Connect with us

Articles

የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ለለንደን የዓለም ሻምፒዮና የማራቶን ተወዳዳሪ አትሌቶችን ምርጫ ይፋ አደረገ

Published

on

Ethiopian Marathon Team for London 2017

የትራክ ላይ ውድድሮች የገዘፈ ስኬትና ዝና ባለቤቶቹ ቀነኒሳ በቀለ እና ጥሩነሽ ዲባባም ተካተውበታል

በእንግሊዝ ለንደን ከተማ አስተናጋጅነት ከሐምሌ 28 – ነሐሴ 7/2009 ዓ.ም. የሚከናወነው 16ኛው የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና ሊጀመር ከሁለት ወር ያነሰ ግዜ የቀረው ሲሆን የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን በዚህ ሻምፒዮና ላይ በማራቶን የሚወክሉንን አትሌቶች ምርጫ ይፋ አድርጓል፡፡

34532አበበ ቢቂላ በኦሊምፒክ የውድድር መድረክ ለሀገሩ ኢትዮጵያ ብሎም ለአፍሪካ አህጉር የድል ፈር ቀዳጅ በሆነበት የማራቶን ውድድር የኢትዮጵያ የዓለም ሻምፒዮና ተሳትፎ የወርቅ ሜልያ ድልን ያሳየን በሁለቱም ፆታዎች አንድ አንድ ግዜ ብቻ ነው፡፡ የመጀመሪያ ተሳትፎዋን እ.አ.አ በ1983 ዓ.ም. በፊንላንድ ሄልሲንኪ በተከናወነው የመጀመሪያው የዓለም ሻምፒዮና ላይ የጀመረችው ኢትዮጵያ በወቅቱ በወንዶች ከበደ ባልቻ እና ደረጄ ነዲን በተወዳዳሪነት አቅርባ ከበደ ባልቻ ከአውስትራሊያዊው ሮበርት ደ ካስቴላ ቀጥሎ በ2 ሰዓት ከ10 ደቂቃ ከ27 ሰከንድ በሁለተኛነት በመጨረስ የብር ሜዳልያ ሲያገኝ ደረጄ ነዲ ውድድሩን ሳይጨርሱ ከቀሩት አትሌቶች አንዱ ነበር፡፡ ከሄልሲንኪው የከበደ ባልቻ የዓለም ሻምፒዮና የብር ሜዳልያ ድል በኋላ በወንዶቹ ያልተቋረጠ የተሳታፊነት ሪኮርድ ያላት ኢትዮጵያ በማራቶን የወንዶቹ ተሳትፎ ሌላ የሜዳልያ ስኬት ለማየትም 18 ዓመታትን መጠበቅ ግድ ብሏታል፡፡ ከ18 ዓመት ጥበቃ በኋላ በ2001 ዓ.ም. በካናዳ ኤድመንትን የተገኘውንና እስካሁን ባለው ሁኔታ የመጀመሪያውም የመጨረሻውም የሆነውን የዓለም ሻምፒዮና የወንዶች ማራቶን የወርቅ ሜዳልያ ድል ያስገኘውም የሲድኒ ኦሊምፒክ የማራቶን አሸናፊው ገዛኸኝ አበራ ነበር፡፡

ኢትዮጵያውያን ወንድ የማራቶን ተወዳዳሪዎች ከ2009ኙ የበርሊን ዓለም ሻምፒዮና አንስቶ በተከታታይ በሜዳልያ ደረጃዎች ውስጥ መግባት የቻሉባቸውን ውጤቶች የተመለከትን ሲሆን በበርሊን 2009 ፀጋዬ ከበደ እንዲሁም በዴጉ 2011 የሪዮ ኦሊምፒክ የብር ሜዳልያ አሸናፊው ፈይሳ ሌሊሳ የዓለም ሻምፒዮናው የነሐስ ሜዳልያ አሸናፊዎች ናቸው፡፡ በሞስኮ 2013 ሌሊሳ ደሲሳ እና ታደሰ ቶላ ሁለተኛ እና ሶስተኛ ሆነው በመጨረስ የብር እና ነሐስ ሜዳልያ አሸናፊዎች ሲሆኑ በቤይጂንግ 2015 የማነ ፀጋዬ የብር ሜዳልያ ማሸነፉም የቅርብ ግዜ ትውስታ ነው፡፡

የኢትዮጵያውያን እንስት አትሌቶች የዓለም ሻምፒዮና የማራቶን ተሳትፎ ዘግይቶ በ1995 ስዊድን ጎተንበርግ ላይ በተካሄደው 5ኛው ውድድር ላይ የተጀመረ ሲሆን የመጀመሪያ የሜዳልያ ድልን ያስመለከትንም ከ14 ዓመት በኋላ ነበር፡፡ በዓለም ሻምፒዮና የሴቶች ማራቶን ኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ግዜ ሜዳልያ ያስመዘገበችው በ2009 ዓ.ም. በርሊን ላይ በተከናወነው ውድድር በአሰለፈች መርጊያ የነሐስ ሜዳልያ ድል አማካይነት ሲሆን ብቸኛውና የመጀመሪያውን የወርቅ ሜዳልያ ድል ደግሞ ማሬ ዲባባ ከሁለት ዓመት በፊት በቻይና ቤይጂንግ በተካሄደው ሻምፒዮና ላይ አስገኝታለች፡፡

ከተጀመረ 34 ዓመት በሞላው የዓለም ሻምፒዮና ውድድር የኢትዮጵያ የማራቶን ተሳትፎ በጥቅሉ ከዚህ በላይ በአጭሩ የተገለፀውን አይነት ታሪክ ያለው ሲሆን ከሁለት ወር በኋላ በለንደን አስተናጋጅነት በሚጀመረው 16ኛው ውድድር ላይ እንዲወክሉን የተመረጡት አትሌቶች እምብዛም አመርቂ የማይባለውን የማራቶን ስኬት ታሪካችንን ለማጠናከር በርትተው እንደሚሰሩ ተስፋ እናደርጋለን፡፡

የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ይፋ ባደረገው የተመራጭ አትሌቶች ስም ዝርዝር መሰረት በ5000ሜ. እና በ10000ሜ. በኦሊምፒክም ሆነ በዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ላይ የኢትዮጵያ ስም ጎልቶ እንዲጠራ የአንበሳውን ድርሻ የተወጡት ቀነኒሳ በቀለ እና ጥሩነሽ ዲባባን ያካተተው የለንደን 2017 የዓለም ሻምፒዮና የማራቶን ቡድንን እንደሚከተለው እናስተዋውቃቹሀለን፡-

ወንዶች

Men for London 2017ቀነኒሳ በቀለ
በዓለም ሻምፒዮና በ10 ሺህ ሜትር አራት ግዜ (ፓሪስ 2003፣ ሄልሲንኪ 2005፣ ኦሳካ 2007 እና በርሊን 2009) የወርቅ ሜዳልያ አሸናፊ፣ በ5000ሜ. የፓሪስ 2003 የነሐስ እንዲሁም የበርሊን 2009 ወርቅ ሜዳልያ ባለቤቱ ቀነኒሳ በቀለ በ2017ቱ የለንደን ዓለም ሻምፒዮና በማራቶን ተፎካካሪነት የኢትዮጵያን መለያ ለብሰው ከምንመለከታቸው ሶስት አትሌቶች ግንባር ቀደሙ ተጠቃሽ ነው፡፡ ቀነኒሳ በርቀቱ የኢትዮጵያን ሪኮርድ በሰበረበት ዓመት ገዛኸኝ አበራ ከ16 ዓመት በፊት አሳይቶን ዳግም ልናየው በጉጉት የምንጠብቀውን የወርቅ ሜዳልያ ሊያስገኝ እንደሚችል ተስፋ የሚደረግበት ሲሆን እርሱም ለወትሮው በስኬታማነቱ ከሚታወቅባቸው የትራክ ላይ ውድድሮች ለየት በሚለው እና ፈታኝ በሆነው ርቀት ሌላ የድል ታሪክን ማፃፍን በማለም እንደሚዘጋጅ አያጠራጥርም፡፡

ቀነኒሳ ዘንድሮ በማራቶን መስከረም ወር ላይ የተካሄደውን የ2016 የበርሊን ማራቶን ሲያሸንፍ ባስመዘገበው 2:03:03 የኢትዮጵያን ሪኮርድ የግሉ ያደረገ ሲሆን ጥር ወር ላይ በዱባይ ያደረገው ተሳትፎ ሲጀመር ገጥሞት ከነበረው የመውደቅ አደጋ ጋር በተያያዘ አቋርጦ ለመውጣት የተገደደበት ነበር፡፡ በሚያዝያ ወር መጨረሻ በተተወዳደረበት የ2017 ለንደን ማራቶን ላይም በድንቅ የአልሸነፍ ባይነት ስሜት ከመሪዎቹ ጋር ተፈጥሮ የነበረውን ክፍተት በማጥበብ ሁለተኛ ሆኖ ማጠናቀቅ ችሏል፡፡ የጤንነቱ ሁኔታ የተሟላ ሆኖ የሚቀርብ ከሆነ በለንደን ለወርቅ ሜዳልያው አሸናፊነት ከፍ ያለ የቅድሚያ ግምት ከሚሰጣቸው አትሌቶች አንዱ እንደሚሆን ይታመናል፡፡

ቀነኒሳ በቀለ ኢትዮጵያን ወክሎ በተወዳደረባቸው ዓለም አቀፍ ውድድሮች ያሸነፋቸው ሜዳልያዎች

የውድድር አይነት                                ወርቅ   ብር     ነሐስ

የኦሊምፒክ ጨዋታዎች                            3          1          0

የዓለም ሻምፒዮና                              5          0          1

የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮና                 1          0          0

የአፍሪካ ሻምፒዮና                              2          0          0

የመላው አፍሪካ ጨዋታዎች                     2          0          0

የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና              11        1          0

ጠቅላላ ድምር                                      23        2          1

ታምራት ቶላ
በሪዮ ኦሊምፒክ ሳይጠበቅ የ10 ሺህ ሜትር የነሐስ ሜዳልያ አሸናፊ ከሆነ በኋላ ‹‹የኦሊምፒክ የነሐስ ሜዳልያ ድልን ማግኘት መቻል በራሱ ቀላል ነገር ባይሆንም እና ለእኔ ትልቅ ስኬት ቢሆንም ወርቅ ለለመደው የኢትዮጵያ ሕዝብ ግን የሚያስደስት አልነበረም፡፡ ስለዚህ ባለፈው ዓመት በቤይጂንጉ ዓለም ሻምፒዮና ላይ መሳተፍ አለመቻሌ በፈጠረብኝ ቁጭት በደንብ ሰርቼ ለሪዮ ኦሊምፒክ ተሳታፊነት እንደበቃሁት አሁንም በመጪው የለንደን ዓለም ሻምፒዮና ላይ ኢትዮጵያን ወክዬ ለመሳተፍ እና ውጤታማ ለመሆን ልምምዴን አጠናክሬ መስራቱን እቀጥላለሁ፡፡›› የሚል አስተያየትን ሰጥቶን የነበረው ታምራት ቶላ እንዳለው የኦሊምፒክ ሜዳሊስት በሆነበት 10 ሺህ ሜትር ባይሆንም በማራቶን ለለንደኑ ዓለም ሻምፒዮና ተመራጭ ለመሆን በቅቷል፡፡  ወጣቱ አትሌት ለለንደኑ ዓለም ሻምፒዮና ተመራጭ ያደረገውም በጥር ወር የተካሄደውን የ2017 ዱባይ ማራቶን የራሱ ምርጥ በሆነ 2፡04፡11 ሰዓት ለማሸነፍ መብቃቱ ነው፡፡

ታምራት ቶላ ኢትዮጵያን ወክሎ በተወዳደረባቸው ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ ያስመዘገባቸው ስኬቶች 
የኦሊምፒክ 10 ሺህ ሜትር የነሐስ ሜዳልያ አሸናፊ (ሪዮ 2016)
የዓለም ግማሽ ማራቶን ሻምፒዮና የፍፃሜ ተፎካካሪና የቡድን ብር ሜዳልያ አሸናፊ (ካርዲፍ 2016)
የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና የፍፃሜ ተፎካካሪና የቡድን ወርቅ ሜዳልያ አሸናፊ (ጉያንግ 2015)

ፀጋዬ መኮንን

የ2014 ዱባይ ማራቶ አሸናፊው ፀጋዬ መኮንን በኢትዮጵያ የዓለም ሻምፒዮና የማራቶን ቡድን ውስጥ የተካተተ ሌላኛው ወጣት አትሌት ሲሆን ከዚህ በፊት ኢትዮጵያን ወክሎ የተወዳደረበትን ብቸኛ ዕድል ያገኘው በባርሴሎና በተካሄደው 14ኛው የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ የዓለም ወጣቶች ሻምፒዮና ነበር፡፡ በ2012 ዓ.ም. በተከናወነው የወጣቶች ሻምፒዮና በ5000ሜ. የተወዳደረው ፀጋዬ ውድድሩን በአምስተኛነት አጠናቋል፡፡ ከዛ በኋላ በዋናነት በጎዳና ላይ ሩጫ ተወዳዳሪነቱ ላይ አተኩሮ መስራትን የመረጠው ፀጋዬ ዘንድሮ በዱባይ ማራቶን 10ኛ ሆኖ ያጠናቀቀ ሲሆን የ2017 ሀምቡርግ ማራቶን አሸናፊ ነው፡፡

ተጠባባቂዎች
የማነ ፀጋዬ
በዓለም ሻምፒዮና የማራቶን ውድድር ላይ የሶስት ግዜ ተሳትፎ ዕድል ያገኘው የማነ ፀጋዬ ከሁለት ዓመት በፊት በቤይጂንግ በተከናወነው የርቀቱ ፉክክር የብር ሜዳልያ አሸናፊ ሲሆን ዘንድሮ በቦስተን ማራቶን 12ኛ ሆኖ ያጠናቀቀበት እና ባለፈው ዓመት ያሸነፈበት የፉኩካ ማራቶን ውጤቱ በተጠባባቂነት እንዲመረጥ አድርጎታል፡፡ የማነ ፀጋዬ በ2009 በበርሊን እንዲሁም በ2013 በሞስኮ በተካሄዱት የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ላይ በቅደም ተከተል አራተኛ እና ስምንተኛ ሆኖ ማጠናቀቁም ይታወሳል፡፡ በ2012 ሮተርዳም ማራቶንን ሲያሸንፍ ያስመዘገበው 2፡04፡48 የሆነ የራሱ ምርጥ ሰዓት አለው፡፡

ሙሌ ዋሲሁን
ከዚህ ቀደም ኢትዮጵያን ወክሎ በተወዳደረበት የ2016ቱ የዓለም ግማሽ ማራቶን ሻምፒዮና በግሉ ስምንተኛ ሆኖ በማጠናቀቅ በቡድን ለተገኘው የብር ሜዳልያ የበኩሉን አስተዋፅኦ አበርክቷል፡፡ በ2015 ኮንጎ ብራዛቪል ላይ በተካሄደው 11ኛው የመላው አፍሪካ ጨዋታዎች ላይ በ10 ሺህ ሜትር ኢትዮጵያን ወክሎ ተወዳድሮ ሰባተኛ ሆኖ አጠናቋል፡፡ ባለፈው ዓመት ዱባይ ላይ አምስተኛ ሆኖ ሲጨርስ ያስመዘገበው 2፡05፡44 በማራቶን የራሱ ምርጥ ሰዓት ሲሆን በዘንድሮው የዱባይ ማራቶን ውድድር ላይም ታምራት ቶላን ተከትሎ በሁለተኛነት ማጠናቀቅ ችሏል፡፡

ሴቶች

Women for London 2017ጥሩነሽ ዲባባ
በዓለም ሻምፒዮና የትራክ ላይ ውድድሮች በተለይም የ10 ሺህ እና 5000 ሜትር ንግስት የሆነችው ጥሩነሽ ዲባባ 02:17:56 በሆነ ሰዓት የኢትዮጵያን ሪኮርድ ከሰበረችበት የዘንድሮው የለንደን ማራቶን ውጤቷ በኋላ በሰጠችው አስተያየት በዓለም ሻምፒዮናው ላይ ሚኒማ በማሟላት በ10 ሺህ ሜትር ለመወዳደር ልትሞክር እንደምትችል ተናግራ የነበረ ቢሆንም በማራቶን ቡድኑ ውስጥ ተካታለች፡፡ በ2003 ዓ.ም. በፓሪስ የዓለም ሻምፒዮና ሳትጠበቅ የ5000ሜ. የወርቅ ሜዳልያ አሸናፊ በመሆን ብቅ ያለችው ጥሩነሽ በጉዳት ምክንያት ከውድድር ለመራቅ ከተገደደችባቸው የ2009 እና 2011 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ውጪ በነበሯት ተሳትፎዎች ከወርቅ ሜዳልያ የተለየ ውጤት አላስመዘገበችም፡፡ በዓለም ሻምፒዮና የእስካሁን ተሳትፎዋ በአጠቃላይ አምስት (በ5000ሜ. ሁለት እና በ10000ሜ. ሶስት) የወርቅ ሜዳልያዎችን ማሸነፍ የቻለችው ጥሩነሽ በመጪው ነሐሴ ወር በለንደን በምትሳተፍበት የማራቶን ፉክክርም ከሜዳልያ አሸናፊዎች ተርታ ልትገባ የምትችልበት አቅም እንዳላት ከወር በፊት በለንደን ማራቶን በርቀቱ የተካበተ ልምድ ካላቸው አትሌቶች ጋር ተፎካክራ ሁለተኛ በወጣችበት ወቅት አመላክታለች፡፡

ጥሩነሽ ዲባባ ኢትዮጵያን ወክላ በተወዳደረችባቸው ዓለም አቀፍ ውድድሮች ያሸነፈቻቸው ሜዳልያዎች
የውድድር አይነት                                ወርቅ   ብር     ነሐስ

የኦሊምፒክ ጨዋታዎች                            3          0          3

የዓለም ሻምፒዮና                              5          0          0

የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና              5          3          0

የአፍሪካ ሻምፒዮና                              2          1          0

የዓለም ወጣቶች ሻምፒዮና                      0          1          0

ጠቅላላ ድምር                                      15        5          3

ብርሀኔ ዲባባ
ከዚህ ቀደም ኢትዮጵያን ወክላ በዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ የመወዳደር ዕድልን ያላገኘችው ብርሀኔ በጎዳና ላይ ውድደድሮች በተለይም ማራቶን አተኩራ የምትሰራ እንደመሆኗ በርቀቱ ልምድ ካላቸው አትሌቶች ተርታ የምትመደብ ናት፡፡ በ2016 የበርሊን ማራቶን እና በ2017ቱ የቶኪዮ ማራቶን ውድድሮች ላይ በተመሳሳይ የሁለተኛነት ደረጃን ይዛ ማጠናቀቅ መቻሏ በለንደኑ የዓለም ሻምፒዮና ኢትዮጵያን ወክላ ለመወዳደር እንድትመረጥ አድርጓታል፡፡

ሹሬ ደምሴ
ባለፈው ዓመት በደቡብ አፍሪካ ደርባን በተከናወነው 20ኛው የአፍሪካ አትሌቲክስ ሻምፒዮና ላይ በ10000 ሜትር ኢትዮጵያን ወክላ በመወዳደር አምስተኛ ሆና ማጠናቀቅ የቻለችው ሹሬ ባለፈው ጥቅምት አሸናፊ የሆነችበት የ2016 ቶሮንቶ ማራቶን እና በጥር ወር ሁለተኛ ሆና ያጠናቀቀችበት የ2017 ዱባይ ማራቶን ውጤቷ በለንደኑ የዓለም ሻምፒዮና ፉክክር በማራቶን ኢትዮጵያን እንድትወክል ለመመረጥ አብቅቷታል፡፡

ማሬ ዲባባ
ከሁለት ዓመት በፊት በቻይና ቤይጂንግ የተካሄደው 15ኛው የዓለም ሻምፒዮና የሴቶች ማራቶን አሸናፊነቷ የቀጥታ ተሳታፊነትን ዕድል የሰጣት ማሬ ዲባባ ባለፈው ነሐሴ ወር በሪዮ ኦሊምፒክ የርቀቱ የነሐስ ሜዳልያ አሸናፊ መሆን መቻሏም ይታወሳል፡፡ ማሬ ዘንድሮ በመጋቢት ወር በፖርቹጋል የተካሄደው የሊዝበን ኢንተርናሽናል ግማሽ ማራቶን አሸናፊ መሆን የቻለች ሲሆን በሚያዝያ የተሳተፈችበትን የለንደን ማራቶን አቋርጣ ወጥታለች፡፡

ማሬ ዲባባ ኢትዮጵያን ወክላ በተወዳደረችባቸው ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ ያስመዘገበቻቸው ስኬቶች 
የኦሊምፒክ ማራቶን የነሐስ ሜዳልያ አሸናፊ (ሪዮ 2016)
የዓለም ሻምፒዮና የማራቶን ወርቅ ሜዳልያ አሸናፊ (ቤይጂንግ 2015)
የመላው አፍሪካ ጨዋታ የግማሽ ማራቶን ወርቅ ሜዳልያ አሸናፊ (ማፑቶ 2011)

ተጠባባቂዎች

አሰለፈች መርጊያ
የዱባይ ማራቶን የሶስት ግዜ አሸናፊዋ አሰለፈች መርጊያ ኢትዮጵያን ወክላ በዓለም ሻምፒዮና፣ በኦሊምፒክ እና የዓለም አገር አቋራጭ ውድድሮች ላይ የተሳተፈችና ከፍተኛ ልምድ ያላት አትሌት ነች፡፡ ከተወዳደረችባቸው ዓለም አቀፍ የውድድር መድረኮች መካከል በ2009 በርሊን ላይ በዓለም ሻምፒዮና ለኢትዮጵያ በሴቶች የተገኘ የመጀመሪያው የሜዳልያ የሆነው የማራቶን ነሐስ ድል እንዲሁም በ2008 ዓ.ም. በሪዮ ደ ጃኔይሮ በተካሄደው የዓለም ግማሽ ማራቶን ሻምፒዮና ላይ ያስመዘገበችው የብር ሜዳልያ ተጠቃሽ ናቸው፡፡

አማኔ ጎበና
በ2016 የጃፓን ሳይታማ ማራቶን ላይ ሁለተኛ ሆና ያጠናቀቀችበት እና በዘንድሮው የቶኪዮ ማራቶን ሶስተኛ የወጣችበት ውጤት በተጠባባቂነት ለመያዝ አብቅቷታል፡፡ ዘንድሮ ከቶኪዮ ማራቶን ተሳትፎዋ በተጨማሪ ከሳምንት በፊት በካናዳ ኦታዋ በተሳተፈችበት የ10 ኪሎ ሜትር የጎዳና ላይ ፉክክር ላይ አራተኛ ሆና አጠናቃለች፡፡

Continue Reading
2 Comments

2 Comments

  1. Gebriye Embafresu

    June 8, 2017 at 11:56 am

    melkam edill lejegnechachin!!!

  2. Rahel stotaw

    June 8, 2017 at 3:51 am

    I.love Ethiopia

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Articles

የቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ የኢትዮጵያ የአትሌቲክስ ተሳትፎ ድህረ ምልከታ

Published

on

Medal Winners

በቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ በወረቀት ደረጃ ከውድድሩ መጀመር በፊት ቡድኑ ባመዛኙ በጥሩ ብቃት ላይ የሚገኙ ወጣት አትሌቶችን ስላካተተ ቢያንስ የለመድናቸውን ሁለት ወይም ሶስት የወርቅ ሜዳልያ ድሎች እንደማያሳጣን ተስፋ አድርጌ ነበር፡፡ ሆኖም የሜዳ ላይ ውጤቱ እንደተጠበቀው ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ኢትዮጵያ በውጤታማነቷ በምትታወቅበት የአትሌቲክስ ፉክክር በአንድ የወርቅ፣ አንድ የብር፣ እና ሁለት የነሐስ በድምሩ በአራት ሜዳልያዎች ከዓለም 14ኛ ከአፍሪካ 3ኛ ደረጃን ይዛ ጨርሳለች፡፡ ይህም ሁሌም ለአፍሪካ የበላይነት ከምንፎካከራት ኬንያ ጋር ያለን ልዩነት ይበልጥ እንዲሰፋ አድጎታል፡፡ ከቅርብ ግዜ ወዲህ ሌላኛዋ የምስራቅ አፍሪካ ተቀናቃኛችን እየሆነች ከመጣችው ኡጋንዳም አንሰን እንድንገኝ አድርጎናል፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ በአትሌቲክሱ ከ1992ቱ የባርሴሎና ኦሊምፒክ ወዲህ ኢትዮጵያ ዝቅተኛ የሜዳልያ ስኬት ያስመዘገበችበትም ሆኖ አልፏል፡፡

አሉታዊ ጎኖች
ቶኪዮ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ውጤታማነት ፈር ቀዳጅ የሆነው ታላቁ አትሌት ሻምበል አበበ ቢቂላ በ1964 ዓ.ም. በተከታታይ ሁለተኛ የኦሊምፒክ ማራቶን ድሉን የተቀዳጀባት ከተማ ናት፡፡ እናም በቶኪዮ ከተማ በተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን የሱን ክብር የሚያጎሉባቸውን ነገሮች ያደርጋሉ ብዬ ጠብቄ ነበር፡፡ የሆኑት ነገሮች ግን በተለይ በቡድኑ አስተዳዳሪዎች በኩል ፍፁም ኃላፊነት የጎደለውና ከጠበቅኩት በተቃራኒው ነበር፡፡ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ከአትሌቶች ምርጫ አንስቶ በቡድኑ የዝግጅት ወቅት በተካረረ ውዝግብ ውስጥ ነበር የከረሙት፡፡ የኦሊምፒክ ቡድኑን የማዘጋጀት እና የመምራት የጋራ ኃላፊነት የነበረባቸው ሁለቱ አካላት ይባስ ብለው ውዝግቡን ቶኪዮ ድረስ ይዘውት ሄደዋል፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን ሁለቱን አካላት በማቀራረብ በትልቁ ውድድር ላይ ያለንን ተሳትፎ እንከን አልባ ማድግ የሚጠበቅባቸውም ተመልካች ከመሆን የዘለለ ሚና አልነበራቸውም። የውዝግቡ አሉታዊ ትሩፋት በአትሌቶች ስነልቦና እና በአጠቃላይ የቡድኑ ውጤት ላይ የበኩሉን ተፅዕኖ ሳያሳርፍ እንዳላለፈ አያጠራጥርም፡፡

እንደ አለመታደል ሆኖ በቶኪዮ ኦሎምፒክ የኢትዮጵያን ልዑካን የመምራት ትልቁ ኃላፊነት የተሰጣቸው ሰዎች ኃላፊነት የጎደላቸው ነበሩ። የስፖርቱ አስተዳደሪዎች ትላልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በአትሌቶች ምርጫ ዙሪያ የነበረውን ውዝግብ እንዲያቆሙልን እመኝ ነበር። ጭራሽ እራሳቸው ችግር ፈጣሪ ሆነው መገኘታቸው አስደንጋጭ እና አሳሳቢ ጉዳይ ነው፡፡ በመሮጫ መም ወይም በጎዳና ላይ በሚደረጉ ውድድሮች መሸነፍን በስፖርቱ ውስጥ ማሸነፍ እና መሸነፍ ያሉ የነበሩ እና ወደፊትም የሚኖሩ ነገሮች ስለሆኑ በፀጋ መቀበል ይቻላል፡፡ ተወዳዳሪዎቹ ውጤታማ እንዲሆኑ የስነልቦና ጥንካሬን ሊፈጥሩላቸው የሚገቡ ኃላፊዎች የእርስ በርስ ሽኩቻ ተቃራኒውን አሉታዊ ተፅዕኖ ሲያሳርፍ ማየት ግን ፍፁም ተቀባይነት የለውም፡፡ ለነገሩ ከስፖርቱ እድገት ይልቅ የፖለቲካ ግዴታቸው የሚያስጨንቃቸው የስፖርት አመራሮች በበዙባት ሀገር ስፖርቱ እንዲህ የማንም መጫወቻ ሲሆን ማየት አዲስ ነገር አይደለም፡፡  

የስፖርት አመራሮች ከፖለቲካ ተፅዕኖ ነፃ ሆነው ትኩረታቸውን ስፖርቱን በማስፋፋቱ እና ማሳደጉ ላይ አድርገው የሚሰሩ ስለስፖርቱም በቂ እውቀት እና ፍቅሩ ያላቸው ቢሆኑ መልካም ነው፡፡ ለቦታው በሚመጥን እና ኃላፊነቱን በአግባቡ መወጣት በሚችል የስፖርት አመራር የሚመራ የስፖርት ተቋምን መገንባት በተመሳሳይ ሰዓት የሀገር ግንባታን የሚደግፉ ሶስት ነገሮችን ስኬታማ ያደርጋል፡፡ በስፖርት ጤናውን የሚጠብቅ ማሕበረሰብ በመፍጠር በጤናው ሴክተር ላይ የሚኖረውን ጫና ይቀንሳል፣ በሀገር ገፅታ ግንባታ እና በኢኮኖሚው ዕድገት ላይም የበኩሉን ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል፡፡ በቶኪዮ ላይ የተመለከትናቸው የሀገርን ክብር ዝቅ ያደረጉ ግዴለሽነቶች ተገቢው ትኩረት ተሰጥቷቸው ሊታዩና አጥፊዎቹ ሊጠየቁበት ይገባል፡፡ በመጪዎቹ ዓመታት በሚጠብቁን ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይም የቶኪዮ ኦሊምፒኩን አይነት ሀፍረት እንዳይገጥመን ከወዲሁ ለችግሮቹ መፍትሔ መፈለግ አለበት፡፡

ባለፉት ዓመታት ኦሊምፒክ በመጣ ቁጥር በልዑካን ቡድኑ ውስጥ እየተካተቱ በሕዝብ ገንዘብ የሚዝናኑት የኦሊምፒክ ቱሪስቶች ጉዳይ ዘንድሮም ያልተቀረፈ ችግር ሆኖ ተስተውሏል፡፡ ከሌላው ግዜ በተለየ መልኩ ተጠባባቂ አትሌቶችን ይዞ መጓዝ ይጠይቅ በነበረው ውድድር ላይ አትሌቶቹን ትቶ ምንም የማይሰሩ ሰዎችን ይዞ መሄድ ትልቅ ቀልድ ነው፡፡  

ከሜዳ ውጭ የነበረው ውዝግብ ዋነኛ የትኩረት ማዕከል የነበረ መሆኑ በሜዳ ላይ የነበሩብንን ድክመቶች ሊያስረሳንም አይገባም፡፡ ስድስት የጎዳና ላይ ተወዳደሪዎቻችን እና አንድ የመም ተወዳዳሪ ውድድራቸውን ማቋረጣቸው በቶኪዮ ከታዩት ደካማ ጎኖቻችን መካከል የሚጠቀስ ነው፡፡ ችግሩ በዚህ ምክንያት ነው የተከሰተው ብሎ ለይቶ ለመናገር ባይቻልም ብዙ ግዜ ሲፈትነን ለሚስተዋለው የሞቃታማ ቦታ ውድድር የምናደርጋቸው ዝግጅቶችን መለስ ብሎ መመልከትን የሚጠይቅ ይመስለኛል፡፡ የተጎዳች አትሌትን ወደውድድር እንድትገባ ማድረግ እና በሁለት ደቂቃ ውስጥ ለማቋረጥ መገደዷም የአትሌቶች የጤና ክትትል ላይ ክፍተት እንዳለ የጠቆመን ክስተት ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ቡድን ወደውድድር ስፍራው ካቀናበት ግዜ ጀምሮ በቶኪዮ ምንም አይነት ቡድኑን የተመለከቱ ይፋዊ ጋዜጣዊ መግለጫዎች ወይም ፕሬስ ሪሊዞች አልነበሩም፡፡ ይህም እንደተለመደው የሕብረተሰቡን እና የመገናኛ ብዙሀንን ስለቡድኑ ቀጥተኛ መረጃ የማግኘት መብት የገደበ ነበር፡፡ ጋዜጠኞችም ሚዛናዊ ሆኖ ከመዘገብ ይልቅ ጎራ ለይተው ቃላት መወራወራቸው የህዝብን ትክክለኛ መረጃ የማግኘት መብት የነፈገ ነው፡፡ 

አዎንታዊ ጎኖች
ሰለሞን ባረጋ በወንዶች 10,000 ሜትር ወርቅ፣ ለሜቻ ግርማ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ብር፣ ጉዳፍ ፀጋዬ በሴቶች 5000 ሜትር ነሐስ፣ እና ለተሰንበት ግደይ በሴቶች 10,000 ሜትር ነሐስ ማስመዝገብ መቻላቸው የሚደነቅ ስኬት ነው፡፡

የመጪው ትውልድ አካል የሆኑት ተስፈኞቹ መቅደስ አበበ፣ ፍሬወይኒ ሀይሉ፣ በሪሁ አረጋዊ እና ጌትነት ዋለን ጨምሮ አምስት አትሌቶች ለሜዳሊያ የቀረበ የአራተኛነት ደረጃን ይዘው ማጠናቀቅ መቻላቸውም መልካም ነው፡፡ በተለይ ወጣቶቹ ያስመዘገቡት ውጤት በመጪዎቹ ዓመታት ተገቢውን ድጋፍ ካገኙ የምንጓጓለትን ድል ሊያስገኙልን እንደሚችሉ ያመላከተን ነው፡፡

የሀብታም አለሙ በኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ተሳትፎ ታሪክ በሴቶች 800 ሜትር ለመጀመሪያ ግዜ ለፍፃሜ ተወዳዳሪነት መብቃት ምንም እንኳ በፍፃሜው የሜዳልያ ድል ባይቀናትም በአዎንታዊ ጎን ሊጠቀስ የሚችል ስኬት ነው፡፡

ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ደረጃን ይዘው ላጠናቀቁ አትሌቶች በሚሰጥ ነጥብ ድምር መሰረት በወጣው የነጥብ (ፕሌስመንት) ደረጃ ሰንጠረዥ ላይ በ64 ነጥብ ዘጠነኛ ሆነን ማጠናቀቃችንም እሰየው የሚያስብል ነው፡፡

በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከአራተኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ አጠናቀው ነጥብ ያስገኙ እና የዲፕሎማ ተሸላሚ የሆኑት አትሌቶች፡-
4ኛ – ፍሬወይኒ ሀይሉ – በሴቶች 1500 ሜትር
4ኛ – መቅደስ አበበ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል
4ኛ – ሮዛ ደረጀ – በሴቶች ማራቶን
4ኛ – በሪሁ አረጋዊ – በወንዶች 10,000 ሜትር
4ኛ – ጌትነት ዋለ – በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል
5ኛ – እጅጋየሁ ታዬ – በሴቶች 5000 ሜትር
6ኛ – ሀብታም አለሙ – በሴቶች 800 ሜትር
6ኛ – ሰንበሬ ተፈሪ – በሴቶች 5000 ሜትር
8ኛ – ዮሚፍ ቀጄልቻ – በወንዶች 10,000 ሜትር
8ኛ – ዘርፌ ወንድማገኝ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል

  • የአትሌቲክስ የነጥብ ደረጃ ሰንጠረዥ ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ የሚያጠናቅቁ አትሌቶች በሚያስመዘግቡት ነጥብ ድምር መሰረት የሚወጣ ሲሆን የነጥብ አሰጣጡም ለአንደኛ ደረጃ 8 ነጥብ፣ ለሁለተኛ ደረጃ 7 ነጥብ፣ ለሶስተኛ ደረጃ 6 ነጥብ፣ ለአራተኛ ደረጃ 5 ነጥብ፣ ለአምስተኛ ደረጃ 4 ነጥብ፣ ለስድስተኛ ደረጃ 3 ነጥብ፣ ለሰባተኛ ደረጃ 2 ነጥብ፣ እና ለስምንተኛ ደረጃ 1 ነጥብ ነው።

ከፊታችን ምን  እየጠበቀን ነው? ምንስ እናድርግ?
ባለፈው ዓመት በዓለም አቀፉ ወረርሺኝ ምክንያት ትልልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ለሌላ ግዜ እንዲተላለፉ መደረጉ ይታወቃል፡፡ ሌላ አስገዳጅ ሁኔታ ካልተፈጠረ በስተቀር ቀጣዮቹ አራት ዓመታት በተከታታይ በየዓመቱ ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች የሚካሄዱባቸው ይሆናሉ፡፡ በ2022 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2023 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2024 የኦሊምፒክ ጨዋታዎች፣ እና በ2025 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ይኖራሉ፡፡ በቀጣዩ ዓመት በኢትዮጵያ የቀን አቆጣጠር ከሐምሌ 8 – 17/2014 በዩናይትድ ስቴትስ ኦሪጎን የሚካሄደው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና አዘጋጆች ሙሉ የውድድሩን ፕሮግራም፣ የማራቶን እና የእርምጃ ውድድሮች የሚካሄዱባቸውን ቦታዎች በትላንትናው ዕለት ይፋ አድርገዋል፡፡ የዓለም ሻምፒዮናውን ውድድር በኃላፊነት የሚመራው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽንም ከወዲሁ ለዛ ውድድር ተሳትፎ የሚጠበቅበትን አቅዶ መንቀሳቀስ ይኖበርታል፡፡

ከምርጫ ጋር በተያያዘ የሚነሱ ጭቅጭቆችን ለማስቀረት ከወዲሁ ሁሉም አትሌቶች አውቀውት በውስጡ የሚያልፉበትን ገዢ የሆነ የመምረጫ መስፈርት ማዘጋጀት ቀዳሚው ተግባር መሆን አለበት፡፡ የመምረጫ መስፈርት ሁልግዜም በግላዊ ምልከታ እና ፍላጎቶች ላይ በሚመሰረት ምክንያት አነጋጋሪ መሆኑ የማይቀር ነው፡፡ ቢሆንም ባለድርሻ አካላቱን በሙሉ ባሳተፈ መልኩ ውይይት ተደርጎበት ቢወጣ ሁሉንም ገዢ እና ከጭቅጭቅ የፀዳ ሊሆን ይችላል፡፡ እዚህ ላይ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከተከሰቱት ሁኔታዎች አንፃር የሌሎች ሀገሮችንም ተሞክሮዎች በመዳሰስ ነገሩን ሰፋ አድርጎ መመልከት ቢቻል ጥሩ ነው፡፡ ትልልቅ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በተደጋጋሚ እንደታዘብነው አንዳንድ አትሌቶች በቡድኑ ውስጥ ለመካተት የሚያደርጉትን ተገቢ ያልሆነ ሙከራም ማቆም አለባቸው፡፡ ከፋም ለማም ስፖርቱን እንዲመራ ኃላፊነት የተሰጠው ተቋም የሚያወጣቸውን መስፈርቶች ማክበርና በዛ ውስጥ ተመራጭ ለመሆን መሞከር ግድ እንደሚላቸውም መዘንጋት የለባቸውም፡፡ ማኔጀሮች እና አሰልጣኞች በተለይ በማራቶን የራሳቸውን አትሌት ለማስመረጥ የሚያደርጓቸው አላስፈላጊ ግፊቶችም ሊያቆሙ ይገባል፡፡

ለውድድሮች የምናደርጋቸውን ዝግጅቶች ጠንካራ እና ደካማ ጎኖች ከውድድሮች በኋላ መገምገም እና መታረም ያለባቸው ነገሮች ካሉ ማረም፡፡ ከፍተኛ ሙቀት በነበረባቸው በለንደን 2012 ኦሊምፒክ ሶስቱም የወንዶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በሞስኮ 2013 የዓለም ሻምፒዮና ሁለቱ የሴቶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ላይ አምስት የማራቶን (ሶስቱም ወንዶች እና ሁለት ሴቶች) ተወዳዳሪዎቻችን እንዲሁም የሴቶች እርምጃ ተወዳዳሪያችን ለማቋረጥ መገደዳቸውን አስተውለናል፡፡ ስለዚህ በጎዳና ላይ ውድድሮች ከባድ ሙቀት ለሚኖርባቸው ቦታዎች እንዴት መዘጋጀት አለብን የሚለው ጉዳይም በደንብ ሊታይ የሚገባው ይመስለኛል፡፡ አንዳንድ የመም (ትራክ) ተወዳዳሪ አትሌቶቻችን የውድድር ዓመቱ ሲጀምር ድንቅ ብቃታቸውን ያሳዩን እና ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ አቋማቸው እየወረደ ይመጣል፡፡ አሰልጣኞቻቸው ለእነዚህ አይነቶቹ አትሌቶች ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ ብቃታቸውን እያሳደጉ እንዲሄዱ የሚረዳቸውን የልምምድ ፕሮግራም ቢያዘጋጁላቸው መልካም ነው፡፡ በመካከለኛ ርቀት ውድድሮች ላይ በተለይ በወንዶች አሁንም በከፍተኛ ደረጃ የሚፎካከሩ አትሌቶችን ለማፍራት ጠንክረን መስራት ይጠበቅብናል፡፡

Continue Reading

Articles

የኢትዮጵያውያን አትሌቶች የቶኪዮ ኦሊምፒክ የአትሌቲክስ ማጣሪያ ውድድሮች የመጀመሪያ ሁለት ቀናት

Published

on

በሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በቶኪዮ ኦሊምፒክ የመጀመሪያዎቹ ሁለት ቀናት የኢትዮጵያ አትሌቶች የተሳተፉባቸው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል፣ 800 ሜትር በሁለቱም ፆታዎች፣ እንዲሁም የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያዎች ሌላኛዎቹ የኢትዮጵያውያን የትኩረት ማዕከል የነበሩ ውድድሮች ናቸው፡፡ ቀጣዩ ዘገባ የኢትዮጵያውያኑን የማጣሪያ ውድድሮች ተሳትፎ እና ውጤቶች አንዲሁም ተጨማሪ መረጃዎችን ይዟል፡፡

የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል

በአትሌቲክስ ውድድሩ የመክፈቻ ቀን (ዓርብ ሐምሌ 23/2013) ጠዋት ላይ በተካሄደው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ማጣሪያ ከተሳተፉት ሶስት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች መካከል ከምድብ አንድ ለሜቻ ግርማ (8፡09.83) በአንደኛነት፣ ከምድብ ሁለት ጌትነት ዋለ (8፡12.55) በሁለተኛነት ለፍፃሜው ሲያልፉ በምድብ ሶስት የተወዳደረው ታደሰ ታከለ (8፡24.69) ስምንተኛ ወጥቶ ለፍፃሜው ሳያልፍ ቀርቷል፡፡ ለሜቻ ጃፓናዊው ሚዩራ ዩጂን እና ኬንያዊው ቤንጃሚን ኪይገንን በማስከተል ከምድቡ ያሸነፈበት 8:09.83 በኦሊምፒክ የማጣሪያ ውድድሮች ላይ የተመዘገበ የምንግዜውም ፈጣን ሰዓት ሆኗል፡፡ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የፍፃሜ የሜዳልያ ፉክክር በዋናነት በኬንያውኑ ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት፣ በኢትዮጵያውያኑ ለሜቻ ግርማ እና ጌትነት ዋለ እንዲሁም በሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ መካከል እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡

ኢትዮጵያ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በ1980ው የሞስኮ ኦሊምፒክ በሻምበል እሸቱ ቱራ አማካይነት ካስመዘገበችው የነሐስ ሜልያ ድል ወዲህ በርቀቱ በወንዶች ምንም አይነት የኦሊምፒክ ሜዳልያ ድል የላትም፡፡ ሆኖም ከቅርብ ግዜ ወዲህ እየታዩ የመጡ መሻሻሎች እና በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ የተመዘገበው የብር ሜዳልያ ድል በቶኪዮም ሌላ ሜዳልያን ተስፋ እንድናደርግ ያነሳሳን ሆኗል፡፡ ዘግይቶ የተሰላፊ አትሌቶች ለውጥ ከተደረገባቸው ርቀቶች አንዱ በሆነው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በተጠባባቂነት የተመዘገበውና በዋናነት በ5000 ሜትር እንደሚወዳደር ይጠበቅ የነበረው ጌትነት ዋለ ወደመጀመሪያ ተሰላፊነት የመጣ ሲሆን ኃይለማሪም አማረ በመጨረሻ ሰዓት በለሜቻ ግርማ መተካቱም አነጋጋሪ የሆነ ሌላኛው ለውጥ ነው፡፡ ጌትነት በ3000 ሜትር መሰናክልም ጠንካራ ተፎካካሪ አትሌት ሲሆን በዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ አራተኛ ሆኖ ማጠናቀቅ ችሏል፡፡ በፍፃሜው ውድድር በ2019 የርቀቱ የዳይመንድ ሊግ ሻምፒዮን ጌትነት ዋለ እና በወቅቱ የዓለም ሻምፒዮና የብር ሜዳሊስት ለሜቻ ግርማ የሚወከለው የኢትዮጵያ ቡድን በቶኪዮ የኬንያውያኑን የበላይነት ለመግታትና አዲስ የስኬት ታሪክ ለማፃፍ እንደሚበቃ ተስፋ ተጥሎበታል፡፡                     

በ1984 በሎስ አንጀለስ ከተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር አንስቶ በተከታታይ በዘጠኝ የኦሊምፒክ ውድድሮች ወይም ላለፉት 36 ዓመታት የኦሊምፒክ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የወርቅ ሜዳልያ ድል በኬንያውያን ቁጥጥር ስር ይገኛል፡፡ በዓለም ሻምፒዮናም ተመሳሳይ የበላይነት ያላቸው ኬንያውያን ከ17 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች በ14ቱ የወርቅ ሜዳልያው አሸናፊዎች ናቸው፡፡ ሆኖም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ ከኢትዮጵያውያን እና ከሞሮኮ አትሌቶች የገጠማቸው ተግዳሮት ለመሸነፍ እጅግ አቅርቧቸው የነበረ መሆኑ አይዘነጋም፡፡ በአንድ ማይክሮ ሰከንድ ልዩነት አሸናፊነታቸውን ባረጋገጡበት በዶሀው ውድድር የተፈታተኗቸው ኢትዮጵያዊው ለሜቻ ግርማ እና ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮው ፍፃሜ ለሌላ ብርቱ ፉክክር እየጠበቋቸው ይገኛሉ፡፡ ባለፉት ሁለት የዓለም ሻምፒዮናዎች በቅደም ተከተል የብር እና የነሐስ ሜዳልያን ያገኘው ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮ ከሚወዳደሩት በሙሉ የላቀና 7፡58.15 የሆነ የራሱ ምርጥ ሰዓት ያለው ነው፡፡

ኬንያ በቶኪዮ ያለፈው ውድድር ሻምፒዮንነቱን ክብር የሚያስጠብቅላትን አትሌት ይዛ መቅረብ ሳትችል ቀርታለች፡፡ ከአምስት ዓመት በፊት በሪዮ የኦሊምፒክ እንዲሁም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀ የዓለም ሻምፒዮን የሆነው ኮንሰስለስ ኪፕሩቶ ባለፈው ወር በኬንያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ውድድሩን ባለማጠናቀቁ የኦሊምፒክ ሻምፒዮንነት ክብሩን ለማስጠበቅ በቶኪዮ አልተገኘም፡፡ ስለዚህ አሁን የረጅም ግዜ የበላይነታቸውን የማስጠበቅ ኃላፊነቱ በ2019ኙ የዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ በቅደም ተከተል ስድስተኛ እና ሰባተኛ ሆነው ባጠናቀቁት ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት ላይ ወድቋል፡፡  

የሴቶች 800 ሜትር

ከአትሌቲክሱ የጀመሪያ ቀን የጠዋት መርሀግብሮች አንዱ በነበረው የሴቶች 800 ሜትር ማጣሪያ በምድብ ሶስት በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ2 ደቂቃ ከ01.20 ሰከንድ ሁለተኛ የወጣችው ሀብታም አለሙ ለግማሽ ፍፃሜው ያለፈች ሲሆን በሁለተኛው ቀን ምሽት ላይ በተካሄደው የግማሽ ፍፃሜ ውድድር ላይም በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ1:58.40 ሁለተኛ በመሆን በኦሊምፒክ የውድድር ታሪክ ለመጀመሪያ ግዜ በርቀቱ ለፍፃሜ ውድድር የበቃች ኢትዮጵያዊት ሆናለች፡፡ ሀብታም ከውድድሩ በኋላ በቶኪዮ ለሚገኘው ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው በሰጠችው አጭር ቃል ‹‹ውድድሩ ትንሽ ፈታኝ ነበር ነገር ግን ለሀገሬ ስል ያለኝን አቅም ሁሉ ተጠቅሜያለሁ፡፡ ክብሩ ይስፋ ለመድኃኒዓለም በመጨረሻም አሪፍ ውጤት ላይ ደርሻለሁ፡፡ ለኦሊምፒክ የፍፃሜ ውድድር ሳልፍ የመጀመሪያዬ ነው፡፡ ከዚህ በፊትም ከኢትዮጵያ ለፍፃሜ የደረሰ ያለ አይመስለኝም እና አሁንም መጨረሻዬን ያሳምርልኝ ነው የምለው›› ብላለች፡፡  

በሴቶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ በምድብ አራት በ2.01.98 አራተኛ ሆና ያጠናቀቀችው ነፃነት ደስታ ወደ ግማሽ ፍፃሜው መቀላቀል ሳትችል ስትቀር በጀማሪዎች ስም ዝርዝር ላይ ስሟ ተካቶ በምድብ አንድ እንደምትሮጥ ስትጠበቅ የነበረችው ወርቅውሀ ጌታቸው ግልፅ ባልተደረገ ምክንያት ውድድሩን ሳትጀምር ቀርታለች፡፡

የወንዶ 800 ሜትር

የወንዶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ ላይ የተሳተፈው ኢትዮጵያዊው መለሰ ንብረት ከምድብ ሶስት በ1:47.80 ሰባተኛ ሆኖ በማጠናቀቅ ለግማሽ ፍፃሜው ማለፍ ሳይችል ቀርቷል፡፡ በመሐመድ አማን ስኬቶች በመነቃቃት ላይ የነበረው የወንዶች 800 ሜትር ከቅርብ ግዜ ወዲህ ኢትዮጵያ ሶስት ሰዓት የሚያሟሉ ተወካይ አትሌቶችን ለማግኘት እየተቸገረችበት የምትገኝ ርቀት እንደሆነ እየታየ ነው፡፡ የኦሊምፒክ ሚኒማ ማሟላት የቻለ አንድ አትሌት ብቻ ይዘን የቀረብንበት የቶኪዮ ኦሊምፒክም ይህ ችግር እንዳልተቀረፈ የታየበት ሌላኛው አጋጣሚ ሆኗል፡፡  

የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ

በአትሌቲክሱ የመጀመሪያ ቀን ሐምሌ 23/2013 ምሽት ላይ በተደረት የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ ላይ የተሳተፉት ሶስቱም ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ ለሚደረገው የፍፃሜ ውድድር አልፈዋል፡፡ ከምድብ አንድ ሰንበሬ ተፈሪ (14፡48.31) እና እጅጋየሁ ታዬ (14፡48.52) የኔዘርላንዷ ሲፋን ሀሳን (14፡47.89) እና ኬንያዊቷ አግነስ (14፡48.01) ቲሮፕን ተከትለው በቅደም ተከተል ሶተኛ እና አራተኛ ሆነው ሲያልፉ ከምድብ ሁለት ጉዳፍ ፀጋዬ (14፡55.74) ኬንያዊቷ ሔለን ኦቢሪ (14፡55.77) አስከትላ በአንደኛነት አልፋለች፡፡


ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ በሚደረገው የሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በሄንግሎ በተከናወነው የኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ባስመዘገበችው የራሷ ምርጥ 14:13.32 የርቀቱ የወቅቱ ፈጣን አትሌት ሆና ወደ ቶኪዮ ያቀናችው ጉዳፍ ለወርቅ ሜዳልያ ድል ከሚጠበቁት መካከል ናት፡፡ በሄንግሎው ውድድር ላይ ጉዳፍን በመከተል በቅደም ተከተል 14:14.09 እና 14፡15.24 በሆነ ሰዓት የጨረሱት እጅጋየሁ እና ሰንበሬም በዓለም የምንግዜም ምርጥ ዝርዝር ውስጥ የስድስተኛ እና ሰባተኛ ደረጃን ለመያዝ የበቁ ጠንካራ አትሌቶች ናቸው፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ የሴቶች 5000 ሜትር ተወዳዳሪዎች ዝርዝር ሶስቱን ኢትዮጵያውያን ጨምሮ ከዓለም የምንግዜም ምርጥ አስር የርቀቱ ሯጮች አምስቱን ያካተተ ነው፡፡ ኬንያውያኑ ሄለን ኦቢሪ እና አግነስ ቲሮፕ ከምንግዜም ምርጥ አስሮቹ ውስጥ የሚካተቱ ሲሆኑ በ12ኛ ደረጃ ላይ የምትገኘው ኔዘርላንዳዊቷ ሲፋን ሀሳንም የቶኪዮውን የፍፃሜ ፉክክር በጉጉት እንዲጠበቅ የምታደርግ ብርቱ አትሌት ናት፡፡

Continue Reading

Articles

ሰለሞን ባረጋ ለአስራ ሶስት ዓመት የራቀንን የወንዶች 10,000 ሜትር ድል በቶኪዮ ወደ ኢትዮጵያ መልሶታል

Published

on

218076583_1010892909482678_1235421043554241523_n

በቶኪዮ ኦሊምፒክ በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው የአትሌቲክስ ውድድር በተጀመረ በሁለተኛው ቀን በወንዶች አስር ሺህ ሜትር ኢትዮጵያውያንን እጅግ ያስደስተው ድል በወጣቱ ሰለሞን ባረጋ አማካይነት ተመዝግቧል፡፡   
በ1980 ሞስኮ ላይ ምሩፅ ይፍጠር በርቀቱ ለመጀመሪያ ግዜ የኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳልያ ካስገኘ በኋላ ከተደረጉት አስር የኦሊምፒክ የወንዶች 10 ሺህ ሜትር ውድድሮች ኢትዮጵያ አምስቱን በበላይነት ለመጨረስ ችላለች፡፡ የርቀቱ ንጉሶች ሀይሌ ገብረስላሴ እና ቀነኒሳ በቀለ ከ1992 እስከ 2008 ዓ.ም. በአራት ተከታታይ የኦሊምፒክ ውድድሮች ላይ በማሸነፍ የርቀቱ የወርቅ ድል ለኢትዮጵያ ብቻ የተሰጠ እንዲመስለን አድርገውንም ነበር፡፡ ከ2008ቱ የቤይጂንግ ኦሊምፒክ የቀነኒሳ በቀለ ድል በኋላ በተከሰተው የሞ ፋራህ የበላይነት ምክንያት ተመሳሳዩን ድል በቶኪዮ ለማየት 13 ዓመታትን መጠበቅ ግድ ብሎናል፡፡ ላለፉት አስራ ሶስት ዓመታት በጉጉት ስንጠብቀው የቆየነውን የ10 ሺህ ሜትር የኦሊምፒክ ድል በመጨረሻም ሰለሞን ባረጋ በቶኪዮ አጎናፅፎናል፡፡ የሰለሞን የቶኪዮ የወርቅ ሜዳልያ ድል ኢትዮጵያ ካለፉት አስራ አንድ ኦሊምፒኮች በርቀቱ ለስድስተኛ ግዜ የበላይ ሆና እንድትጨርስ ያስቻለም ነው፡፡ ድሉ በቶኪዮ የአትሌቲኪስ ውድድሮች የመጀመሪያው የወርቅ ሜዳልያ ድል ሆኖም ተመዝግቧል፡፡ ሰለሞን ባረጋ በ2018 የበርሚንግሀም የዓለም የቤት ውስጥ ውድድር በ3000 ሜትር እና በ2019 የዶሀ ዓለም ሻምፒዮና ላይ በ5000 ሜትር የብር ሜዳልያ ካገኘ በኋላ በመጀመሪያ የኦሊምፒክ ተሳትፎው ከፍተኛ ክብር የሚሰጠውን የ10,000 ሜትር የወርቅ ሜዳልያ ድል ለማሳካት በቅቷል፡፡

‹‹የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት››
ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድል በኋላ

ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድሉ በኋላ በስፍራው ከሚገኘው የስራ ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው ጋር ባደረገው አጭር ቃለ ምልልስ የሚከተለውን ብሏል ‹‹ረጅም ርቀት የእኛ ስፖርት ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ ሆኖም በኦሊምፒክ ውድድር ላይ ወርቅ ሜዳልያ ከወሰድን ብዙ ግዜ አልፎናል፡፡ ይህን ነገር ለመጨረሻ ግዜ ያሳካውም ቀነኒሳ ነበረ፡፡ ዛሬ በቶኪዮ ድሉን በማሳካቴ በጣም ደስተኛ ነኝ፡፡ በተለይ ለእኛ ከቶኪዮ ጋር አበበ ቢቂላን የምናስታውስበት ድል ስለሆነ ያንን በማሳካቴም በጣም ተደስቻለሁ፡፡ ዘንድሮ ከኡጋንዳ የዓለም ሪኮርድ የሰበረው ቼፕቴጌይ እና የዓመቱን ፈጣን ሰዓት የሮጠው ኪፕሊሞ ነበሩ፡፡ እናም ውድድሩ በጣም ይፈጥናል ብዬ ነበር የጠበቅኩት ግን አልተሮጠም፡፡ ውድድሩን የጨረስነውም 27 ቤት ነው፡፡ የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት፡፡ ኡጋንዳውያኑ አትሌቶች ዛሬ ብዙም አልታገሉም፡፡ አብዛኛውን ሰዓት ከኋላ ነው የቆዩት እና እንደዚህ ይሆናል ብዬ አልጠበቅኩም ነበር፡፡ እነርሱን ካሜራ ላይም እያየኋቸው ስለነበር ስለነሱ ብዙም አልተጨነቅኩም እንደውም ከእነሱ ይልቅ የእኛን ልጆች ነበረ ይወጣሉ ብዬ የጠበቅኩት፡፡ በውድድሩ መሀል ተጠባቂ የሆኑት ኡጋንዳውያን ወደኋላ ቀርተው ሶስተኛው የቡድን አጋራቸው ወደፊት ወጥቶ በሰፊ ልዩነት ሲመራ እኛ እነሱን ስንጠብቅ እሱ አዘናግቶ እንዳያሸንፍ ልዩነቱን ለማጥበብ ሞክሬያለሁ፡፡ ምናልባት እነሱ እኛን ሲጠብቁ አንተ ሂድ ያሉት ነበር የመሰለኝ፡፡ ከዚህ በፊት በእንደዚህ አይነቱ ነገር ዳይመንድ ሊግ ላይ ስለተሸወድኩኝ ያንን እንዳይደግሙ ብዬ ነበረ ልዩነቱን ለማጥበብ የሞከርኩት፡፡ የአሰልጣኜንም ምክር እየሰማሁ ስለነበረ የምሮጠው እና ወደኋላ ተመለስ እያለኝ ስለነበር ወደኋላ ተመልሻለሁ፡፡ የእነርሱ እስትራቴጂ እሱን ወደፊት እንዲወጣ አድርገው እኛን ለማድከም ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ስንነጋገር ወደፊት ጠጋ በል እያልኩት ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ልምምድም አብረን ነበረ የምንሰራው፡፡ እኔ እንደውም ከአንድ እስከ ሶስት እንወጣለን ብዬ ነበር የጠበቅኩት አጋጣሚ ሆኖ አልተሳካም ነገር ግን ወርቁን ወደኢትዮጵያ በመመለሳችን በጣም ደስተኛ ነን፡፡›› ብሏል፡፡

Continue Reading

Trending