Connect with us

Sports

የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 23ኛው ሳምንት ዘገባ፦ ቅዱስ ጊዮርጊስ ወደ ዋንጫው ሲቃረብ፣ ወልዲያ መውረዱን አረጋግጧል፤ የሙገር እና ኤሌክትሪክ ግብግብ አጓጊ ሆኗል

Published

on

10960037_812024938891654_777049548444374040_o

ፎቶ ምንጭ፦ የቅድስ ጊዮርጊስ ቡድን የፌስቡክ ገጽ።

 

23ኛ ሳምንቱን ባካሄደው የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ የራሱን ድል እና የሰሞኑን የተለመደ የሲዳማ ቡና ነጥብ መጣል ተከትሎ ቅዱስ ጊዮርጊስ ወደ ዋንጫው ሲቃረብ ሲዳማ ቡና ከዋንጫ ፉክክሩ ውጪ መሆኑ ተረጋግጧል፤ የሰሞኑ ባለምርጥ አቋም እና ከሀዋሳ ከነማ ጋር ተስተካካይ ጨዋታ የሚቀረው ደደቢት ብቻ ለዋንጫው ጊዮርጊስን የሚፎካከርበት አነስተኛ እድል አለው፡፡ ከታች ወልዲያ ከነማ መውረዱን ሲያረጋግጥ ሙገር ሲሚንቶ እና ኤሌክትሪክ ቀሪውን ቦታ ይዞ ላለመውረድ ፍልሚያቸውን ቀጥለዋል፡፡ ቀጣዩ ዘገባ የሳምንቱን ምርጥ ጨዋታ ሰፋ አድርጎ ቃኝቶ ሌሎች የሳምንቱ ክስተቶችንም ይዳስሳል፡፡

የኦሮሚያ ደርቢ

የካቻምናው (2005) የውድድር ዘመን ሲጠናቀቅ አዳማ ከነማ ወደ ብሔራዊ ሊጉ በመውረዱ ምክንያት ባለፈው የውድድር ዘመን የኦሮሚያን ደርቢ መመልከት አልተቻለም ነበር፡፡ ዘንድሮ ግን አዳማ ከነማ ተመልሶ በመምጣቱ እና ሙገር ሲሚንቶም ከብዙ ትግል በኋላ ከመውረድ በመትረፉ ይህ ደርቢ ዳግም ህያው ሆኗል፤ በሚቀጥለው ዓመት ስለመኖሩ ግን ያጠራጥራል፡፡ ካልኖረ ግን ላለመኖሩ የአሁኑ ተጠያቂ አዳማ ሳይሆን ሙገር ይሆናል፡፡ አጓጊው የሁለቱ ክለቦች የኦሮሚያ ደርቢ አርብ ከቀትር በኋላ በአሰላ ስታዲየም የተጀመረው ከስር ያደጉት አዳማዎች በአሸናፊ በቀለ ድንቅ አመራር ታግዘው ፍፁም ያልተጠበቀ ጉዞ በማድረግ አሁን የሜዳልያ ደረጃ ይዘው ለማግኘት እየታገሉ በአንፃሩ ባለሜዳዎቹ ሙገሮች ባለመውረድ ትግል ጭንቅ ውስጥ ሆነው ነበር፡፡ ሙገር ሲሚንቶዎች አቤል ማሞን በግብ ጠባቂ ስፍራ፤ ተክለፃዲቅ አበበ፣ ሚፍታህ አወል፣ ደስታ ደሙ እና እንግዳወርቅ አየለን በተከላካይ ስፍራ፤ አዲሱ አላሮ፣ አስጨናቂ ገብረስላሴ፣ መርዋን ራያ እና ሄኖክ ፍሰሀን በአማይካ ስፍራ እንዲሁም ኤፍሬም ቀሬ እና በረከት ሳሙኤልን በአጥቂነት አስጀምረዋል፡፡ አዳማዎች በበኩላቸው ኤማኑኤል ፌቮን በግብ ጠባቂነት፤ አንተነህ ገብረክርስቶስ፣ ወንድወሰን ሚልክያስ፣ ዳንኤል ስለሺ እና ሱሌይማን መሀመድን በተከላካይ ስፍራ፤ ደሳለኝ ደበሽ፣ አመሀ በለጠ፣ ወንድሜነህ ዘሪሁን፣ እና ታከለ አለማየሁን በአማካይ ስፍራ እንዲሁም ዮናታን ከበደ እና በረከት አዲሱን በአጥቂ ስፍራ እንዲጀምሩ አድርገዋል፡፡ የጨዋታው የመጀመሪያዎቹ 20 ደቂቃዎች የተመጣጠኑ ነበሩ፡፡ የኳስ ቁጥጥሩን ለመያዝ ትግል የታየበት እና ባብዛኛው ከሩቅ የተመቱ ሙከራዎች የታዩበት ነበር፡፡ ምናልባት የሚጠቀስ አስቆጪ የጎል ሙከራ ቢኖር በ11ኛው ደቂቃ በአዳማው ተከላካይ ዳንኤል ስለሺ ስህተት ያገኘውን ኳስ የሙገሩ አማካይ አስጨናቂ ገብረስላሴ ሳይረጋጋ መትቶ ወደ ውጪ የወጣበት ነበር፡፡ በ20ኛው ደቂቃ ግን ባለሜዳዎቹን ያስደነገጠ በበርካታ ደጋፊዎች የሚደገፉትን እንግዶቹን ያስደሰተ ክስተት ሆነ፡፡ የአዳማው አምበል ሱሌይማን መሀመድ ከቡድን ጓደኞቹ ጋር አንድ ሁለት ተጫውቶ (double pass) ወደ ሙገር ጎል ክልል እንደገባ በሙገር ተጨዋች ማልያው ተጎትቶ በመውደቁ አርቢትሩ ይርጋለም ወልደጊዮርጊስ ያለምንም ማመንታት ፍፁም ቅጣት ምት ሰጡ (ለነገሩ ማመንታት የማይፈልግ ግልፅ ድርጊት ነበር)፡፡ ፍፁም ቅጣት ምቱን ለመምታት በአምሀ በለጠ እና ዮናታን ከበደ መካከል ትንሽ ክርክር ከተደረገ በኋላም ከአሰልጣኙ በመጣ ትዕዛዝ ዮናታን መትቶ ወደ ጎል በመቀየር አዳማን መሪ ማድረግ ችሏል፡፡ በውድድር ዘመኑ አጋማሽ ከዳሸን ቢራ አዳማን የተቀላቀለው ዮናታን ለአሰልጣኝ አሸናፊ በቀለ ቡድን ጎሎችን ማምረቱን ቀጥሎበታል፤ ለእሱም ተቸግሮበት ከነበረው ዳሸን አንፃር አዲሱ ቡድኑ ፍፁም የተመቸው መስሏል፡፡ ከዚህ ጎል በኋላ ግን የጨዋታው እና የጎል ሙከራዎች የበላይነት ሙሉ ለሙሉ ወደ ባለሜዳው ሙገር አዘንብሎ ታይቷል፡፡ የግርማ ወልደዮሀንስ ቡድን በሁለት አጥቂዎች (አንድ ረዥም እና ሌላኛው ፈጣን)፣ እና ታጋይ አማካዮች ከመጠቀሙ ውጪ ይህ ነው ብሎ ለመግለፅ የሚያበቃ የማጥቃት ስትራቴጂ ባይታይበትም ቋሚ ተሰላፊ የመሀል ተከላካዮቹን በጉዳት ምክንያት በማጣቱ ደክሞ የዋለው የአዳማ የተከላካይ ክፍል በሰራቸው ስህተቶች መነሻ የሚያስቆጩ የጎል እድሎችን መፍጠር ችሎ ነበር፡፡ በ26ኛው ደቂቃ ከመሀል ሜዳ አካባቢ የተመታ የቅጣት ምት በሙገር ተጨዋቾች ተገጭቶ ጎል ከመሆን የተረፈው በአግዳሚው ሲሆን፣ በ32ኛው ደቂቃም በእለቱ ድንቅ እንቅስቃሴ ያደረገው ሄኖክ ፍሰሀ ከራሱ ሜዳ ጀምሮ ኳሱን እየገፋ መጥቶ ለኤፍሬም ቀሬ ያቀበለውን ወጣቱ አጥቂ በጉጉት መትቶ በአግዳሚው ተመልሶበታል፡፡ የሙገር ደጋፊዎችን እጅግ ያስቆጨ ሙከራ ነበር፡፡ ከሁለት ደቂቃዎች በኋላም ራሱ ሄኖክ በረዥሙ ለበረከት ሳሙኤል የጣለለትን ኳስ ከግብ ጠባቂው ፊት ይገኝ የነበረው ግዙፉ አጥቂ (በተለምዶ ተከላካይ ነው፤ በአጥቂዎች በተለይም አካካፓ ጌዲዮን ጉዳት በተፈጠረ እጥረት ምክንያት ወደ አጥቂነት ተቀይሮ ነው) መቆጣጠር ሳይችል ቀርቷል፡፡ ወጣቱ አማካይ ሄኖክ ግን ሁለቱንም ኳሶች ያቀበለባቸው መንገዶች ድንቅ ነበሩ፡፡ በ39ኛው እና 41ኛው ደቂቃዎችም ሙገሮች ከማዕዘን ምት እና ከተሻገረ ኳስ ያገኟቸው እድሎች የመጀመሪያው በእንግዳወርቅ አየለ እና ሁለተኛውን በበረከት አማካይነት በጭንቅላት ቢሞከሩም አንዱ ሲወጣ ሌላኛው በኤማኑኤል ፌቮ ተይዟል፡፡ በ44ኛ ደቂቃ ደግሞ ወደ አዳማ ጎል በመሬት የተሻገረን ኳስ የመሀል ተከላካዩ ዳንኤል ራሱ ጎል ላይ ሊያስቆጥር ተቃርቦ ነበር፡፡ በዚህ ሁሉ የሙገር ጫና መካከል አዳማዎችም እድሎች ሊፈጥሩ ሞክረዋል፡፡ በ31ኛው ደቂቃ በረከት አዲሱ ከቀኝ መስመር ያሻገረለትን ኳስ ዮናታን በተካነበት የጭንቅላት መግጨት ሊያገባ ሲል ግብ ጠባቂው አቤል ማሞ ደርሶ ለጥቂት ሞጭልፎ ሲያወጣበት፣ በ43ኛው ደቂቃ ሌላኛው በውድድር ዘመኑ አጋማሽ ከኤሌክትሪክ የወሰዱት ወንድሜነህ ዘሪሁን ኳሱን በሚገባ ተቆጣጥሮ ለበረከት አዲሱ እጅግ ያማረ ኳስ ቢሰነጥቅለትም በረከት ከጨዋታ ውጪ ተብሏል፡፡

ሁለተኛው አጋማሽ የተጀመረው ሙገሮች አማካይ ክፍላቸው ላይ ቅያሬ አድርገው ነበር፡፡ ከጨዋታው በኋላ አሰልጣኝ ግርማ ያሰቡትን ፈጠራ ሊያበረክት እንደተቸገረ የገለፁለት መርዋን ራያ ወጥቶ አዲስዓለም ደሳለኝ ወደ ሜዳ ገብቷል፡፡ ባለሜዳዎቹ ይህን አጋማሽ የጀመሩት ከመጀመሪያው አጋማሽ ካቆሙበት በመቀጠል ነበር – በማጥቃት እና ጫና በመፍጠር፡፡ በ47ኛው ደቂቃ ከማዕዘን የተመታን ኳስ ኤፍሬም በጭንቅላቱ ሞክሮ አንተነህ ገብረክርስቶስ ከመስመር ላይ አውጥቶበታል፡፡ ነገር ግን የሙገር ጫና ፈፅሞ ፍሬ-አልባ አልነበረም፡፡ በ49ኛው ደቂቃ ከአዳማ ጎል በግራ በኩል ከ30 ሜትር ገደማ የተገኘውን የቅጣት ምት የሙገሩ አምበል ተክለፃዲቅ አበበ በድንቅ ሁኔታ በግራ እግሩ መትቶ በማስቆጠር ሙገርን አቻ አድርጓል፡፡ የአዳማው ግብ ጠባቂ ፌቮ እንደቆመ ነበር ጎሉ የተቆጠረው፡፡ ጎሉ ሲቆጠር የሙገር ተጨዋቾች እና ደጋፊው ላይ የታየው የደስታ ስሜት የተለየ ነበር፡፡ ጎሉ እንደተቆጠረ ከ20ኛው ደቂቃ ጎላቸው በኋላ በተጋጣሚያቸው በሚገባ እንደተበለጡ የተረዱት የአዳማው አሰልጣኝ አሸናፊ ለብዙ ደቂቃዎች ሲያሟሙቅ የነበረው ዳኛቸው በቀለን (በአስገራሚ ቅፅል ስሙ ኤቦላ) በአምሀ በለጠ ቦታ ሲተኩ ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላም በረከት አዲሱን አስወጥተው ቢኒያም አየለን አስገብተዋል፡፡ ዘንድሮ ተቀይሮ እየገባ ልዩነት ሲፈጥር የነበረው ቢኒያም በዚህ ጨዋታም ይህንን ለመድገም ለመቃረብ ከደቂቃ በላይ አልወሰደበትም፤ በዚህ ክስተትም አጥቂው ለክለቡ ልዩነት ባይፈጥርም ለጨዋታው አወዛጋቢ ሁነት ምክንያት ሆኗል፡፡ በዚህ የ64ኛው ደቂቃ ክስተት ቢኒያም በረዥሙ በተላከለት ኳስ ከሙገሩ ግብ ጠባቂ ጋር ቢገናኝም ወደ ጎል ሳይሞክር በተከላካይ ተገፍቼያለሁ ብሎ ወድቋል፡፡ አርቢትር ይርጋለም ግን በዝምታ አልፈውታል፡፡ ከጥቂት እንቅስቃሴዎች በኋላ ግን የአዳማው አምበል ሱሌይማን አርቢትሩ ጨዋታውን እንዲያስቆሙለት አድርጎ ለአራተኛው ዳኛ የክስ ሪዘርቭ አስይዟል፡፡ ከጨዋታው በኋላ አሰልጣኝ አሸናፊ እንደገለፁት አምበላቸው ይህን ያደረገው የቢኒያምን የፍፁም ቅጣት ምት ቅሬታ ጨምሮ በአንዳንድ ውሳኔዎች ደስተኛ ባለመሆናቸው ነበር፡፡ ከዚህ በኋላ ጨዋታው በተወሰነ መጠን የተመጣጠነ የመሰለ ሲሆን በሁለቱም በኩል የሚያስቆጩ እና የሚማርኩም ሙከራዎች ተደርገዋል፡፡ በአዳማ በኩል ዳኛቸው እና ቢኒያም ባልተሳካ ቮሊ ሲሞክሩ፣ ወንድወሰን ሚልክያስ ከማዕዘን የተሻገረን ኳስ ለግብ ጠባቂው አሳቅፎታል፡፡ ሱሌይማን እየገፋ መጥቶ ለቢኒያም ያቀበለውን እና ቢኒያም ያዘጋጀለትን ወንድሜነህ ከፍፁም ቅጣት ክልል ውጪ መትቶ አቤል ጨርፎ ያወጣበትም የሚማርክ እንቅስቃሴ እና ሙከራ የታየበት ነበር፡፡ አዲሱ አላሮን አስወጥተው መቆያ አልታዬን ባስገቡት ሙገር በኩል ተቀይሮ የወጣው አዲሱ፣ እንግዳወርቅ አየለ እና በመጨረሻዎቹ ደቂቃዎች በረከት ሳሙኤል ሙከራዎች አድርገዋል፡፡ ነገር ግን ተጨማሪ ጎል ሳይገኝ በ1ለ1 ውጤት ተጠናቋል፡፡ ጨዋታው እንደተጠናቀቀ ከሙገር አጥቂዎቹ በረከት ሳሙኤል እና ኤፍሬምን ከአዳማ ወንድወሰን፣ ወንድሜነህ እና በረከት አዲሱን ያሳተፈ ግጭት የተከሰተ ሲሆን ይህንን ተከትሎም በተለይ ከአዳማ ደጋፊዎች በኩል ድንጋዮችን ጨምሮ ቁሳቁሶች ወደ ሙገር ተጨዋቾች ተወርውረዋል፡፡

ከጨዋታው በኋላ የሙገሩ አሰልጣኝ ግርማ ልጆቻቸው ባሳዩት ታጋይነት እንደተደሰቱ በፈጠራው በኩል ግን በተለይ ከአማካዮቻቸው የሚጠብቁትን እንዳላገኙ  ገልፀዋል፡፡ የተጨዋቾች ጉዳትንም (የአጥቂ አማካያቸው እስክንድር አብዱልሀሚድን ለይተው ጠቅሰዋል) ለፈጠራ ማነስ እና ለአጥቂዎቹ በሚገባ አለመቀናጀት ምክንያት አድርገዋል፡፡ አሰልጣኙ ስለመውረድ እንደማያስቡ እና እስከመጨረሻው እንደሚታገሉም ጨምረዋል፡፡ የአዳማ ከነማው አሰልጣኝ አሸናፊ በበኩላቸው በጨዋታው ቡድናቸው ደክሞ እንደተመለከቱት አምነዋል፡፡ የተከላካዮቻቸውን ጉዳትም በምክንያትነት አንስተዋል፡፡

ሌሎች ነጥቦች    

  • መሪው ቅዱስ ጊዮርጊስ ወደ ጎንደር አቅንቶ በመሀል ለ13 ደቂቃዎች በተቋረጠ ጨዋታ ዳሸን ቢራን 2ለ1 ረትቷል፡፡ ኤዶም ሆሶሮቪ ባለሜዳዎቹን መሪ ቢያደርግም ፈረሰኞቹ በአዳነ ግርማ ሁለት ጎሎች አሸናፊ ሆነዋል፡፡ የአዳነ ግርማ አንዱ ጎል ጨዋታው ለብዙ ደቂቃዎች ለመቋረጡ ምክንያት ነበር፡፡
  • ተከታዩ ሲዳማ ቡና በሜዳው ከመከላከያ ያለግብ አቻ በመለያየቱ የዋንጫ እድሉ ሲያከትም ሁለተኛነቱንም አሳልፎ ሰጥቷል፡፡ ሁለተኛነቱን የቀማው ደደቢት ኤሌክትሪክን 4ለ0 ከደቆሰ በኋላ ነበር፡፡ በዳንኤል ፀሐዬ የሚመሩት ደደቢቶች በሳሙኤል ሳኑሚ ሀት-ትሪክ እና በታደለ መንገሻ ተጨማሪ ጎል ድሉን አግኝተዋል፡፡ ይህ ጨዋታ ለኤሌክትሪኩ አሰልጣኝ አጥናፉ አለሙ ስንብት ምክንያት መሆኑም እየተነገረ ነው፡፡
  • ወልዲያ ከነማ በሜዳው በአርባምንጭ ከነማ 1ለ0 መረታቱን ተከትሎ በቀጥታ ወደ መጣበት ብሔራዊ ሊግ መመለሱን አረጋግጧል፡፡ በሌሎች የአዲስ አበባ ጨዋታዎች ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ከሀዋሳ ከነማ 1ለ1 እንዲሁም ኢትዮጵያ ቡና ከወላይታ ድቻ 0ለ0 ተለያይተዋል፡፡
  • በዚህ መሰረት ቅዱስ ጊዮርጊስ ከ23 ጨዋታዎች በሰበሰባቸው 48 ነጥቦች መሪነቱን ሲያጠናክር 22 ጨዋታዎች ያደረገው ደደቢት በ40 ይከተላል፡፡ ሲዳማ ቡና በ39 እና አዳማ ከነማ በ38 ነጥቦች ተከታዮቹን ደረጃዎች ይዘዋል፡፡ ከታች ሀዋሳ ከነማ ተስተካካይ ጨዋታ እያለው በ27 ነጥቦች 11ኛ ደረጃ ላይ ሲገኝ፣ ኤሌክትሪክ በ24፣ እና ሙገር በ20 ላለመውረድ ይፋለማሉ፡፡ ባለ12 ነጥቡ ወልዲያ ከነማ መውረዱ ተረጋግጧል፡፡ በከፍተኛ ጎል አግቢነት የሳምንቱ ባለሀት-ትሪክ ሳሙኤል ሳኑሚ ከደደቢት በ18 ጎሎች ሲመራ፣ የንግድ ባንኩ ፊሊፕ ዳውዝ በ15 ይከተላል፤ የኢትዮጵያ ቡናው ቢኒያም አሰፋ 13 ላይ እንደቆመ ነው፡፡

Articles

የቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ የኢትዮጵያ የአትሌቲክስ ተሳትፎ ድህረ ምልከታ

Published

on

Medal Winners

በቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ በወረቀት ደረጃ ከውድድሩ መጀመር በፊት ቡድኑ ባመዛኙ በጥሩ ብቃት ላይ የሚገኙ ወጣት አትሌቶችን ስላካተተ ቢያንስ የለመድናቸውን ሁለት ወይም ሶስት የወርቅ ሜዳልያ ድሎች እንደማያሳጣን ተስፋ አድርጌ ነበር፡፡ ሆኖም የሜዳ ላይ ውጤቱ እንደተጠበቀው ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ኢትዮጵያ በውጤታማነቷ በምትታወቅበት የአትሌቲክስ ፉክክር በአንድ የወርቅ፣ አንድ የብር፣ እና ሁለት የነሐስ በድምሩ በአራት ሜዳልያዎች ከዓለም 14ኛ ከአፍሪካ 3ኛ ደረጃን ይዛ ጨርሳለች፡፡ ይህም ሁሌም ለአፍሪካ የበላይነት ከምንፎካከራት ኬንያ ጋር ያለን ልዩነት ይበልጥ እንዲሰፋ አድጎታል፡፡ ከቅርብ ግዜ ወዲህ ሌላኛዋ የምስራቅ አፍሪካ ተቀናቃኛችን እየሆነች ከመጣችው ኡጋንዳም አንሰን እንድንገኝ አድርጎናል፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ በአትሌቲክሱ ከ1992ቱ የባርሴሎና ኦሊምፒክ ወዲህ ኢትዮጵያ ዝቅተኛ የሜዳልያ ስኬት ያስመዘገበችበትም ሆኖ አልፏል፡፡

አሉታዊ ጎኖች
ቶኪዮ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ውጤታማነት ፈር ቀዳጅ የሆነው ታላቁ አትሌት ሻምበል አበበ ቢቂላ በ1964 ዓ.ም. በተከታታይ ሁለተኛ የኦሊምፒክ ማራቶን ድሉን የተቀዳጀባት ከተማ ናት፡፡ እናም በቶኪዮ ከተማ በተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን የሱን ክብር የሚያጎሉባቸውን ነገሮች ያደርጋሉ ብዬ ጠብቄ ነበር፡፡ የሆኑት ነገሮች ግን በተለይ በቡድኑ አስተዳዳሪዎች በኩል ፍፁም ኃላፊነት የጎደለውና ከጠበቅኩት በተቃራኒው ነበር፡፡ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ከአትሌቶች ምርጫ አንስቶ በቡድኑ የዝግጅት ወቅት በተካረረ ውዝግብ ውስጥ ነበር የከረሙት፡፡ የኦሊምፒክ ቡድኑን የማዘጋጀት እና የመምራት የጋራ ኃላፊነት የነበረባቸው ሁለቱ አካላት ይባስ ብለው ውዝግቡን ቶኪዮ ድረስ ይዘውት ሄደዋል፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን ሁለቱን አካላት በማቀራረብ በትልቁ ውድድር ላይ ያለንን ተሳትፎ እንከን አልባ ማድግ የሚጠበቅባቸውም ተመልካች ከመሆን የዘለለ ሚና አልነበራቸውም። የውዝግቡ አሉታዊ ትሩፋት በአትሌቶች ስነልቦና እና በአጠቃላይ የቡድኑ ውጤት ላይ የበኩሉን ተፅዕኖ ሳያሳርፍ እንዳላለፈ አያጠራጥርም፡፡

እንደ አለመታደል ሆኖ በቶኪዮ ኦሎምፒክ የኢትዮጵያን ልዑካን የመምራት ትልቁ ኃላፊነት የተሰጣቸው ሰዎች ኃላፊነት የጎደላቸው ነበሩ። የስፖርቱ አስተዳደሪዎች ትላልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በአትሌቶች ምርጫ ዙሪያ የነበረውን ውዝግብ እንዲያቆሙልን እመኝ ነበር። ጭራሽ እራሳቸው ችግር ፈጣሪ ሆነው መገኘታቸው አስደንጋጭ እና አሳሳቢ ጉዳይ ነው፡፡ በመሮጫ መም ወይም በጎዳና ላይ በሚደረጉ ውድድሮች መሸነፍን በስፖርቱ ውስጥ ማሸነፍ እና መሸነፍ ያሉ የነበሩ እና ወደፊትም የሚኖሩ ነገሮች ስለሆኑ በፀጋ መቀበል ይቻላል፡፡ ተወዳዳሪዎቹ ውጤታማ እንዲሆኑ የስነልቦና ጥንካሬን ሊፈጥሩላቸው የሚገቡ ኃላፊዎች የእርስ በርስ ሽኩቻ ተቃራኒውን አሉታዊ ተፅዕኖ ሲያሳርፍ ማየት ግን ፍፁም ተቀባይነት የለውም፡፡ ለነገሩ ከስፖርቱ እድገት ይልቅ የፖለቲካ ግዴታቸው የሚያስጨንቃቸው የስፖርት አመራሮች በበዙባት ሀገር ስፖርቱ እንዲህ የማንም መጫወቻ ሲሆን ማየት አዲስ ነገር አይደለም፡፡  

የስፖርት አመራሮች ከፖለቲካ ተፅዕኖ ነፃ ሆነው ትኩረታቸውን ስፖርቱን በማስፋፋቱ እና ማሳደጉ ላይ አድርገው የሚሰሩ ስለስፖርቱም በቂ እውቀት እና ፍቅሩ ያላቸው ቢሆኑ መልካም ነው፡፡ ለቦታው በሚመጥን እና ኃላፊነቱን በአግባቡ መወጣት በሚችል የስፖርት አመራር የሚመራ የስፖርት ተቋምን መገንባት በተመሳሳይ ሰዓት የሀገር ግንባታን የሚደግፉ ሶስት ነገሮችን ስኬታማ ያደርጋል፡፡ በስፖርት ጤናውን የሚጠብቅ ማሕበረሰብ በመፍጠር በጤናው ሴክተር ላይ የሚኖረውን ጫና ይቀንሳል፣ በሀገር ገፅታ ግንባታ እና በኢኮኖሚው ዕድገት ላይም የበኩሉን ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል፡፡ በቶኪዮ ላይ የተመለከትናቸው የሀገርን ክብር ዝቅ ያደረጉ ግዴለሽነቶች ተገቢው ትኩረት ተሰጥቷቸው ሊታዩና አጥፊዎቹ ሊጠየቁበት ይገባል፡፡ በመጪዎቹ ዓመታት በሚጠብቁን ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይም የቶኪዮ ኦሊምፒኩን አይነት ሀፍረት እንዳይገጥመን ከወዲሁ ለችግሮቹ መፍትሔ መፈለግ አለበት፡፡

ባለፉት ዓመታት ኦሊምፒክ በመጣ ቁጥር በልዑካን ቡድኑ ውስጥ እየተካተቱ በሕዝብ ገንዘብ የሚዝናኑት የኦሊምፒክ ቱሪስቶች ጉዳይ ዘንድሮም ያልተቀረፈ ችግር ሆኖ ተስተውሏል፡፡ ከሌላው ግዜ በተለየ መልኩ ተጠባባቂ አትሌቶችን ይዞ መጓዝ ይጠይቅ በነበረው ውድድር ላይ አትሌቶቹን ትቶ ምንም የማይሰሩ ሰዎችን ይዞ መሄድ ትልቅ ቀልድ ነው፡፡  

ከሜዳ ውጭ የነበረው ውዝግብ ዋነኛ የትኩረት ማዕከል የነበረ መሆኑ በሜዳ ላይ የነበሩብንን ድክመቶች ሊያስረሳንም አይገባም፡፡ ስድስት የጎዳና ላይ ተወዳደሪዎቻችን እና አንድ የመም ተወዳዳሪ ውድድራቸውን ማቋረጣቸው በቶኪዮ ከታዩት ደካማ ጎኖቻችን መካከል የሚጠቀስ ነው፡፡ ችግሩ በዚህ ምክንያት ነው የተከሰተው ብሎ ለይቶ ለመናገር ባይቻልም ብዙ ግዜ ሲፈትነን ለሚስተዋለው የሞቃታማ ቦታ ውድድር የምናደርጋቸው ዝግጅቶችን መለስ ብሎ መመልከትን የሚጠይቅ ይመስለኛል፡፡ የተጎዳች አትሌትን ወደውድድር እንድትገባ ማድረግ እና በሁለት ደቂቃ ውስጥ ለማቋረጥ መገደዷም የአትሌቶች የጤና ክትትል ላይ ክፍተት እንዳለ የጠቆመን ክስተት ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ቡድን ወደውድድር ስፍራው ካቀናበት ግዜ ጀምሮ በቶኪዮ ምንም አይነት ቡድኑን የተመለከቱ ይፋዊ ጋዜጣዊ መግለጫዎች ወይም ፕሬስ ሪሊዞች አልነበሩም፡፡ ይህም እንደተለመደው የሕብረተሰቡን እና የመገናኛ ብዙሀንን ስለቡድኑ ቀጥተኛ መረጃ የማግኘት መብት የገደበ ነበር፡፡ ጋዜጠኞችም ሚዛናዊ ሆኖ ከመዘገብ ይልቅ ጎራ ለይተው ቃላት መወራወራቸው የህዝብን ትክክለኛ መረጃ የማግኘት መብት የነፈገ ነው፡፡ 

አዎንታዊ ጎኖች
ሰለሞን ባረጋ በወንዶች 10,000 ሜትር ወርቅ፣ ለሜቻ ግርማ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ብር፣ ጉዳፍ ፀጋዬ በሴቶች 5000 ሜትር ነሐስ፣ እና ለተሰንበት ግደይ በሴቶች 10,000 ሜትር ነሐስ ማስመዝገብ መቻላቸው የሚደነቅ ስኬት ነው፡፡

የመጪው ትውልድ አካል የሆኑት ተስፈኞቹ መቅደስ አበበ፣ ፍሬወይኒ ሀይሉ፣ በሪሁ አረጋዊ እና ጌትነት ዋለን ጨምሮ አምስት አትሌቶች ለሜዳሊያ የቀረበ የአራተኛነት ደረጃን ይዘው ማጠናቀቅ መቻላቸውም መልካም ነው፡፡ በተለይ ወጣቶቹ ያስመዘገቡት ውጤት በመጪዎቹ ዓመታት ተገቢውን ድጋፍ ካገኙ የምንጓጓለትን ድል ሊያስገኙልን እንደሚችሉ ያመላከተን ነው፡፡

የሀብታም አለሙ በኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ተሳትፎ ታሪክ በሴቶች 800 ሜትር ለመጀመሪያ ግዜ ለፍፃሜ ተወዳዳሪነት መብቃት ምንም እንኳ በፍፃሜው የሜዳልያ ድል ባይቀናትም በአዎንታዊ ጎን ሊጠቀስ የሚችል ስኬት ነው፡፡

ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ደረጃን ይዘው ላጠናቀቁ አትሌቶች በሚሰጥ ነጥብ ድምር መሰረት በወጣው የነጥብ (ፕሌስመንት) ደረጃ ሰንጠረዥ ላይ በ64 ነጥብ ዘጠነኛ ሆነን ማጠናቀቃችንም እሰየው የሚያስብል ነው፡፡

በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከአራተኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ አጠናቀው ነጥብ ያስገኙ እና የዲፕሎማ ተሸላሚ የሆኑት አትሌቶች፡-
4ኛ – ፍሬወይኒ ሀይሉ – በሴቶች 1500 ሜትር
4ኛ – መቅደስ አበበ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል
4ኛ – ሮዛ ደረጀ – በሴቶች ማራቶን
4ኛ – በሪሁ አረጋዊ – በወንዶች 10,000 ሜትር
4ኛ – ጌትነት ዋለ – በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል
5ኛ – እጅጋየሁ ታዬ – በሴቶች 5000 ሜትር
6ኛ – ሀብታም አለሙ – በሴቶች 800 ሜትር
6ኛ – ሰንበሬ ተፈሪ – በሴቶች 5000 ሜትር
8ኛ – ዮሚፍ ቀጄልቻ – በወንዶች 10,000 ሜትር
8ኛ – ዘርፌ ወንድማገኝ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል

  • የአትሌቲክስ የነጥብ ደረጃ ሰንጠረዥ ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ የሚያጠናቅቁ አትሌቶች በሚያስመዘግቡት ነጥብ ድምር መሰረት የሚወጣ ሲሆን የነጥብ አሰጣጡም ለአንደኛ ደረጃ 8 ነጥብ፣ ለሁለተኛ ደረጃ 7 ነጥብ፣ ለሶስተኛ ደረጃ 6 ነጥብ፣ ለአራተኛ ደረጃ 5 ነጥብ፣ ለአምስተኛ ደረጃ 4 ነጥብ፣ ለስድስተኛ ደረጃ 3 ነጥብ፣ ለሰባተኛ ደረጃ 2 ነጥብ፣ እና ለስምንተኛ ደረጃ 1 ነጥብ ነው።

ከፊታችን ምን  እየጠበቀን ነው? ምንስ እናድርግ?
ባለፈው ዓመት በዓለም አቀፉ ወረርሺኝ ምክንያት ትልልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ለሌላ ግዜ እንዲተላለፉ መደረጉ ይታወቃል፡፡ ሌላ አስገዳጅ ሁኔታ ካልተፈጠረ በስተቀር ቀጣዮቹ አራት ዓመታት በተከታታይ በየዓመቱ ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች የሚካሄዱባቸው ይሆናሉ፡፡ በ2022 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2023 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2024 የኦሊምፒክ ጨዋታዎች፣ እና በ2025 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ይኖራሉ፡፡ በቀጣዩ ዓመት በኢትዮጵያ የቀን አቆጣጠር ከሐምሌ 8 – 17/2014 በዩናይትድ ስቴትስ ኦሪጎን የሚካሄደው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና አዘጋጆች ሙሉ የውድድሩን ፕሮግራም፣ የማራቶን እና የእርምጃ ውድድሮች የሚካሄዱባቸውን ቦታዎች በትላንትናው ዕለት ይፋ አድርገዋል፡፡ የዓለም ሻምፒዮናውን ውድድር በኃላፊነት የሚመራው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽንም ከወዲሁ ለዛ ውድድር ተሳትፎ የሚጠበቅበትን አቅዶ መንቀሳቀስ ይኖበርታል፡፡

ከምርጫ ጋር በተያያዘ የሚነሱ ጭቅጭቆችን ለማስቀረት ከወዲሁ ሁሉም አትሌቶች አውቀውት በውስጡ የሚያልፉበትን ገዢ የሆነ የመምረጫ መስፈርት ማዘጋጀት ቀዳሚው ተግባር መሆን አለበት፡፡ የመምረጫ መስፈርት ሁልግዜም በግላዊ ምልከታ እና ፍላጎቶች ላይ በሚመሰረት ምክንያት አነጋጋሪ መሆኑ የማይቀር ነው፡፡ ቢሆንም ባለድርሻ አካላቱን በሙሉ ባሳተፈ መልኩ ውይይት ተደርጎበት ቢወጣ ሁሉንም ገዢ እና ከጭቅጭቅ የፀዳ ሊሆን ይችላል፡፡ እዚህ ላይ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከተከሰቱት ሁኔታዎች አንፃር የሌሎች ሀገሮችንም ተሞክሮዎች በመዳሰስ ነገሩን ሰፋ አድርጎ መመልከት ቢቻል ጥሩ ነው፡፡ ትልልቅ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በተደጋጋሚ እንደታዘብነው አንዳንድ አትሌቶች በቡድኑ ውስጥ ለመካተት የሚያደርጉትን ተገቢ ያልሆነ ሙከራም ማቆም አለባቸው፡፡ ከፋም ለማም ስፖርቱን እንዲመራ ኃላፊነት የተሰጠው ተቋም የሚያወጣቸውን መስፈርቶች ማክበርና በዛ ውስጥ ተመራጭ ለመሆን መሞከር ግድ እንደሚላቸውም መዘንጋት የለባቸውም፡፡ ማኔጀሮች እና አሰልጣኞች በተለይ በማራቶን የራሳቸውን አትሌት ለማስመረጥ የሚያደርጓቸው አላስፈላጊ ግፊቶችም ሊያቆሙ ይገባል፡፡

ለውድድሮች የምናደርጋቸውን ዝግጅቶች ጠንካራ እና ደካማ ጎኖች ከውድድሮች በኋላ መገምገም እና መታረም ያለባቸው ነገሮች ካሉ ማረም፡፡ ከፍተኛ ሙቀት በነበረባቸው በለንደን 2012 ኦሊምፒክ ሶስቱም የወንዶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በሞስኮ 2013 የዓለም ሻምፒዮና ሁለቱ የሴቶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ላይ አምስት የማራቶን (ሶስቱም ወንዶች እና ሁለት ሴቶች) ተወዳዳሪዎቻችን እንዲሁም የሴቶች እርምጃ ተወዳዳሪያችን ለማቋረጥ መገደዳቸውን አስተውለናል፡፡ ስለዚህ በጎዳና ላይ ውድድሮች ከባድ ሙቀት ለሚኖርባቸው ቦታዎች እንዴት መዘጋጀት አለብን የሚለው ጉዳይም በደንብ ሊታይ የሚገባው ይመስለኛል፡፡ አንዳንድ የመም (ትራክ) ተወዳዳሪ አትሌቶቻችን የውድድር ዓመቱ ሲጀምር ድንቅ ብቃታቸውን ያሳዩን እና ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ አቋማቸው እየወረደ ይመጣል፡፡ አሰልጣኞቻቸው ለእነዚህ አይነቶቹ አትሌቶች ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ ብቃታቸውን እያሳደጉ እንዲሄዱ የሚረዳቸውን የልምምድ ፕሮግራም ቢያዘጋጁላቸው መልካም ነው፡፡ በመካከለኛ ርቀት ውድድሮች ላይ በተለይ በወንዶች አሁንም በከፍተኛ ደረጃ የሚፎካከሩ አትሌቶችን ለማፍራት ጠንክረን መስራት ይጠበቅብናል፡፡

Continue Reading

Articles

የኢትዮጵያውያን አትሌቶች የቶኪዮ ኦሊምፒክ የአትሌቲክስ ማጣሪያ ውድድሮች የመጀመሪያ ሁለት ቀናት

Published

on

በሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በቶኪዮ ኦሊምፒክ የመጀመሪያዎቹ ሁለት ቀናት የኢትዮጵያ አትሌቶች የተሳተፉባቸው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል፣ 800 ሜትር በሁለቱም ፆታዎች፣ እንዲሁም የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያዎች ሌላኛዎቹ የኢትዮጵያውያን የትኩረት ማዕከል የነበሩ ውድድሮች ናቸው፡፡ ቀጣዩ ዘገባ የኢትዮጵያውያኑን የማጣሪያ ውድድሮች ተሳትፎ እና ውጤቶች አንዲሁም ተጨማሪ መረጃዎችን ይዟል፡፡

የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል

በአትሌቲክስ ውድድሩ የመክፈቻ ቀን (ዓርብ ሐምሌ 23/2013) ጠዋት ላይ በተካሄደው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ማጣሪያ ከተሳተፉት ሶስት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች መካከል ከምድብ አንድ ለሜቻ ግርማ (8፡09.83) በአንደኛነት፣ ከምድብ ሁለት ጌትነት ዋለ (8፡12.55) በሁለተኛነት ለፍፃሜው ሲያልፉ በምድብ ሶስት የተወዳደረው ታደሰ ታከለ (8፡24.69) ስምንተኛ ወጥቶ ለፍፃሜው ሳያልፍ ቀርቷል፡፡ ለሜቻ ጃፓናዊው ሚዩራ ዩጂን እና ኬንያዊው ቤንጃሚን ኪይገንን በማስከተል ከምድቡ ያሸነፈበት 8:09.83 በኦሊምፒክ የማጣሪያ ውድድሮች ላይ የተመዘገበ የምንግዜውም ፈጣን ሰዓት ሆኗል፡፡ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የፍፃሜ የሜዳልያ ፉክክር በዋናነት በኬንያውኑ ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት፣ በኢትዮጵያውያኑ ለሜቻ ግርማ እና ጌትነት ዋለ እንዲሁም በሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ መካከል እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡

ኢትዮጵያ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በ1980ው የሞስኮ ኦሊምፒክ በሻምበል እሸቱ ቱራ አማካይነት ካስመዘገበችው የነሐስ ሜልያ ድል ወዲህ በርቀቱ በወንዶች ምንም አይነት የኦሊምፒክ ሜዳልያ ድል የላትም፡፡ ሆኖም ከቅርብ ግዜ ወዲህ እየታዩ የመጡ መሻሻሎች እና በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ የተመዘገበው የብር ሜዳልያ ድል በቶኪዮም ሌላ ሜዳልያን ተስፋ እንድናደርግ ያነሳሳን ሆኗል፡፡ ዘግይቶ የተሰላፊ አትሌቶች ለውጥ ከተደረገባቸው ርቀቶች አንዱ በሆነው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በተጠባባቂነት የተመዘገበውና በዋናነት በ5000 ሜትር እንደሚወዳደር ይጠበቅ የነበረው ጌትነት ዋለ ወደመጀመሪያ ተሰላፊነት የመጣ ሲሆን ኃይለማሪም አማረ በመጨረሻ ሰዓት በለሜቻ ግርማ መተካቱም አነጋጋሪ የሆነ ሌላኛው ለውጥ ነው፡፡ ጌትነት በ3000 ሜትር መሰናክልም ጠንካራ ተፎካካሪ አትሌት ሲሆን በዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ አራተኛ ሆኖ ማጠናቀቅ ችሏል፡፡ በፍፃሜው ውድድር በ2019 የርቀቱ የዳይመንድ ሊግ ሻምፒዮን ጌትነት ዋለ እና በወቅቱ የዓለም ሻምፒዮና የብር ሜዳሊስት ለሜቻ ግርማ የሚወከለው የኢትዮጵያ ቡድን በቶኪዮ የኬንያውያኑን የበላይነት ለመግታትና አዲስ የስኬት ታሪክ ለማፃፍ እንደሚበቃ ተስፋ ተጥሎበታል፡፡                     

በ1984 በሎስ አንጀለስ ከተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር አንስቶ በተከታታይ በዘጠኝ የኦሊምፒክ ውድድሮች ወይም ላለፉት 36 ዓመታት የኦሊምፒክ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የወርቅ ሜዳልያ ድል በኬንያውያን ቁጥጥር ስር ይገኛል፡፡ በዓለም ሻምፒዮናም ተመሳሳይ የበላይነት ያላቸው ኬንያውያን ከ17 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች በ14ቱ የወርቅ ሜዳልያው አሸናፊዎች ናቸው፡፡ ሆኖም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ ከኢትዮጵያውያን እና ከሞሮኮ አትሌቶች የገጠማቸው ተግዳሮት ለመሸነፍ እጅግ አቅርቧቸው የነበረ መሆኑ አይዘነጋም፡፡ በአንድ ማይክሮ ሰከንድ ልዩነት አሸናፊነታቸውን ባረጋገጡበት በዶሀው ውድድር የተፈታተኗቸው ኢትዮጵያዊው ለሜቻ ግርማ እና ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮው ፍፃሜ ለሌላ ብርቱ ፉክክር እየጠበቋቸው ይገኛሉ፡፡ ባለፉት ሁለት የዓለም ሻምፒዮናዎች በቅደም ተከተል የብር እና የነሐስ ሜዳልያን ያገኘው ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮ ከሚወዳደሩት በሙሉ የላቀና 7፡58.15 የሆነ የራሱ ምርጥ ሰዓት ያለው ነው፡፡

ኬንያ በቶኪዮ ያለፈው ውድድር ሻምፒዮንነቱን ክብር የሚያስጠብቅላትን አትሌት ይዛ መቅረብ ሳትችል ቀርታለች፡፡ ከአምስት ዓመት በፊት በሪዮ የኦሊምፒክ እንዲሁም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀ የዓለም ሻምፒዮን የሆነው ኮንሰስለስ ኪፕሩቶ ባለፈው ወር በኬንያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ውድድሩን ባለማጠናቀቁ የኦሊምፒክ ሻምፒዮንነት ክብሩን ለማስጠበቅ በቶኪዮ አልተገኘም፡፡ ስለዚህ አሁን የረጅም ግዜ የበላይነታቸውን የማስጠበቅ ኃላፊነቱ በ2019ኙ የዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ በቅደም ተከተል ስድስተኛ እና ሰባተኛ ሆነው ባጠናቀቁት ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት ላይ ወድቋል፡፡  

የሴቶች 800 ሜትር

ከአትሌቲክሱ የጀመሪያ ቀን የጠዋት መርሀግብሮች አንዱ በነበረው የሴቶች 800 ሜትር ማጣሪያ በምድብ ሶስት በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ2 ደቂቃ ከ01.20 ሰከንድ ሁለተኛ የወጣችው ሀብታም አለሙ ለግማሽ ፍፃሜው ያለፈች ሲሆን በሁለተኛው ቀን ምሽት ላይ በተካሄደው የግማሽ ፍፃሜ ውድድር ላይም በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ1:58.40 ሁለተኛ በመሆን በኦሊምፒክ የውድድር ታሪክ ለመጀመሪያ ግዜ በርቀቱ ለፍፃሜ ውድድር የበቃች ኢትዮጵያዊት ሆናለች፡፡ ሀብታም ከውድድሩ በኋላ በቶኪዮ ለሚገኘው ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው በሰጠችው አጭር ቃል ‹‹ውድድሩ ትንሽ ፈታኝ ነበር ነገር ግን ለሀገሬ ስል ያለኝን አቅም ሁሉ ተጠቅሜያለሁ፡፡ ክብሩ ይስፋ ለመድኃኒዓለም በመጨረሻም አሪፍ ውጤት ላይ ደርሻለሁ፡፡ ለኦሊምፒክ የፍፃሜ ውድድር ሳልፍ የመጀመሪያዬ ነው፡፡ ከዚህ በፊትም ከኢትዮጵያ ለፍፃሜ የደረሰ ያለ አይመስለኝም እና አሁንም መጨረሻዬን ያሳምርልኝ ነው የምለው›› ብላለች፡፡  

በሴቶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ በምድብ አራት በ2.01.98 አራተኛ ሆና ያጠናቀቀችው ነፃነት ደስታ ወደ ግማሽ ፍፃሜው መቀላቀል ሳትችል ስትቀር በጀማሪዎች ስም ዝርዝር ላይ ስሟ ተካቶ በምድብ አንድ እንደምትሮጥ ስትጠበቅ የነበረችው ወርቅውሀ ጌታቸው ግልፅ ባልተደረገ ምክንያት ውድድሩን ሳትጀምር ቀርታለች፡፡

የወንዶ 800 ሜትር

የወንዶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ ላይ የተሳተፈው ኢትዮጵያዊው መለሰ ንብረት ከምድብ ሶስት በ1:47.80 ሰባተኛ ሆኖ በማጠናቀቅ ለግማሽ ፍፃሜው ማለፍ ሳይችል ቀርቷል፡፡ በመሐመድ አማን ስኬቶች በመነቃቃት ላይ የነበረው የወንዶች 800 ሜትር ከቅርብ ግዜ ወዲህ ኢትዮጵያ ሶስት ሰዓት የሚያሟሉ ተወካይ አትሌቶችን ለማግኘት እየተቸገረችበት የምትገኝ ርቀት እንደሆነ እየታየ ነው፡፡ የኦሊምፒክ ሚኒማ ማሟላት የቻለ አንድ አትሌት ብቻ ይዘን የቀረብንበት የቶኪዮ ኦሊምፒክም ይህ ችግር እንዳልተቀረፈ የታየበት ሌላኛው አጋጣሚ ሆኗል፡፡  

የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ

በአትሌቲክሱ የመጀመሪያ ቀን ሐምሌ 23/2013 ምሽት ላይ በተደረት የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ ላይ የተሳተፉት ሶስቱም ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ ለሚደረገው የፍፃሜ ውድድር አልፈዋል፡፡ ከምድብ አንድ ሰንበሬ ተፈሪ (14፡48.31) እና እጅጋየሁ ታዬ (14፡48.52) የኔዘርላንዷ ሲፋን ሀሳን (14፡47.89) እና ኬንያዊቷ አግነስ (14፡48.01) ቲሮፕን ተከትለው በቅደም ተከተል ሶተኛ እና አራተኛ ሆነው ሲያልፉ ከምድብ ሁለት ጉዳፍ ፀጋዬ (14፡55.74) ኬንያዊቷ ሔለን ኦቢሪ (14፡55.77) አስከትላ በአንደኛነት አልፋለች፡፡


ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ በሚደረገው የሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በሄንግሎ በተከናወነው የኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ባስመዘገበችው የራሷ ምርጥ 14:13.32 የርቀቱ የወቅቱ ፈጣን አትሌት ሆና ወደ ቶኪዮ ያቀናችው ጉዳፍ ለወርቅ ሜዳልያ ድል ከሚጠበቁት መካከል ናት፡፡ በሄንግሎው ውድድር ላይ ጉዳፍን በመከተል በቅደም ተከተል 14:14.09 እና 14፡15.24 በሆነ ሰዓት የጨረሱት እጅጋየሁ እና ሰንበሬም በዓለም የምንግዜም ምርጥ ዝርዝር ውስጥ የስድስተኛ እና ሰባተኛ ደረጃን ለመያዝ የበቁ ጠንካራ አትሌቶች ናቸው፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ የሴቶች 5000 ሜትር ተወዳዳሪዎች ዝርዝር ሶስቱን ኢትዮጵያውያን ጨምሮ ከዓለም የምንግዜም ምርጥ አስር የርቀቱ ሯጮች አምስቱን ያካተተ ነው፡፡ ኬንያውያኑ ሄለን ኦቢሪ እና አግነስ ቲሮፕ ከምንግዜም ምርጥ አስሮቹ ውስጥ የሚካተቱ ሲሆኑ በ12ኛ ደረጃ ላይ የምትገኘው ኔዘርላንዳዊቷ ሲፋን ሀሳንም የቶኪዮውን የፍፃሜ ፉክክር በጉጉት እንዲጠበቅ የምታደርግ ብርቱ አትሌት ናት፡፡

Continue Reading

Articles

ሰለሞን ባረጋ ለአስራ ሶስት ዓመት የራቀንን የወንዶች 10,000 ሜትር ድል በቶኪዮ ወደ ኢትዮጵያ መልሶታል

Published

on

218076583_1010892909482678_1235421043554241523_n

በቶኪዮ ኦሊምፒክ በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው የአትሌቲክስ ውድድር በተጀመረ በሁለተኛው ቀን በወንዶች አስር ሺህ ሜትር ኢትዮጵያውያንን እጅግ ያስደስተው ድል በወጣቱ ሰለሞን ባረጋ አማካይነት ተመዝግቧል፡፡   
በ1980 ሞስኮ ላይ ምሩፅ ይፍጠር በርቀቱ ለመጀመሪያ ግዜ የኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳልያ ካስገኘ በኋላ ከተደረጉት አስር የኦሊምፒክ የወንዶች 10 ሺህ ሜትር ውድድሮች ኢትዮጵያ አምስቱን በበላይነት ለመጨረስ ችላለች፡፡ የርቀቱ ንጉሶች ሀይሌ ገብረስላሴ እና ቀነኒሳ በቀለ ከ1992 እስከ 2008 ዓ.ም. በአራት ተከታታይ የኦሊምፒክ ውድድሮች ላይ በማሸነፍ የርቀቱ የወርቅ ድል ለኢትዮጵያ ብቻ የተሰጠ እንዲመስለን አድርገውንም ነበር፡፡ ከ2008ቱ የቤይጂንግ ኦሊምፒክ የቀነኒሳ በቀለ ድል በኋላ በተከሰተው የሞ ፋራህ የበላይነት ምክንያት ተመሳሳዩን ድል በቶኪዮ ለማየት 13 ዓመታትን መጠበቅ ግድ ብሎናል፡፡ ላለፉት አስራ ሶስት ዓመታት በጉጉት ስንጠብቀው የቆየነውን የ10 ሺህ ሜትር የኦሊምፒክ ድል በመጨረሻም ሰለሞን ባረጋ በቶኪዮ አጎናፅፎናል፡፡ የሰለሞን የቶኪዮ የወርቅ ሜዳልያ ድል ኢትዮጵያ ካለፉት አስራ አንድ ኦሊምፒኮች በርቀቱ ለስድስተኛ ግዜ የበላይ ሆና እንድትጨርስ ያስቻለም ነው፡፡ ድሉ በቶኪዮ የአትሌቲኪስ ውድድሮች የመጀመሪያው የወርቅ ሜዳልያ ድል ሆኖም ተመዝግቧል፡፡ ሰለሞን ባረጋ በ2018 የበርሚንግሀም የዓለም የቤት ውስጥ ውድድር በ3000 ሜትር እና በ2019 የዶሀ ዓለም ሻምፒዮና ላይ በ5000 ሜትር የብር ሜዳልያ ካገኘ በኋላ በመጀመሪያ የኦሊምፒክ ተሳትፎው ከፍተኛ ክብር የሚሰጠውን የ10,000 ሜትር የወርቅ ሜዳልያ ድል ለማሳካት በቅቷል፡፡

‹‹የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት››
ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድል በኋላ

ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድሉ በኋላ በስፍራው ከሚገኘው የስራ ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው ጋር ባደረገው አጭር ቃለ ምልልስ የሚከተለውን ብሏል ‹‹ረጅም ርቀት የእኛ ስፖርት ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ ሆኖም በኦሊምፒክ ውድድር ላይ ወርቅ ሜዳልያ ከወሰድን ብዙ ግዜ አልፎናል፡፡ ይህን ነገር ለመጨረሻ ግዜ ያሳካውም ቀነኒሳ ነበረ፡፡ ዛሬ በቶኪዮ ድሉን በማሳካቴ በጣም ደስተኛ ነኝ፡፡ በተለይ ለእኛ ከቶኪዮ ጋር አበበ ቢቂላን የምናስታውስበት ድል ስለሆነ ያንን በማሳካቴም በጣም ተደስቻለሁ፡፡ ዘንድሮ ከኡጋንዳ የዓለም ሪኮርድ የሰበረው ቼፕቴጌይ እና የዓመቱን ፈጣን ሰዓት የሮጠው ኪፕሊሞ ነበሩ፡፡ እናም ውድድሩ በጣም ይፈጥናል ብዬ ነበር የጠበቅኩት ግን አልተሮጠም፡፡ ውድድሩን የጨረስነውም 27 ቤት ነው፡፡ የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት፡፡ ኡጋንዳውያኑ አትሌቶች ዛሬ ብዙም አልታገሉም፡፡ አብዛኛውን ሰዓት ከኋላ ነው የቆዩት እና እንደዚህ ይሆናል ብዬ አልጠበቅኩም ነበር፡፡ እነርሱን ካሜራ ላይም እያየኋቸው ስለነበር ስለነሱ ብዙም አልተጨነቅኩም እንደውም ከእነሱ ይልቅ የእኛን ልጆች ነበረ ይወጣሉ ብዬ የጠበቅኩት፡፡ በውድድሩ መሀል ተጠባቂ የሆኑት ኡጋንዳውያን ወደኋላ ቀርተው ሶስተኛው የቡድን አጋራቸው ወደፊት ወጥቶ በሰፊ ልዩነት ሲመራ እኛ እነሱን ስንጠብቅ እሱ አዘናግቶ እንዳያሸንፍ ልዩነቱን ለማጥበብ ሞክሬያለሁ፡፡ ምናልባት እነሱ እኛን ሲጠብቁ አንተ ሂድ ያሉት ነበር የመሰለኝ፡፡ ከዚህ በፊት በእንደዚህ አይነቱ ነገር ዳይመንድ ሊግ ላይ ስለተሸወድኩኝ ያንን እንዳይደግሙ ብዬ ነበረ ልዩነቱን ለማጥበብ የሞከርኩት፡፡ የአሰልጣኜንም ምክር እየሰማሁ ስለነበረ የምሮጠው እና ወደኋላ ተመለስ እያለኝ ስለነበር ወደኋላ ተመልሻለሁ፡፡ የእነርሱ እስትራቴጂ እሱን ወደፊት እንዲወጣ አድርገው እኛን ለማድከም ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ስንነጋገር ወደፊት ጠጋ በል እያልኩት ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ልምምድም አብረን ነበረ የምንሰራው፡፡ እኔ እንደውም ከአንድ እስከ ሶስት እንወጣለን ብዬ ነበር የጠበቅኩት አጋጣሚ ሆኖ አልተሳካም ነገር ግን ወርቁን ወደኢትዮጵያ በመመለሳችን በጣም ደስተኛ ነን፡፡›› ብሏል፡፡

Continue Reading

Trending