሪካ 3ኛ ደረጃን ይዛ ጨርሳለች፡፡ ይህም ሁሌም ለአፍሪካ የበላይነት ከምንፎካከራት ኬንያ ጋር ያለን ልዩነት ይበልጥ እንዲሰፋ አድጎታል፡፡ ከቅርብ ግዜ ወዲህ ሌላኛዋ የምስራቅ አፍሪካ ተቀናቃኛችን እየሆነች ከመጣችው ኡጋንዳም አንሰን እንድንገኝ አድርጎናል፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ በአትሌቲክሱ ከ1992ቱ የባርሴሎና ኦሊምፒክ ወዲህ ኢትዮጵያ ዝቅተኛ የሜዳልያ ስኬት ያስመዘገበችበትም ሆኖ አልፏል፡፡

አሉታዊ ጎኖች
ቶኪዮ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ውጤታማነት ፈር ቀዳጅ የሆነው ታላቁ አትሌት ሻምበል አበበ ቢቂላ በ1964 ዓ.ም. በተከታታይ ሁለተኛ የኦሊምፒክ ማራቶን ድሉን የተቀዳጀባት ከተማ ናት፡፡ እናም በቶኪዮ ከተማ በተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን የሱን ክብር የሚያጎሉባቸውን ነገሮች ያደርጋሉ ብዬ ጠብቄ ነበር፡፡ የሆኑት ነገሮች ግን በተለይ በቡድኑ አስተዳዳሪዎች በኩል ፍፁም ኃላፊነት የጎደለውና ከጠበቅኩት በተቃራኒው ነበር፡፡ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ከአትሌቶች ምርጫ አንስቶ በቡድኑ የዝግጅት ወቅት በተካረረ ውዝግብ ውስጥ ነበር የከረሙት፡፡ የኦሊምፒክ ቡድኑን የማዘጋጀት እና የመምራት የጋራ ኃላፊነት የነበረባቸው ሁለቱ አካላት ይባስ ብለው ውዝግቡን ቶኪዮ ድረስ ይዘውት ሄደዋል፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን ሁለቱን አካላት በማቀራረብ በትልቁ ውድድር ላይ ያለንን ተሳትፎ እንከን አልባ ማድግ የሚጠበቅባቸውም ተመልካች ከመሆን የዘለለ ሚና አልነበራቸውም። የውዝግቡ አሉታዊ ትሩፋት በአትሌቶች ስነልቦና እና በአጠቃላይ የቡድኑ ውጤት ላይ የበኩሉን ተፅዕኖ ሳያሳርፍ እንዳላለፈ አያጠራጥርም፡፡

እንደ አለመታደል ሆኖ በቶኪዮ ኦሎምፒክ የኢትዮጵያን ልዑካን የመምራት ትልቁ ኃላፊነት የተሰጣቸው ሰዎች ኃላፊነት የጎደላቸው ነበሩ። የስፖርቱ አስተዳደሪዎች ትላልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በአትሌቶች ምርጫ ዙሪያ የነበረውን ውዝግብ እንዲያቆሙልን እመኝ ነበር። ጭራሽ እራሳቸው ችግር ፈጣሪ ሆነው መገኘታቸው አስደንጋጭ እና አሳሳቢ ጉዳይ ነው፡፡ በመሮጫ መም ወይም በጎዳና ላይ በሚደረጉ ውድድሮች መሸነፍን በስፖርቱ ውስጥ ማሸነፍ እና መሸነፍ ያሉ የነበሩ እና ወደፊትም የሚኖሩ ነገሮች ስለሆኑ በፀጋ መቀበል ይቻላል፡፡ ተወዳዳሪዎቹ ውጤታማ እንዲሆኑ የስነልቦና ጥንካሬን ሊፈጥሩላቸው የሚገቡ ኃላፊዎች የእርስ በርስ ሽኩቻ ተቃራኒውን አሉታዊ ተፅዕኖ ሲያሳርፍ ማየት ግን ፍፁም ተቀባይነት የለውም፡፡ ለነገሩ ከስፖርቱ እድገት ይልቅ የፖለቲካ ግዴታቸው የሚያስጨንቃቸው የስፖርት አመራሮች በበዙባት ሀገር ስፖርቱ እንዲህ የማንም መጫወቻ ሲሆን ማየት አዲስ ነገር አይደለም፡፡  

የስፖርት አመራሮች ከፖለቲካ ተፅዕኖ ነፃ ሆነው ትኩረታቸውን ስፖርቱን በማስፋፋቱ እና ማሳደጉ ላይ አድርገው የሚሰሩ ስለስፖርቱም በቂ እውቀት እና ፍቅሩ ያላቸው ቢሆኑ መልካም ነው፡፡ ለቦታው በሚመጥን እና ኃላፊነቱን በአግባቡ መወጣት በሚችል የስፖርት አመራር የሚመራ የስፖርት ተቋምን መገንባት በተመሳሳይ ሰዓት የሀገር ግንባታን የሚደግፉ ሶስት ነገሮችን ስኬታማ ያደርጋል፡፡ በስፖርት ጤናውን የሚጠብቅ ማሕበረሰብ በመፍጠር በጤናው ሴክተር ላይ የሚኖረውን ጫና ይቀንሳል፣ በሀገር ገፅታ ግንባታ እና በኢኮኖሚው ዕድገት ላይም የበኩሉን ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል፡፡ በቶኪዮ ላይ የተመለከትናቸው የሀገርን ክብር ዝቅ ያደረጉ ግዴለሽነቶች ተገቢው ትኩረት ተሰጥቷቸው ሊታዩና አጥፊዎቹ ሊጠየቁበት ይገባል፡፡ በመጪዎቹ ዓመታት በሚጠብቁን ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይም የቶኪዮ ኦሊምፒኩን አይነት ሀፍረት እንዳይገጥመን ከወዲሁ ለችግሮቹ መፍትሔ መፈለግ አለበት፡፡

ባለፉት ዓመታት ኦሊምፒክ በመጣ ቁጥር በልዑካን ቡድኑ ውስጥ እየተካተቱ በሕዝብ ገንዘብ የሚዝናኑት የኦሊምፒክ ቱሪስቶች ጉዳይ ዘንድሮም ያልተቀረፈ ችግር ሆኖ ተስተውሏል፡፡ ከሌላው ግዜ በተለየ መልኩ ተጠባባቂ አትሌቶችን ይዞ መጓዝ ይጠይቅ በነበረው ውድድር ላይ አትሌቶቹን ትቶ ምንም የማይሰሩ ሰዎችን ይዞ መሄድ ትልቅ ቀልድ ነው፡፡  

ከሜዳ ውጭ የነበረው ውዝግብ ዋነኛ የትኩረት ማዕከል የነበረ መሆኑ በሜዳ ላይ የነበሩብንን ድክመቶች ሊያስረሳንም አይገባም፡፡ ስድስት የጎዳና ላይ ተወዳደሪዎቻችን እና አንድ የመም ተወዳዳሪ ውድድራቸውን ማቋረጣቸው በቶኪዮ ከታዩት ደካማ ጎኖቻችን መካከል የሚጠቀስ ነው፡፡ ችግሩ በዚህ ምክንያት ነው የተከሰተው ብሎ ለይቶ ለመናገር ባይቻልም ብዙ ግዜ ሲፈትነን ለሚስተዋለው የሞቃታማ ቦታ ውድድር የምናደርጋቸው ዝግጅቶችን መለስ ብሎ መመልከትን የሚጠይቅ ይመስለኛል፡፡ የተጎዳች አትሌትን ወደውድድር እንድትገባ ማድረግ እና በሁለት ደቂቃ ውስጥ ለማቋረጥ መገደዷም የአትሌቶች የጤና ክትትል ላይ ክፍተት እንዳለ የጠቆመን ክስተት ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ቡድን ወደውድድር ስፍራው ካቀናበት ግዜ ጀምሮ በቶኪዮ ምንም አይነት ቡድኑን የተመለከቱ ይፋዊ ጋዜጣዊ መግለጫዎች ወይም ፕሬስ ሪሊዞች አልነበሩም፡፡ ይህም እንደተለመደው የሕብረተሰቡን እና የመገናኛ ብዙሀንን ስለቡድኑ ቀጥተኛ መረጃ የማግኘት መብት የገደበ ነበር፡፡ ጋዜጠኞችም ሚዛናዊ ሆኖ ከመዘገብ ይልቅ ጎራ ለይተው ቃላት መወራወራቸው የህዝብን ትክክለኛ መረጃ የማግኘት መብት የነፈገ ነው፡፡ 

አዎንታዊ ጎኖች
ሰለሞን ባረጋ በወንዶች 10,000 ሜትር ወርቅ፣ ለሜቻ ግርማ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ብር፣ ጉዳፍ ፀጋዬ በሴቶች 5000 ሜትር ነሐስ፣ እና ለተሰንበት ግደይ በሴቶች 10,000 ሜትር ነሐስ ማስመዝገብ መቻላቸው የሚደነቅ ስኬት ነው፡፡

የመጪው ትውልድ አካል የሆኑት ተስፈኞቹ መቅደስ አበበ፣ ፍሬወይኒ ሀይሉ፣ በሪሁ አረጋዊ እና ጌትነት ዋለን ጨምሮ አምስት አትሌቶች ለሜዳሊያ የቀረበ የአራተኛነት ደረጃን ይዘው ማጠናቀቅ መቻላቸውም መልካም ነው፡፡ በተለይ ወጣቶቹ ያስመዘገቡት ውጤት በመጪዎቹ ዓመታት ተገቢውን ድጋፍ ካገኙ የምንጓጓለትን ድል ሊያስገኙልን እንደሚችሉ ያመላከተን ነው፡፡

የሀብታም አለሙ በኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ተሳትፎ ታሪክ በሴቶች 800 ሜትር ለመጀመሪያ ግዜ ለፍፃሜ ተወዳዳሪነት መብቃት ምንም እንኳ በፍፃሜው የሜዳልያ ድል ባይቀናትም በአዎንታዊ ጎን ሊጠቀስ የሚችል ስኬት ነው፡፡

ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ደረጃን ይዘው ላጠናቀቁ አትሌቶች በሚሰጥ ነጥብ ድምር መሰረት በወጣው የነጥብ (ፕሌስመንት) ደረጃ ሰንጠረዥ ላይ በ64 ነጥብ ዘጠነኛ ሆነን ማጠናቀቃችንም እሰየው የሚያስብል ነው፡፡

በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከአራተኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ አጠናቀው ነጥብ ያስገኙ እና የዲፕሎማ ተሸላሚ የሆኑት አትሌቶች፡-
4ኛ – ፍሬወይኒ ሀይሉ – በሴቶች 1500 ሜትር
4ኛ – መቅደስ አበበ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል
4ኛ – ሮዛ ደረጀ – በሴቶች ማራቶን
4ኛ – በሪሁ አረጋዊ – በወንዶች 10,000 ሜትር
4ኛ – ጌትነት ዋለ – በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል
5ኛ – እጅጋየሁ ታዬ – በሴቶች 5000 ሜትር
6ኛ – ሀብታም አለሙ – በሴቶች 800 ሜትር
6ኛ – ሰንበሬ ተፈሪ – በሴቶች 5000 ሜትር
8ኛ – ዮሚፍ ቀጄልቻ – በወንዶች 10,000 ሜትር
8ኛ – ዘርፌ ወንድማገኝ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል

  • የአትሌቲክስ የነጥብ ደረጃ ሰንጠረዥ ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ የሚያጠናቅቁ አትሌቶች በሚያስመዘግቡት ነጥብ ድምር መሰረት የሚወጣ ሲሆን የነጥብ አሰጣጡም ለአንደኛ ደረጃ 8 ነጥብ፣ ለሁለተኛ ደረጃ 7 ነጥብ፣ ለሶስተኛ ደረጃ 6 ነጥብ፣ ለአራተኛ ደረጃ 5 ነጥብ፣ ለአምስተኛ ደረጃ 4 ነጥብ፣ ለስድስተኛ ደረጃ 3 ነጥብ፣ ለሰባተኛ ደረጃ 2 ነጥብ፣ እና ለስምንተኛ ደረጃ 1 ነጥብ ነው።

ከፊታችን ምን  እየጠበቀን ነው? ምንስ እናድርግ?
ባለፈው ዓመት በዓለም አቀፉ ወረርሺኝ ምክንያት ትልልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ለሌላ ግዜ እንዲተላለፉ መደረጉ ይታወቃል፡፡ ሌላ አስገዳጅ ሁኔታ ካልተፈጠረ በስተቀር ቀጣዮቹ አራት ዓመታት በተከታታይ በየዓመቱ ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች የሚካሄዱባቸው ይሆናሉ፡፡ በ2022 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2023 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2024 የኦሊምፒክ ጨዋታዎች፣ እና በ2025 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ይኖራሉ፡፡ በቀጣዩ ዓመት በኢትዮጵያ የቀን አቆጣጠር ከሐምሌ 8 – 17/2014 በዩናይትድ ስቴትስ ኦሪጎን የሚካሄደው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና አዘጋጆች ሙሉ የውድድሩን ፕሮግራም፣ የማራቶን እና የእርምጃ ውድድሮች የሚካሄዱባቸውን ቦታዎች በትላንትናው ዕለት ይፋ አድርገዋል፡፡ የዓለም ሻምፒዮናውን ውድድር በኃላፊነት የሚመራው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽንም ከወዲሁ ለዛ ውድድር ተሳትፎ የሚጠበቅበትን አቅዶ መንቀሳቀስ ይኖበርታል፡፡

ከምርጫ ጋር በተያያዘ የሚነሱ ጭቅጭቆችን ለማስቀረት ከወዲሁ ሁሉም አትሌቶች አውቀውት በውስጡ የሚያልፉበትን ገዢ የሆነ የመምረጫ መስፈርት ማዘጋጀት ቀዳሚው ተግባር መሆን አለበት፡፡ የመምረጫ መስፈርት ሁልግዜም በግላዊ ምልከታ እና ፍላጎቶች ላይ በሚመሰረት ምክንያት አነጋጋሪ መሆኑ የማይቀር ነው፡፡ ቢሆንም ባለድርሻ አካላቱን በሙሉ ባሳተፈ መልኩ ውይይት ተደርጎበት ቢወጣ ሁሉንም ገዢ እና ከጭቅጭቅ የፀዳ ሊሆን ይችላል፡፡ እዚህ ላይ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከተከሰቱት ሁኔታዎች አንፃር የሌሎች ሀገሮችንም ተሞክሮዎች በመዳሰስ ነገሩን ሰፋ አድርጎ መመልከት ቢቻል ጥሩ ነው፡፡ ትልልቅ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በተደጋጋሚ እንደታዘብነው አንዳንድ አትሌቶች በቡድኑ ውስጥ ለመካተት የሚያደርጉትን ተገቢ ያልሆነ ሙከራም ማቆም አለባቸው፡፡ ከፋም ለማም ስፖርቱን እንዲመራ ኃላፊነት የተሰጠው ተቋም የሚያወጣቸውን መስፈርቶች ማክበርና በዛ ውስጥ ተመራጭ ለመሆን መሞከር ግድ እንደሚላቸውም መዘንጋት የለባቸውም፡፡ ማኔጀሮች እና አሰልጣኞች በተለይ በማራቶን የራሳቸውን አትሌት ለማስመረጥ የሚያደርጓቸው አላስፈላጊ ግፊቶችም ሊያቆሙ ይገባል፡፡

ለውድድሮች የምናደርጋቸውን ዝግጅቶች ጠንካራ እና ደካማ ጎኖች ከውድድሮች በኋላ መገምገም እና መታረም ያለባቸው ነገሮች ካሉ ማረም፡፡ ከፍተኛ ሙቀት በነበረባቸው በለንደን 2012 ኦሊምፒክ ሶስቱም የወንዶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በሞስኮ 2013 የዓለም ሻምፒዮና ሁለቱ የሴቶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ላይ አምስት የማራቶን (ሶስቱም ወንዶች እና ሁለት ሴቶች) ተወዳዳሪዎቻችን እንዲሁም የሴቶች እርምጃ ተወዳዳሪያችን ለማቋረጥ መገደዳቸውን አስተውለናል፡፡ ስለዚህ በጎዳና ላይ ውድድሮች ከባድ ሙቀት ለሚኖርባቸው ቦታዎች እንዴት መዘጋጀት አለብን የሚለው ጉዳይም በደንብ ሊታይ የሚገባው ይመስለኛል፡፡ አንዳንድ የመም (ትራክ) ተወዳዳሪ አትሌቶቻችን የውድድር ዓመቱ ሲጀምር ድንቅ ብቃታቸውን ያሳዩን እና ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ አቋማቸው እየወረደ ይመጣል፡፡ አሰልጣኞቻቸው ለእነዚህ አይነቶቹ አትሌቶች ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ ብቃታቸውን እያሳደጉ እንዲሄዱ የሚረዳቸውን የልምምድ ፕሮግራም ቢያዘጋጁላቸው መልካም ነው፡፡ በመካከለኛ ርቀት ውድድሮች ላይ በተለይ በወንዶች አሁንም በከፍተኛ ደረጃ የሚፎካከሩ አትሌቶችን ለማፍራት ጠንክረን መስራት ይጠበቅብናል፡፡

Continue Reading

Articles

የኢትዮጵያውያን አትሌቶች የቶኪዮ ኦሊምፒክ የአትሌቲክስ ማጣሪያ ውድድሮች የመጀመሪያ ሁለት ቀናት

Published

on

በሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በቶኪዮ ኦሊምፒክ የመጀመሪያዎቹ ሁለት ቀናት የኢትዮጵያ አትሌቶች የተሳተፉባቸው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል፣ 800 ሜትር በሁለቱም ፆታዎች፣ እንዲሁም የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያዎች ሌላኛዎቹ የኢትዮጵያውያን የትኩረት ማዕከል የነበሩ ውድድሮች ናቸው፡፡ ቀጣዩ ዘገባ የኢትዮጵያውያኑን የማጣሪያ ውድድሮች ተሳትፎ እና ውጤቶች አንዲሁም ተጨማሪ መረጃዎችን ይዟል፡፡

የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል

በአትሌቲክስ ውድድሩ የመክፈቻ ቀን (ዓርብ ሐምሌ 23/2013) ጠዋት ላይ በተካሄደው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ማጣሪያ ከተሳተፉት ሶስት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች መካከል ከምድብ አንድ ለሜቻ ግርማ (8፡09.83) በአንደኛነት፣ ከምድብ ሁለት ጌትነት ዋለ (8፡12.55) በሁለተኛነት ለፍፃሜው ሲያልፉ በምድብ ሶስት የተወዳደረው ታደሰ ታከለ (8፡24.69) ስምንተኛ ወጥቶ ለፍፃሜው ሳያልፍ ቀርቷል፡፡ ለሜቻ ጃፓናዊው ሚዩራ ዩጂን እና ኬንያዊው ቤንጃሚን ኪይገንን በማስከተል ከምድቡ ያሸነፈበት 8:09.83 በኦሊምፒክ የማጣሪያ ውድድሮች ላይ የተመዘገበ የምንግዜውም ፈጣን ሰዓት ሆኗል፡፡ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የፍፃሜ የሜዳልያ ፉክክር በዋናነት በኬንያውኑ ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት፣ በኢትዮጵያውያኑ ለሜቻ ግርማ እና ጌትነት ዋለ እንዲሁም በሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ መካከል እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡

ኢትዮጵያ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በ1980ው የሞስኮ ኦሊምፒክ በሻምበል እሸቱ ቱራ አማካይነት ካስመዘገበችው የነሐስ ሜልያ ድል ወዲህ በርቀቱ በወንዶች ምንም አይነት የኦሊምፒክ ሜዳልያ ድል የላትም፡፡ ሆኖም ከቅርብ ግዜ ወዲህ እየታዩ የመጡ መሻሻሎች እና በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ የተመዘገበው የብር ሜዳልያ ድል በቶኪዮም ሌላ ሜዳልያን ተስፋ እንድናደርግ ያነሳሳን ሆኗል፡፡ ዘግይቶ የተሰላፊ አትሌቶች ለውጥ ከተደረገባቸው ርቀቶች አንዱ በሆነው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በተጠባባቂነት የተመዘገበውና በዋናነት በ5000 ሜትር እንደሚወዳደር ይጠበቅ የነበረው ጌትነት ዋለ ወደመጀመሪያ ተሰላፊነት የመጣ ሲሆን ኃይለማሪም አማረ በመጨረሻ ሰዓት በለሜቻ ግርማ መተካቱም አነጋጋሪ የሆነ ሌላኛው ለውጥ ነው፡፡ ጌትነት በ3000 ሜትር መሰናክልም ጠንካራ ተፎካካሪ አትሌት ሲሆን በዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ አራተኛ ሆኖ ማጠናቀቅ ችሏል፡፡ በፍፃሜው ውድድር በ2019 የርቀቱ የዳይመንድ ሊግ ሻምፒዮን ጌትነት ዋለ እና በወቅቱ የዓለም ሻምፒዮና የብር ሜዳሊስት ለሜቻ ግርማ የሚወከለው የኢትዮጵያ ቡድን በቶኪዮ የኬንያውያኑን የበላይነት ለመግታትና አዲስ የስኬት ታሪክ ለማፃፍ እንደሚበቃ ተስፋ ተጥሎበታል፡፡                     

በ1984 በሎስ አንጀለስ ከተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር አንስቶ በተከታታይ በዘጠኝ የኦሊምፒክ ውድድሮች ወይም ላለፉት 36 ዓመታት የኦሊምፒክ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የወርቅ ሜዳልያ ድል በኬንያውያን ቁጥጥር ስር ይገኛል፡፡ በዓለም ሻምፒዮናም ተመሳሳይ የበላይነት ያላቸው ኬንያውያን ከ17 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች በ14ቱ የወርቅ ሜዳልያው አሸናፊዎች ናቸው፡፡ ሆኖም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ ከኢትዮጵያውያን እና ከሞሮኮ አትሌቶች የገጠማቸው ተግዳሮት ለመሸነፍ እጅግ አቅርቧቸው የነበረ መሆኑ አይዘነጋም፡፡ በአንድ ማይክሮ ሰከንድ ልዩነት አሸናፊነታቸውን ባረጋገጡበት በዶሀው ውድድር የተፈታተኗቸው ኢትዮጵያዊው ለሜቻ ግርማ እና ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮው ፍፃሜ ለሌላ ብርቱ ፉክክር እየጠበቋቸው ይገኛሉ፡፡ ባለፉት ሁለት የዓለም ሻምፒዮናዎች በቅደም ተከተል የብር እና የነሐስ ሜዳልያን ያገኘው ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮ ከሚወዳደሩት በሙሉ የላቀና 7፡58.15 የሆነ የራሱ ምርጥ ሰዓት ያለው ነው፡፡

ኬንያ በቶኪዮ ያለፈው ውድድር ሻምፒዮንነቱን ክብር የሚያስጠብቅላትን አትሌት ይዛ መቅረብ ሳትችል ቀርታለች፡፡ ከአምስት ዓመት በፊት በሪዮ የኦሊምፒክ እንዲሁም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀ የዓለም ሻምፒዮን የሆነው ኮንሰስለስ ኪፕሩቶ ባለፈው ወር በኬንያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ውድድሩን ባለማጠናቀቁ የኦሊምፒክ ሻምፒዮንነት ክብሩን ለማስጠበቅ በቶኪዮ አልተገኘም፡፡ ስለዚህ አሁን የረጅም ግዜ የበላይነታቸውን የማስጠበቅ ኃላፊነቱ በ2019ኙ የዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ በቅደም ተከተል ስድስተኛ እና ሰባተኛ ሆነው ባጠናቀቁት ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት ላይ ወድቋል፡፡  

የሴቶች 800 ሜትር

ከአትሌቲክሱ የጀመሪያ ቀን የጠዋት መርሀግብሮች አንዱ በነበረው የሴቶች 800 ሜትር ማጣሪያ በምድብ ሶስት በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ2 ደቂቃ ከ01.20 ሰከንድ ሁለተኛ የወጣችው ሀብታም አለሙ ለግማሽ ፍፃሜው ያለፈች ሲሆን በሁለተኛው ቀን ምሽት ላይ በተካሄደው የግማሽ ፍፃሜ ውድድር ላይም በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ1:58.40 ሁለተኛ በመሆን በኦሊምፒክ የውድድር ታሪክ ለመጀመሪያ ግዜ በርቀቱ ለፍፃሜ ውድድር የበቃች ኢትዮጵያዊት ሆናለች፡፡ ሀብታም ከውድድሩ በኋላ በቶኪዮ ለሚገኘው ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው በሰጠችው አጭር ቃል ‹‹ውድድሩ ትንሽ ፈታኝ ነበር ነገር ግን ለሀገሬ ስል ያለኝን አቅም ሁሉ ተጠቅሜያለሁ፡፡ ክብሩ ይስፋ ለመድኃኒዓለም በመጨረሻም አሪፍ ውጤት ላይ ደርሻለሁ፡፡ ለኦሊምፒክ የፍፃሜ ውድድር ሳልፍ የመጀመሪያዬ ነው፡፡ ከዚህ በፊትም ከኢትዮጵያ ለፍፃሜ የደረሰ ያለ አይመስለኝም እና አሁንም መጨረሻዬን ያሳምርልኝ ነው የምለው›› ብላለች፡፡  

በሴቶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ በምድብ አራት በ2.01.98 አራተኛ ሆና ያጠናቀቀችው ነፃነት ደስታ ወደ ግማሽ ፍፃሜው መቀላቀል ሳትችል ስትቀር በጀማሪዎች ስም ዝርዝር ላይ ስሟ ተካቶ በምድብ አንድ እንደምትሮጥ ስትጠበቅ የነበረችው ወርቅውሀ ጌታቸው ግልፅ ባልተደረገ ምክንያት ውድድሩን ሳትጀምር ቀርታለች፡፡

የወንዶ 800 ሜትር

የወንዶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ ላይ የተሳተፈው ኢትዮጵያዊው መለሰ ንብረት ከምድብ ሶስት በ1:47.80 ሰባተኛ ሆኖ በማጠናቀቅ ለግማሽ ፍፃሜው ማለፍ ሳይችል ቀርቷል፡፡ በመሐመድ አማን ስኬቶች በመነቃቃት ላይ የነበረው የወንዶች 800 ሜትር ከቅርብ ግዜ ወዲህ ኢትዮጵያ ሶስት ሰዓት የሚያሟሉ ተወካይ አትሌቶችን ለማግኘት እየተቸገረችበት የምትገኝ ርቀት እንደሆነ እየታየ ነው፡፡ የኦሊምፒክ ሚኒማ ማሟላት የቻለ አንድ አትሌት ብቻ ይዘን የቀረብንበት የቶኪዮ ኦሊምፒክም ይህ ችግር እንዳልተቀረፈ የታየበት ሌላኛው አጋጣሚ ሆኗል፡፡  

የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ

በአትሌቲክሱ የመጀመሪያ ቀን ሐምሌ 23/2013 ምሽት ላይ በተደረት የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ ላይ የተሳተፉት ሶስቱም ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ ለሚደረገው የፍፃሜ ውድድር አልፈዋል፡፡ ከምድብ አንድ ሰንበሬ ተፈሪ (14፡48.31) እና እጅጋየሁ ታዬ (14፡48.52) የኔዘርላንዷ ሲፋን ሀሳን (14፡47.89) እና ኬንያዊቷ አግነስ (14፡48.01) ቲሮፕን ተከትለው በቅደም ተከተል ሶተኛ እና አራተኛ ሆነው ሲያልፉ ከምድብ ሁለት ጉዳፍ ፀጋዬ (14፡55.74) ኬንያዊቷ ሔለን ኦቢሪ (14፡55.77) አስከትላ በአንደኛነት አልፋለች፡፡


ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ በሚደረገው የሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በሄንግሎ በተከናወነው የኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ባስመዘገበችው የራሷ ምርጥ 14:13.32 የርቀቱ የወቅቱ ፈጣን አትሌት ሆና ወደ ቶኪዮ ያቀናችው ጉዳፍ ለወርቅ ሜዳልያ ድል ከሚጠበቁት መካከል ናት፡፡ በሄንግሎው ውድድር ላይ ጉዳፍን በመከተል በቅደም ተከተል 14:14.09 እና 14፡15.24 በሆነ ሰዓት የጨረሱት እጅጋየሁ እና ሰንበሬም በዓለም የምንግዜም ምርጥ ዝርዝር ውስጥ የስድስተኛ እና ሰባተኛ ደረጃን ለመያዝ የበቁ ጠንካራ አትሌቶች ናቸው፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ የሴቶች 5000 ሜትር ተወዳዳሪዎች ዝርዝር ሶስቱን ኢትዮጵያውያን ጨምሮ ከዓለም የምንግዜም ምርጥ አስር የርቀቱ ሯጮች አምስቱን ያካተተ ነው፡፡ ኬንያውያኑ ሄለን ኦቢሪ እና አግነስ ቲሮፕ ከምንግዜም ምርጥ አስሮቹ ውስጥ የሚካተቱ ሲሆኑ በ12ኛ ደረጃ ላይ የምትገኘው ኔዘርላንዳዊቷ ሲፋን ሀሳንም የቶኪዮውን የፍፃሜ ፉክክር በጉጉት እንዲጠበቅ የምታደርግ ብርቱ አትሌት ናት፡፡

Continue Reading

Articles

ሰለሞን ባረጋ ለአስራ ሶስት ዓመት የራቀንን የወንዶች 10,000 ሜትር ድል በቶኪዮ ወደ ኢትዮጵያ መልሶታል

Published

on

218076583_1010892909482678_1235421043554241523_n

በቶኪዮ ኦሊምፒክ በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው የአትሌቲክስ ውድድር በተጀመረ በሁለተኛው ቀን በወንዶች አስር ሺህ ሜትር ኢትዮጵያውያንን እጅግ ያስደስተው ድል በወጣቱ ሰለሞን ባረጋ አማካይነት ተመዝግቧል፡፡   
በ1980 ሞስኮ ላይ ምሩፅ ይፍጠር በርቀቱ ለመጀመሪያ ግዜ የኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳልያ ካስገኘ በኋላ ከተደረጉት አስር የኦሊምፒክ የወንዶች 10 ሺህ ሜትር ውድድሮች ኢትዮጵያ አምስቱን በበላይነት ለመጨረስ ችላለች፡፡ የርቀቱ ንጉሶች ሀይሌ ገብረስላሴ እና ቀነኒሳ በቀለ ከ1992 እስከ 2008 ዓ.ም. በአራት ተከታታይ የኦሊምፒክ ውድድሮች ላይ በማሸነፍ የርቀቱ የወርቅ ድል ለኢትዮጵያ ብቻ የተሰጠ እንዲመስለን አድርገውንም ነበር፡፡ ከ2008ቱ የቤይጂንግ ኦሊምፒክ የቀነኒሳ በቀለ ድል በኋላ በተከሰተው የሞ ፋራህ የበላይነት ምክንያት ተመሳሳዩን ድል በቶኪዮ ለማየት 13 ዓመታትን መጠበቅ ግድ ብሎናል፡፡ ላለፉት አስራ ሶስት ዓመታት በጉጉት ስንጠብቀው የቆየነውን የ10 ሺህ ሜትር የኦሊምፒክ ድል በመጨረሻም ሰለሞን ባረጋ በቶኪዮ አጎናፅፎናል፡፡ የሰለሞን የቶኪዮ የወርቅ ሜዳልያ ድል ኢትዮጵያ ካለፉት አስራ አንድ ኦሊምፒኮች በርቀቱ ለስድስተኛ ግዜ የበላይ ሆና እንድትጨርስ ያስቻለም ነው፡፡ ድሉ በቶኪዮ የአትሌቲኪስ ውድድሮች የመጀመሪያው የወርቅ ሜዳልያ ድል ሆኖም ተመዝግቧል፡፡ ሰለሞን ባረጋ በ2018 የበርሚንግሀም የዓለም የቤት ውስጥ ውድድር በ3000 ሜትር እና በ2019 የዶሀ ዓለም ሻምፒዮና ላይ በ5000 ሜትር የብር ሜዳልያ ካገኘ በኋላ በመጀመሪያ የኦሊምፒክ ተሳትፎው ከፍተኛ ክብር የሚሰጠውን የ10,000 ሜትር የወርቅ ሜዳልያ ድል ለማሳካት በቅቷል፡፡

‹‹የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት››
ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድል በኋላ

ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድሉ በኋላ በስፍራው ከሚገኘው የስራ ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው ጋር ባደረገው አጭር ቃለ ምልልስ የሚከተለውን ብሏል ‹‹ረጅም ርቀት የእኛ ስፖርት ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ ሆኖም በኦሊምፒክ ውድድር ላይ ወርቅ ሜዳልያ ከወሰድን ብዙ ግዜ አልፎናል፡፡ ይህን ነገር ለመጨረሻ ግዜ ያሳካውም ቀነኒሳ ነበረ፡፡ ዛሬ በቶኪዮ ድሉን በማሳካቴ በጣም ደስተኛ ነኝ፡፡ በተለይ ለእኛ ከቶኪዮ ጋር አበበ ቢቂላን የምናስታውስበት ድል ስለሆነ ያንን በማሳካቴም በጣም ተደስቻለሁ፡፡ ዘንድሮ ከኡጋንዳ የዓለም ሪኮርድ የሰበረው ቼፕቴጌይ እና የዓመቱን ፈጣን ሰዓት የሮጠው ኪፕሊሞ ነበሩ፡፡ እናም ውድድሩ በጣም ይፈጥናል ብዬ ነበር የጠበቅኩት ግን አልተሮጠም፡፡ ውድድሩን የጨረስነውም 27 ቤት ነው፡፡ የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት፡፡ ኡጋንዳውያኑ አትሌቶች ዛሬ ብዙም አልታገሉም፡፡ አብዛኛውን ሰዓት ከኋላ ነው የቆዩት እና እንደዚህ ይሆናል ብዬ አልጠበቅኩም ነበር፡፡ እነርሱን ካሜራ ላይም እያየኋቸው ስለነበር ስለነሱ ብዙም አልተጨነቅኩም እንደውም ከእነሱ ይልቅ የእኛን ልጆች ነበረ ይወጣሉ ብዬ የጠበቅኩት፡፡ በውድድሩ መሀል ተጠባቂ የሆኑት ኡጋንዳውያን ወደኋላ ቀርተው ሶስተኛው የቡድን አጋራቸው ወደፊት ወጥቶ በሰፊ ልዩነት ሲመራ እኛ እነሱን ስንጠብቅ እሱ አዘናግቶ እንዳያሸንፍ ልዩነቱን ለማጥበብ ሞክሬያለሁ፡፡ ምናልባት እነሱ እኛን ሲጠብቁ አንተ ሂድ ያሉት ነበር የመሰለኝ፡፡ ከዚህ በፊት በእንደዚህ አይነቱ ነገር ዳይመንድ ሊግ ላይ ስለተሸወድኩኝ ያንን እንዳይደግሙ ብዬ ነበረ ልዩነቱን ለማጥበብ የሞከርኩት፡፡ የአሰልጣኜንም ምክር እየሰማሁ ስለነበረ የምሮጠው እና ወደኋላ ተመለስ እያለኝ ስለነበር ወደኋላ ተመልሻለሁ፡፡ የእነርሱ እስትራቴጂ እሱን ወደፊት እንዲወጣ አድርገው እኛን ለማድከም ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ስንነጋገር ወደፊት ጠጋ በል እያልኩት ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ልምምድም አብረን ነበረ የምንሰራው፡፡ እኔ እንደውም ከአንድ እስከ ሶስት እንወጣለን ብዬ ነበር የጠበቅኩት አጋጣሚ ሆኖ አልተሳካም ነገር ግን ወርቁን ወደኢትዮጵያ በመመለሳችን በጣም ደስተኛ ነን፡፡›› ብሏል፡፡

Continue Reading

Trending