Connect with us

Articles

ለ42ኛ ግዜ በሚካሄደው የካምፓላው የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና የተለመደው የኢትዮጵያና ኬንያ ፉክክር ይጠበቃል

Published

on

421

የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር ከ1973 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2011 ዓ.ም. ድረስ በየዓመቱ ከ2013 ዓ.ም. ወዲህ ደግሞ በየሁለት ዓመቱ እየተካሄደ ዘንድሮ 42ኛውን ፉክክር በኡጋንዳ ልንመለከት ጥቂት ቀናቶች ቀርተዋል፡፡ የፊታችን ዕሁድ (መጋቢት 17/2009) በአፍሪካዊቷ ኡጋንዳ ዋና ከተማ ካምፓላ ኮሎሎ የጎልፍ ሜዳ ላይ ሊካሄድ ቅድመ ዝግጅቶቹ የተጠናቀቁት ይህ ውድድር አሁንም የኢትዮጵያ እና ኬንያ ረጅም ርቀት ሯጮች ብርቱ ትንቅንቅ የሚያደርጉበት እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡ በውድድሩ ላይ አብዛኛዎቹን የአሸናፊነት ሜዳልያዎች በዋናነት እንደሚያገኙ ከሚጠበቁት የኢትዮጵያ እና ኬንያ አትሌቶች ጋር የሽልማት መድረኩን የሚጋሩ የሌሎች አገሮች አትሌቶች እናይ ይሆን? የሚለው ጥያቄ አዘል አስተያየትም ከብዙዎቹ የአትሌቲክስ ስፖርት የቅርብ ተከታታዮች ዘንድ በመሰንዘር ላይ ይገኛል፡፡

እ.አ.አ. በ1980ዎቹ መጀመሪያ ላይ መሳተፍ ከጀመሩበት ግዜ አንስቶ የውድድሩ የበላይነታቸውን ከሶስት አስርት ዓመታት በላይ በማሳየት ላይ የሚገኙት ኢትዮጵያ እና ኬንያ በ2007 ዓ.ም. ኬንያ ሞምባሳ ላይ ከተደረገው ውድድር በኋላ በተካሄዱት ስድስት ውድድሮች የሌሎች ሀገራት አትሌቶችን የወርቅ ሜዳልያውን ደረጃ ይዘው እንዲጨርሱ አልፈቀዱላቸውም፡፡ የሁለቱ ሀገራት የሀገር አቋራጭ ውድድሮች ፉክክር በአህጉራዊው ውድድር አጭር ታሪክም ተመሳሳይ አንድምታ ያለው ሲሆን ከ2011 ጀምሮ በተከናወኑት አራት የአፍሪካ አገር አቋራጭ ሻምፒዮናዎች ኬንያውያን ከጅምሩ የበላይ ሆነው ታይተዋል፡፡ የኢትዮጵያ ቡድን ከቪዛ ጋር በተያያዘ ምክንያት ሳይሳተፍበት በቀረበትና በ2011 ኬታውን ላይ በተደረገው በግልም በቡድንም (ኡጋንዳዊው ስቴፈን ኪፕሮቲች ካገኘው የአዋቂ ወንዶቾ ብር ሜዳልያ ውጪ) ሁሉንም ሜዳልያዎች ጠራርገው መውሰድ የቻሉ ሲሆን በቀጣዩ ዓመት እዛው ኬፕታውን ላይ የኢትዮጵያ ቡድን የቪዛ ችግሩን ቀርፎ ቢገኝም ብልጫውን ይዘው ከማጠናቀቅ አልገደባቸውም፡፡ በዚህ ውድድር ላይ ኢትዮጵያ በግል በወጣት ወንዶች 8 ኪ.ሜ. በሙክታር እድሪስ አማካኝነት እንዲሁም በቡድን በወጣት ሴቶች 6 ኪ.ሜ. ካገኘቻችው ውጪ ያሉት የወርቅ ሜዳልያዎች በሙሉ በኬንያውያን ተወስደዋል፡፡ የፊታችን ዕሁድ የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮናን በሚያስተናግደው ኮሎኮሎ የጎልፍ ሜዳ በ2014 በተከናወነው ሶስተኛው ውድድር ኬንያ በግልም በቡድንም የተዘጋጁትን 8 የወርቅ ሜዳልያዎች በሙሉ የግሏ ስታደርግ አለሚቱ ሀሮዬ በወጣት ሴቶች 6 ኪ.ሜ. ያገኘችው የብር ሜዳልያ ኢትዮጵያ በግል ማስመዝገብ የቻለችው ብቸኛ ሜዳልያ ነበር፡፡ ባለፈው ዓመት በካሜሩን ያውንዴ የተከናወነው አራተኛ ፉክክርም ኬንያውያን ዳግም ሁሉንም የወርቅ ሜዳልያዎች የግላቸው ማድረግ የቻሉበት እንደነበር የቅርብ ግዜ ትውስታ ነው፡፡

421

የኢትዮጵያ ቡድን በአራራት ሆቴል ሽኝት በተደረገለት ወቅት (Photo – EAF Facebook Page)

ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ከኬንያውያን ጋር ያላቸው ተፎካካሪነት ከአህጉራዊው ውድድር የተሻለ ሆኖ በሚታይበት የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና በተለይ በቀነኒሳ በቀለ እና ጥሩነሽ ዲባባ ወርቃማ ግዜ ፍፁም የበላይ እንዲሆኑ አድርጓቸው የነበረ ሲሆን ከዛ በኋላ በነበሩት ግዜያትም በ2010 ዓ.ም. ፖላንድ ቢድጎሽ ላይ ተከናውኖ ያለምንም ወርቅ ከተመለስንበት ውጪ ተፎካካሪነታቸው መጥፎ የሚባል አልነበረም፡፡ ከዛ በኋላ በተካሄዱት ሶስት ውድድሮች የወርቅ ሜዳልያዎቹን ሌሎች ሀገራትን ጣልቃ ሳያስገቡ የተከፋፈሉበትን ሁኔታ ብንመለከት በ2011 በስፔን ፑንታ ኡምብሪያ ኬንያ 6 ኢትዮጵያ 2፣ በ2013 በፖላንድ ቢድጎሽ ኬንያ 5 ኢትዮጵያ 3 እና በ2015 በቻይና ጉያንግ ኢትዮጵያ 5 ኬንያ 3 ነበር፡፡ ኬንያውያን በአፍሪካ ምድር በሚደረጉ ውድድሮች በተደጋጋሚ ከኢትዮጵያውያን የተሻለ ስኬት ሲያስመዘግቡ መስተዋሉ እና ለኡጋንዳው የውድድር ስፍራ ያላቸው መልከዓ ምድራዊ ቀረቤታ የፊታችን ዕሁድ የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮናውን በሚያስተናግደው የካምፓላው ኮሎ የጎልፍ መጫወቻ ሜዳ ከሶስት ዓመት በፊት በአህጉራዊው ውድድር ላይ ከሰሩት ትልቅ ገድል ጋር ተደምሮ ዘንድሮም ስኬታማ ሆኖ የማጠናቀቁን ከፍ ያለ የቅድሚያ ግምት እንዲያገኙ እያደረጋቸው ይገኛል፡፡ ሆኖም ኢትዮጵያውያኑም አትሌቶች በቀላሉ እጅ የሚሰጡ ይሆናሉ ተብሎ አይጠበቅም፡፡ በካምፓላው ውድድር ላይ ዜግነታቸውን ቀይረው ለተለያዩ ምዕራባውያን እና የመካከለኛው ምስራቅ ሀገራት የሚወዳደሩት ትውልደ ኢትዮጵያውያን እና ኬንያውያን አትሌቶች ሌላኛዎቹ የፉክክሩ አድማቂዎች እንደሚሆኑም ይታመናል፡፡
የኢትዮጵያ የዓለም አገር አቋራጭ የቅርብ ግዜ ድሎች በአብዛኛው በወጣቶች ላይ የተመሰረተ ሆኖ ቢስተዋልም እነዚህ ወጣቶች ወደላይ ከፍ ብለው ውጤታማ ለመሆን ሲቸገሩ ይስተዋላል፡፡ በዘንድሮው የኢትዮጵያ ቡድን ውስጥ ተካተው ወደካምፓላ ከሚያቀኑት አትሌቶች መካከል ሙክታር እድሪስ በአዋቂ ወንዶች ከሁለት ዓመት በፊት ቻይና ጉያንግ ላይ የነሐስ ሜዳልያ እና የቡድን ወርቅ ሜዳልያ ባለቤት፣ በጉያንግ የአዋቂ ሴቶች የብር ሜዳልያ ባለቤቷ ሰንበሬ ተፈሪ እና በዚሁ ምድብ 8ኛ ሆና የጨረሰችው በላይነሽ ኦልጂራ (ሁለቱም የቡድን ወርቅ ሜዳልያ ባለቤት) እንዲሁም በወጣት ሴቶች ምድብ ኢትዮጵያውያን የአረንጓዴውን ጎርፍ ስያሜ ባስታወሰ መልኩ ከ1-3 ተከታትለው ሲገቡ የብር ሜዳልያ አሸናፊ የነበረችው ዴራ ዲዳ ዘንድሮ በጃን ሜዳ በተደረገው ውድድር የአዋቂዎቹ ምድብ አሸናፊ በመሆን ከፍ ባለው ደረጃም ስኬታማ መሆን እንደምትችል ለማስመስከር ዝግጅቷን አጠናቃ ከቡድኑ ጋር ወደካምፓላ ታቀናለች፡፡ የኢትዮጵያ ቡድን በትላንትናው ዕለት የወጣቶችና ስፖርት ሚኒስቴር ዴኤታው በተገኙበት በአራራት ሆቴል በፌዴሬሽኑ ኃላፊዎች ሽኝት የተደረገለት ሲሆን በነገው ዕለት ወደካምፓላ እንደሚጓዝም ያገኘነው መረጃ ይጠቁማል፡፡

በ42ኛው የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ኢትዮጵያን የሚወክሉት 28 አትሌቶች

አዋቂ ወንዶች

  1. ጌታነህ ሞላ
  2. አባዲ ሀዲስ
  3. ቦንሳ ዲዳ
  4. ጀማል ይመር
  5. ሙክታር እድሪስ
  6. ኢብራሂም ጄይላን

አዋቂ ሴቶች

  1. ዴራ ዲዳ
  2. በላይነሽ ኦልጂራ
  3. ገበያነሽ አየለ
  4. ዘርፌ ልመንህ
  5. ስንታየህ ለውጠኝ
  6. ሰንበሬ ተፈሪ

ከ20 ዓመት በታች ወንዶች

  1. ተፈራ ሞሲሳ
  2. ሰለሞን ባርጋ
  3. ሰለሞን ብሪሁ
  4. በተስፋ ጌታሁን
  5. አምደወርቅ ዋለልኝ
  6. ባየልኝ ተሻገር

ከ20 ዓመት በታች ሴቶች

  1. ለተሰንበት ግደይ
  2. ዘይነባ ይመር
  3. ሃዊ ፈይሳ
  4. ፎቴን ተስፋዬ
  5. ብሪ አበራ
  6. ውዴ ከፍአለ

ድብልቅ ሪሌ

  1. ዮሚፍ ቀጄልቻ
  2. ገንዘቤ ዲባባ
  3. ቦኔ ጩሉቃ
  4. ወልዴ ቱፋ

የኢትዮጵያ እና ኬንያ የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ስኬት በወርቅ ሚዛን ሲለካ

ኢትዮጵያ እና ኬንያ በዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ላይ መሳተፍ ከጀመሩበት ግዜ አንስቶ ባስመዘገቧቸው የገዘፉ ስኬቶች ምክንያት ውድድሩ የሁለቱ አገሮች ብቻ እንደሆነ እንዲታሰብ አድርጓል፡፡ ሁለቱ አገሮች በእስካሁን የውድድሩ ተሳትፏቸው ባጠቃላይ ባገኟቸው የሜዳልያዎች ብዛት ኬንያ ኢትዮጵያን 304 ለ255 እየመራች ትገኛለች፡፡ ሁለቱ አገሮች በዚህ ውድድር ላይ መሳተፍ ከጀመሩበት ግዜ አንስቶ የነበራቸውን ስኬት ከወርቅ ሜዳልያ ድሎቻቸው አንፃር ብቻ ስንቃኘው፡-

  • በአዋቂ ወንዶች የግል ፉክክር ኬንያ 15 ግዜ በበላይነት ስትጨርስ ኢትዮጵያ 10 ግዜ ድል አድርጋለች፡፡ ሁለቱም አገሮች ባስመዘገቧቸው የግል ወርቅ ሜዳልያዎች ስማቸው ጎልቶ የሚጠሩ ጥቂት አትሌቶች ያሉ ሲሆን በኢትዮጵያ በኩል የአንበሳውን ድርሻ የተወጣው ቀነኒሳ በቀለ እንዲሁም በኬንያ በኩል ጆን ንጉጊ እና ፖል ቴርጋት አምስት አምስት ግዜ በማሸነፍ ይታወሳሉ፡፡
  • ሁለቱም አገሮች በተመሳሳይ በ1981 ዓ.ም. መሳተፍ በጀመሩበት የአዋቂ ወንዶች ምድብ ጅማሬው ላይ ኢትዮጵያ ከ1981 – 1985 በተከታታይ በቡድን የወርቅ ሜዳልያ ባለቤት በመሆን ጎልታ ብትታይም ዳግም ይህን ድል ለማስመዝገብ ኬንያውያኖች የነገሱበትን 18 ዓመታት ማሳለፍ ግድ ብሏታል፡፡ ኢትዮጵያ በ2004 እና 2005 ዳግም ስኬቱን ካጣጣመች በኋላም ቀጣይ ስድስት ውድድሮች ላይ ኬንያውያን ወደበላይነታቸው ተመልሰው ነበር፡፡ ያለፉት ሁለት ውድድሮች የቡድን የበላይነት ግን የኢትዮጵያውያን ሆኗል፡፡ ይህ የቡድን የወርቅ ድል ዘንድሮስ ይቀጥላል? እስካሁን ኬንያ 24 ግዜ ኢትዮጵያ 9 ግዜ አሸንፈዋል፡፡
  • በአዋቂ ሴቶች ፉክክር ምዕራባውያን አትሌቶችም የግል የበላይነቱን በመሀል እየገቡ መጋራት የቻሉባቸው አጋጣሚዎች ያሉ ሲሆን ኢትዮጵያውያን አትሌቶች 9 ግዜ በማሸነፍ 6 ግዜ ካሸነፉት ኬንያውያን በልጠው ተቀምጠዋል፡፡ ኬንያውያን ከስድስቱ አምስቱን ወርቅ ያገኙትም ከ2009 ዓ.ም. ጀምሮ በመደዳ በማሸነፍ ነው፡፡ የኬንያውያኑን ያልተቋረጠ የድል ጉዞ በካምፓላ የሚያቆመው ይገኝ ይሆን?
  • ጅምሩ ላይ የሩሲያና አሜሪካ አትሌቶች ነግሰው በቆዩበት የዓለም አገር አቋራጭ አዋቂ ሴቶች ውድድር ላይ ኢትዮጵያ እና ኬንያ መሳፍ የጀመሩት ትንሽ ዘግይተው በ1980ዎቹ መጨረሻ አካባቢ ነበር፡፡ የሁለቱም ሀገሮች ተሳትፎ ጅማሮው ላይ እምብዛም አመርቂ ውጤት ያልታየበትም ነበር፡፡ በአዋቂ ሴቶች የቡድን የወርቅ ሜዳልያ ስኬት ሁለቱም አገሮች እኩል 11 ግዜ አሸንፈዋል፡፡ ከ1990 ዓ.ም. ወዲህም በ1994 ፖርቹጋል ጣልቃ ከመግባቷ ውጭ የወርቅ ሽሚያው በሁለቱ ምስራቅ አፍሪካውያን እንስት ጀግኖች የበላይነት የተደመደመ ነው፡፡
  • በወጣት ወንዶች የግል ፉክክር ኬንያ 16 ግዜ ኢትዮጵያ 14 ግዜ የወርቅ ሜዳልያ ድልን ሲቀዳጁ የቡድን አሸናፊነቱንም ኬንያ 24 ግዜ ኢትዮጵያ 8 ግዜ አግኝተዋል፡፡ የኢትዮጵያ ወጣቶች ቡድን ከስምንቱ የቡድን ድሎች ስድስቱን በተከታታይ ያስመዘገበው ከ1982 – 1987 ዓ.ም. ነበር፡፡ ከ1982 ወዲህ በተካሄዱት የወጣቶች የቡድን ፉክክር በ2007 ዓ.ም. ኤርትራ ጣልቃ ገብታ የብር ሜዳልያ ከማግኘቷ ውጭ የወርቅ እና የብር ሜዳልያ ደረጃዎች የተያዙት በኬንያ እና ኢትዮጵያ ነው፡፡
  • በወጣት ሴቶች የግል ፉክከር ኬንያ 12 ኢትዮጵያ 8 ግዜ የወርቅ ሜዳልያ ድልን አስመዝግበዋል፡፡ ይህ ውድድር መካሄድ ከጀመረበት 1989 ዓ.ም. አንስቶ የተዘጋጁት ቡድን ወርቅ ሜዳልያዎች በሙሉ በሁለቱ አገሮች የተወሰዱ ሲሆን ኬንያ 15 ግዜ ኢትዮጵያ 10 ግዜ አግኝተዋል፡፡

    ከ1998 – 2006 ዓ.ም. ተካሂዶ በተቋረጠው የአዋቂዎች አጭር ርቀት ውድድር 
  • በአዋቂ ወንዶች አጭር ርቀት የግል ፉክከር ኢትዮጵያ 5 ግዜ የበላይ ሆና ማጠናቀቅ የቻለች ሲሆን አምስቱንም ድሎች ከ2002 – 2006 ዓ.ም. በተከታታይ ያመጣው ቀነኒሳ በቀለ ነው፡፡ ኬንያ አራት ግዜ አሸንፋለች፡፡ በዚህ ርቀት የቡድን ፉክክር ኬንያ 7 ኢትዮጵያ 2 ወርቅ ሜዳልያዎችን አስመዝግበዋል፡፡
  • በአዋቂ ሴቶች የአችር ረቀት ፉክክር ኢትዮጵያ እና ኬንያ እኩል አራት አራት ግዜ ያሸነፉ ሲሆን በቡድን ፉክክሩ ኢትዮጵያ 5 ኬንያ 1 የወርቅ ሜዳልያ ድሎችን አስመዝግበዋል፡፡

በአዋቂዎቹ ምድብ ለሚፎካከሩት የተዘጋጀው ጠቀም ያለ የገንዘብ ሽልማት
የካምፓላ በሚካሄደው 42ኛው የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና በአዋቂዎቹ ምድብ አሸናፊ ለሚሆኑት አትሌቶች ጠቀም ያለ የገንዘብ ሽልማት የተዘጋጀ ሲሆን ለሽልማትነት የተመደበው አጠቃላይ የገንዘብ መጠንም 310 ሺህ የአሜሪካን ዶላር መሆኑን አለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር አሳውቋል፡፡ በአዋቂዎቹ ምድብ በሁለቱም ፆታ የውድድሩ አሸናፊ በመሆን ለሚጨርሱ 30 ሺህ ዶላር የሚሰጥ ሲሆን ከ2ኛ እስከ 6ኛ ሉትን ደረጃዎች ይዘው የሚያጠናቅቁትም በቅደም ተከተላቸው መሰረት 15000፣ 10000፣ 7000፣ 5000 እና 3000 ዶላር የሚያገኙ ይሆናል፡፡

በሁለቱም ፆታዎች የአዋቂዎች ምድብ የቡድን አሸናፊዎችም በተቀመጠው የሽልማት ዝርዝር መሰረት 1ኛ. 20,000፣ 2ኛ. 16,000፣ 3ኛ. 12,000፣ 4ኛ. 10,000፣ 5ና. 8000 እና 6ኛ. 4000 ዶላር ያገኛሉ፡፡ በድብልቅ ሪሌ ውድድር ከ1ኛ እስከ 4ኛ ያሉትን ደረጃዎች ይዘው ለሚያጠናቅቁትም 1ኛ. 12,000፣ 2ኛ. 8000፣ 3ኛ. 6000 እና 4ኛ. 4000 ዶላር ይሸለማሉ፡፡

በቤተሰቡ የዘር ሀረግ ኢትዮያዊ ደም ያለው ታዋቂው የአትሌቲክስ ታሪክ ፀሐፊ እና የስታቲስቲክስ ባለሙያ ማርክ በትለር በካምፓላ የሚደረገውን የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ስንመለከት ልናስታውሳቸው የሚገባቸው ነገሮች ብሎ ከዘረዘራቸው የቁጥር እና የእውነታ መረጃዎች በጥቂቱ፡-

  • የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና የኢትዮጵያ እና ኬንያ ውድድር የሚል ቅፅል ስም እየተሰጠው ያለው ከ1973 ዓ.ም. በተካሄዱት ፉክክሮች ባጠቃላይ ለሽልማትነት ከቀረቡት 996 ሜዳልያዎች ከግማሽ በላይ የሆኑትን (559) ሜዳልያዎች መውሰድ በመቻላቸው ነው (ኬንያ 304 ኢትዮጵያ 255 ሜዳልያዎችን አግኝተዋል)፡፡
  • በካምፓላ በሚደረገው 42ኛው የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ከ20 ዓመት በታች ሴቶች ፉክክር ላይ 1000ኛው ሜዳልያ በሽልማትነት ሲበረከት እንመለከታለን፡፡
  • ከ2007 ዓ.ም. ወዲህ በተካሄዱት የዓለም አገር አቋጭ ሻምፒዮናዎች ከኢትዮጵያ እና ኬንያ ውጭ የሌላ ሀገር አትሌት በዚህ ውድድር ላይ በአሸናፊነት ሲጨርስ/ስትጨርስ አልተመለከትንም፡፡
  • በ20 ዓመት በታች የወንዶች የቡድን ፉክክር ከኢትዮጵያ እና ኬንያ ውጭ ለመጨረሻ ግዜ የቡድን አሸናፊ ሆኖ የታየው በ1981 ዓ.ም. ያሸነፈው የዩናይትድ ስቴትስ ቡድን ነው፡፡
  • በካምፓላ በኢትዮጵያ እና ኬንያ ሊረታ ማይችል የውድድሩ ብቸኛ ሪኮርድ ቢኖር የፈረንሳይ፣ ግሬት ብሪቴይን ኤንድ ኖርዘርን አየርላንድ፣ ስፔን እና ዩናይትድ ስቴትስ ቡድኖች ለ42ኛ ግዜ የሚያደርጉት ያልተቋረጠ ተሳትፎ ነው፡፡
Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Articles

የቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ የኢትዮጵያ የአትሌቲክስ ተሳትፎ ድህረ ምልከታ

Published

on

Medal Winners

በቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ በወረቀት ደረጃ ከውድድሩ መጀመር በፊት ቡድኑ ባመዛኙ በጥሩ ብቃት ላይ የሚገኙ ወጣት አትሌቶችን ስላካተተ ቢያንስ የለመድናቸውን ሁለት ወይም ሶስት የወርቅ ሜዳልያ ድሎች እንደማያሳጣን ተስፋ አድርጌ ነበር፡፡ ሆኖም የሜዳ ላይ ውጤቱ እንደተጠበቀው ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ኢትዮጵያ በውጤታማነቷ በምትታወቅበት የአትሌቲክስ ፉክክር በአንድ የወርቅ፣ አንድ የብር፣ እና ሁለት የነሐስ በድምሩ በአራት ሜዳልያዎች ከዓለም 14ኛ ከአፍሪካ 3ኛ ደረጃን ይዛ ጨርሳለች፡፡ ይህም ሁሌም ለአፍሪካ የበላይነት ከምንፎካከራት ኬንያ ጋር ያለን ልዩነት ይበልጥ እንዲሰፋ አድጎታል፡፡ ከቅርብ ግዜ ወዲህ ሌላኛዋ የምስራቅ አፍሪካ ተቀናቃኛችን እየሆነች ከመጣችው ኡጋንዳም አንሰን እንድንገኝ አድርጎናል፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ በአትሌቲክሱ ከ1992ቱ የባርሴሎና ኦሊምፒክ ወዲህ ኢትዮጵያ ዝቅተኛ የሜዳልያ ስኬት ያስመዘገበችበትም ሆኖ አልፏል፡፡

አሉታዊ ጎኖች
ቶኪዮ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ውጤታማነት ፈር ቀዳጅ የሆነው ታላቁ አትሌት ሻምበል አበበ ቢቂላ በ1964 ዓ.ም. በተከታታይ ሁለተኛ የኦሊምፒክ ማራቶን ድሉን የተቀዳጀባት ከተማ ናት፡፡ እናም በቶኪዮ ከተማ በተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን የሱን ክብር የሚያጎሉባቸውን ነገሮች ያደርጋሉ ብዬ ጠብቄ ነበር፡፡ የሆኑት ነገሮች ግን በተለይ በቡድኑ አስተዳዳሪዎች በኩል ፍፁም ኃላፊነት የጎደለውና ከጠበቅኩት በተቃራኒው ነበር፡፡ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ከአትሌቶች ምርጫ አንስቶ በቡድኑ የዝግጅት ወቅት በተካረረ ውዝግብ ውስጥ ነበር የከረሙት፡፡ የኦሊምፒክ ቡድኑን የማዘጋጀት እና የመምራት የጋራ ኃላፊነት የነበረባቸው ሁለቱ አካላት ይባስ ብለው ውዝግቡን ቶኪዮ ድረስ ይዘውት ሄደዋል፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን ሁለቱን አካላት በማቀራረብ በትልቁ ውድድር ላይ ያለንን ተሳትፎ እንከን አልባ ማድግ የሚጠበቅባቸውም ተመልካች ከመሆን የዘለለ ሚና አልነበራቸውም። የውዝግቡ አሉታዊ ትሩፋት በአትሌቶች ስነልቦና እና በአጠቃላይ የቡድኑ ውጤት ላይ የበኩሉን ተፅዕኖ ሳያሳርፍ እንዳላለፈ አያጠራጥርም፡፡

እንደ አለመታደል ሆኖ በቶኪዮ ኦሎምፒክ የኢትዮጵያን ልዑካን የመምራት ትልቁ ኃላፊነት የተሰጣቸው ሰዎች ኃላፊነት የጎደላቸው ነበሩ። የስፖርቱ አስተዳደሪዎች ትላልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በአትሌቶች ምርጫ ዙሪያ የነበረውን ውዝግብ እንዲያቆሙልን እመኝ ነበር። ጭራሽ እራሳቸው ችግር ፈጣሪ ሆነው መገኘታቸው አስደንጋጭ እና አሳሳቢ ጉዳይ ነው፡፡ በመሮጫ መም ወይም በጎዳና ላይ በሚደረጉ ውድድሮች መሸነፍን በስፖርቱ ውስጥ ማሸነፍ እና መሸነፍ ያሉ የነበሩ እና ወደፊትም የሚኖሩ ነገሮች ስለሆኑ በፀጋ መቀበል ይቻላል፡፡ ተወዳዳሪዎቹ ውጤታማ እንዲሆኑ የስነልቦና ጥንካሬን ሊፈጥሩላቸው የሚገቡ ኃላፊዎች የእርስ በርስ ሽኩቻ ተቃራኒውን አሉታዊ ተፅዕኖ ሲያሳርፍ ማየት ግን ፍፁም ተቀባይነት የለውም፡፡ ለነገሩ ከስፖርቱ እድገት ይልቅ የፖለቲካ ግዴታቸው የሚያስጨንቃቸው የስፖርት አመራሮች በበዙባት ሀገር ስፖርቱ እንዲህ የማንም መጫወቻ ሲሆን ማየት አዲስ ነገር አይደለም፡፡  

የስፖርት አመራሮች ከፖለቲካ ተፅዕኖ ነፃ ሆነው ትኩረታቸውን ስፖርቱን በማስፋፋቱ እና ማሳደጉ ላይ አድርገው የሚሰሩ ስለስፖርቱም በቂ እውቀት እና ፍቅሩ ያላቸው ቢሆኑ መልካም ነው፡፡ ለቦታው በሚመጥን እና ኃላፊነቱን በአግባቡ መወጣት በሚችል የስፖርት አመራር የሚመራ የስፖርት ተቋምን መገንባት በተመሳሳይ ሰዓት የሀገር ግንባታን የሚደግፉ ሶስት ነገሮችን ስኬታማ ያደርጋል፡፡ በስፖርት ጤናውን የሚጠብቅ ማሕበረሰብ በመፍጠር በጤናው ሴክተር ላይ የሚኖረውን ጫና ይቀንሳል፣ በሀገር ገፅታ ግንባታ እና በኢኮኖሚው ዕድገት ላይም የበኩሉን ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል፡፡ በቶኪዮ ላይ የተመለከትናቸው የሀገርን ክብር ዝቅ ያደረጉ ግዴለሽነቶች ተገቢው ትኩረት ተሰጥቷቸው ሊታዩና አጥፊዎቹ ሊጠየቁበት ይገባል፡፡ በመጪዎቹ ዓመታት በሚጠብቁን ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይም የቶኪዮ ኦሊምፒኩን አይነት ሀፍረት እንዳይገጥመን ከወዲሁ ለችግሮቹ መፍትሔ መፈለግ አለበት፡፡

ባለፉት ዓመታት ኦሊምፒክ በመጣ ቁጥር በልዑካን ቡድኑ ውስጥ እየተካተቱ በሕዝብ ገንዘብ የሚዝናኑት የኦሊምፒክ ቱሪስቶች ጉዳይ ዘንድሮም ያልተቀረፈ ችግር ሆኖ ተስተውሏል፡፡ ከሌላው ግዜ በተለየ መልኩ ተጠባባቂ አትሌቶችን ይዞ መጓዝ ይጠይቅ በነበረው ውድድር ላይ አትሌቶቹን ትቶ ምንም የማይሰሩ ሰዎችን ይዞ መሄድ ትልቅ ቀልድ ነው፡፡  

ከሜዳ ውጭ የነበረው ውዝግብ ዋነኛ የትኩረት ማዕከል የነበረ መሆኑ በሜዳ ላይ የነበሩብንን ድክመቶች ሊያስረሳንም አይገባም፡፡ ስድስት የጎዳና ላይ ተወዳደሪዎቻችን እና አንድ የመም ተወዳዳሪ ውድድራቸውን ማቋረጣቸው በቶኪዮ ከታዩት ደካማ ጎኖቻችን መካከል የሚጠቀስ ነው፡፡ ችግሩ በዚህ ምክንያት ነው የተከሰተው ብሎ ለይቶ ለመናገር ባይቻልም ብዙ ግዜ ሲፈትነን ለሚስተዋለው የሞቃታማ ቦታ ውድድር የምናደርጋቸው ዝግጅቶችን መለስ ብሎ መመልከትን የሚጠይቅ ይመስለኛል፡፡ የተጎዳች አትሌትን ወደውድድር እንድትገባ ማድረግ እና በሁለት ደቂቃ ውስጥ ለማቋረጥ መገደዷም የአትሌቶች የጤና ክትትል ላይ ክፍተት እንዳለ የጠቆመን ክስተት ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ቡድን ወደውድድር ስፍራው ካቀናበት ግዜ ጀምሮ በቶኪዮ ምንም አይነት ቡድኑን የተመለከቱ ይፋዊ ጋዜጣዊ መግለጫዎች ወይም ፕሬስ ሪሊዞች አልነበሩም፡፡ ይህም እንደተለመደው የሕብረተሰቡን እና የመገናኛ ብዙሀንን ስለቡድኑ ቀጥተኛ መረጃ የማግኘት መብት የገደበ ነበር፡፡ ጋዜጠኞችም ሚዛናዊ ሆኖ ከመዘገብ ይልቅ ጎራ ለይተው ቃላት መወራወራቸው የህዝብን ትክክለኛ መረጃ የማግኘት መብት የነፈገ ነው፡፡ 

አዎንታዊ ጎኖች
ሰለሞን ባረጋ በወንዶች 10,000 ሜትር ወርቅ፣ ለሜቻ ግርማ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ብር፣ ጉዳፍ ፀጋዬ በሴቶች 5000 ሜትር ነሐስ፣ እና ለተሰንበት ግደይ በሴቶች 10,000 ሜትር ነሐስ ማስመዝገብ መቻላቸው የሚደነቅ ስኬት ነው፡፡

የመጪው ትውልድ አካል የሆኑት ተስፈኞቹ መቅደስ አበበ፣ ፍሬወይኒ ሀይሉ፣ በሪሁ አረጋዊ እና ጌትነት ዋለን ጨምሮ አምስት አትሌቶች ለሜዳሊያ የቀረበ የአራተኛነት ደረጃን ይዘው ማጠናቀቅ መቻላቸውም መልካም ነው፡፡ በተለይ ወጣቶቹ ያስመዘገቡት ውጤት በመጪዎቹ ዓመታት ተገቢውን ድጋፍ ካገኙ የምንጓጓለትን ድል ሊያስገኙልን እንደሚችሉ ያመላከተን ነው፡፡

የሀብታም አለሙ በኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ተሳትፎ ታሪክ በሴቶች 800 ሜትር ለመጀመሪያ ግዜ ለፍፃሜ ተወዳዳሪነት መብቃት ምንም እንኳ በፍፃሜው የሜዳልያ ድል ባይቀናትም በአዎንታዊ ጎን ሊጠቀስ የሚችል ስኬት ነው፡፡

ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ደረጃን ይዘው ላጠናቀቁ አትሌቶች በሚሰጥ ነጥብ ድምር መሰረት በወጣው የነጥብ (ፕሌስመንት) ደረጃ ሰንጠረዥ ላይ በ64 ነጥብ ዘጠነኛ ሆነን ማጠናቀቃችንም እሰየው የሚያስብል ነው፡፡

በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከአራተኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ አጠናቀው ነጥብ ያስገኙ እና የዲፕሎማ ተሸላሚ የሆኑት አትሌቶች፡-
4ኛ – ፍሬወይኒ ሀይሉ – በሴቶች 1500 ሜትር
4ኛ – መቅደስ አበበ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል
4ኛ – ሮዛ ደረጀ – በሴቶች ማራቶን
4ኛ – በሪሁ አረጋዊ – በወንዶች 10,000 ሜትር
4ኛ – ጌትነት ዋለ – በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል
5ኛ – እጅጋየሁ ታዬ – በሴቶች 5000 ሜትር
6ኛ – ሀብታም አለሙ – በሴቶች 800 ሜትር
6ኛ – ሰንበሬ ተፈሪ – በሴቶች 5000 ሜትር
8ኛ – ዮሚፍ ቀጄልቻ – በወንዶች 10,000 ሜትር
8ኛ – ዘርፌ ወንድማገኝ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል

  • የአትሌቲክስ የነጥብ ደረጃ ሰንጠረዥ ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ የሚያጠናቅቁ አትሌቶች በሚያስመዘግቡት ነጥብ ድምር መሰረት የሚወጣ ሲሆን የነጥብ አሰጣጡም ለአንደኛ ደረጃ 8 ነጥብ፣ ለሁለተኛ ደረጃ 7 ነጥብ፣ ለሶስተኛ ደረጃ 6 ነጥብ፣ ለአራተኛ ደረጃ 5 ነጥብ፣ ለአምስተኛ ደረጃ 4 ነጥብ፣ ለስድስተኛ ደረጃ 3 ነጥብ፣ ለሰባተኛ ደረጃ 2 ነጥብ፣ እና ለስምንተኛ ደረጃ 1 ነጥብ ነው።

ከፊታችን ምን  እየጠበቀን ነው? ምንስ እናድርግ?
ባለፈው ዓመት በዓለም አቀፉ ወረርሺኝ ምክንያት ትልልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ለሌላ ግዜ እንዲተላለፉ መደረጉ ይታወቃል፡፡ ሌላ አስገዳጅ ሁኔታ ካልተፈጠረ በስተቀር ቀጣዮቹ አራት ዓመታት በተከታታይ በየዓመቱ ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች የሚካሄዱባቸው ይሆናሉ፡፡ በ2022 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2023 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2024 የኦሊምፒክ ጨዋታዎች፣ እና በ2025 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ይኖራሉ፡፡ በቀጣዩ ዓመት በኢትዮጵያ የቀን አቆጣጠር ከሐምሌ 8 – 17/2014 በዩናይትድ ስቴትስ ኦሪጎን የሚካሄደው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና አዘጋጆች ሙሉ የውድድሩን ፕሮግራም፣ የማራቶን እና የእርምጃ ውድድሮች የሚካሄዱባቸውን ቦታዎች በትላንትናው ዕለት ይፋ አድርገዋል፡፡ የዓለም ሻምፒዮናውን ውድድር በኃላፊነት የሚመራው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽንም ከወዲሁ ለዛ ውድድር ተሳትፎ የሚጠበቅበትን አቅዶ መንቀሳቀስ ይኖበርታል፡፡

ከምርጫ ጋር በተያያዘ የሚነሱ ጭቅጭቆችን ለማስቀረት ከወዲሁ ሁሉም አትሌቶች አውቀውት በውስጡ የሚያልፉበትን ገዢ የሆነ የመምረጫ መስፈርት ማዘጋጀት ቀዳሚው ተግባር መሆን አለበት፡፡ የመምረጫ መስፈርት ሁልግዜም በግላዊ ምልከታ እና ፍላጎቶች ላይ በሚመሰረት ምክንያት አነጋጋሪ መሆኑ የማይቀር ነው፡፡ ቢሆንም ባለድርሻ አካላቱን በሙሉ ባሳተፈ መልኩ ውይይት ተደርጎበት ቢወጣ ሁሉንም ገዢ እና ከጭቅጭቅ የፀዳ ሊሆን ይችላል፡፡ እዚህ ላይ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከተከሰቱት ሁኔታዎች አንፃር የሌሎች ሀገሮችንም ተሞክሮዎች በመዳሰስ ነገሩን ሰፋ አድርጎ መመልከት ቢቻል ጥሩ ነው፡፡ ትልልቅ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በተደጋጋሚ እንደታዘብነው አንዳንድ አትሌቶች በቡድኑ ውስጥ ለመካተት የሚያደርጉትን ተገቢ ያልሆነ ሙከራም ማቆም አለባቸው፡፡ ከፋም ለማም ስፖርቱን እንዲመራ ኃላፊነት የተሰጠው ተቋም የሚያወጣቸውን መስፈርቶች ማክበርና በዛ ውስጥ ተመራጭ ለመሆን መሞከር ግድ እንደሚላቸውም መዘንጋት የለባቸውም፡፡ ማኔጀሮች እና አሰልጣኞች በተለይ በማራቶን የራሳቸውን አትሌት ለማስመረጥ የሚያደርጓቸው አላስፈላጊ ግፊቶችም ሊያቆሙ ይገባል፡፡

ለውድድሮች የምናደርጋቸውን ዝግጅቶች ጠንካራ እና ደካማ ጎኖች ከውድድሮች በኋላ መገምገም እና መታረም ያለባቸው ነገሮች ካሉ ማረም፡፡ ከፍተኛ ሙቀት በነበረባቸው በለንደን 2012 ኦሊምፒክ ሶስቱም የወንዶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በሞስኮ 2013 የዓለም ሻምፒዮና ሁለቱ የሴቶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ላይ አምስት የማራቶን (ሶስቱም ወንዶች እና ሁለት ሴቶች) ተወዳዳሪዎቻችን እንዲሁም የሴቶች እርምጃ ተወዳዳሪያችን ለማቋረጥ መገደዳቸውን አስተውለናል፡፡ ስለዚህ በጎዳና ላይ ውድድሮች ከባድ ሙቀት ለሚኖርባቸው ቦታዎች እንዴት መዘጋጀት አለብን የሚለው ጉዳይም በደንብ ሊታይ የሚገባው ይመስለኛል፡፡ አንዳንድ የመም (ትራክ) ተወዳዳሪ አትሌቶቻችን የውድድር ዓመቱ ሲጀምር ድንቅ ብቃታቸውን ያሳዩን እና ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ አቋማቸው እየወረደ ይመጣል፡፡ አሰልጣኞቻቸው ለእነዚህ አይነቶቹ አትሌቶች ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ ብቃታቸውን እያሳደጉ እንዲሄዱ የሚረዳቸውን የልምምድ ፕሮግራም ቢያዘጋጁላቸው መልካም ነው፡፡ በመካከለኛ ርቀት ውድድሮች ላይ በተለይ በወንዶች አሁንም በከፍተኛ ደረጃ የሚፎካከሩ አትሌቶችን ለማፍራት ጠንክረን መስራት ይጠበቅብናል፡፡

Continue Reading

Articles

የኢትዮጵያውያን አትሌቶች የቶኪዮ ኦሊምፒክ የአትሌቲክስ ማጣሪያ ውድድሮች የመጀመሪያ ሁለት ቀናት

Published

on

በሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በቶኪዮ ኦሊምፒክ የመጀመሪያዎቹ ሁለት ቀናት የኢትዮጵያ አትሌቶች የተሳተፉባቸው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል፣ 800 ሜትር በሁለቱም ፆታዎች፣ እንዲሁም የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያዎች ሌላኛዎቹ የኢትዮጵያውያን የትኩረት ማዕከል የነበሩ ውድድሮች ናቸው፡፡ ቀጣዩ ዘገባ የኢትዮጵያውያኑን የማጣሪያ ውድድሮች ተሳትፎ እና ውጤቶች አንዲሁም ተጨማሪ መረጃዎችን ይዟል፡፡

የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል

በአትሌቲክስ ውድድሩ የመክፈቻ ቀን (ዓርብ ሐምሌ 23/2013) ጠዋት ላይ በተካሄደው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ማጣሪያ ከተሳተፉት ሶስት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች መካከል ከምድብ አንድ ለሜቻ ግርማ (8፡09.83) በአንደኛነት፣ ከምድብ ሁለት ጌትነት ዋለ (8፡12.55) በሁለተኛነት ለፍፃሜው ሲያልፉ በምድብ ሶስት የተወዳደረው ታደሰ ታከለ (8፡24.69) ስምንተኛ ወጥቶ ለፍፃሜው ሳያልፍ ቀርቷል፡፡ ለሜቻ ጃፓናዊው ሚዩራ ዩጂን እና ኬንያዊው ቤንጃሚን ኪይገንን በማስከተል ከምድቡ ያሸነፈበት 8:09.83 በኦሊምፒክ የማጣሪያ ውድድሮች ላይ የተመዘገበ የምንግዜውም ፈጣን ሰዓት ሆኗል፡፡ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የፍፃሜ የሜዳልያ ፉክክር በዋናነት በኬንያውኑ ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት፣ በኢትዮጵያውያኑ ለሜቻ ግርማ እና ጌትነት ዋለ እንዲሁም በሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ መካከል እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡

ኢትዮጵያ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በ1980ው የሞስኮ ኦሊምፒክ በሻምበል እሸቱ ቱራ አማካይነት ካስመዘገበችው የነሐስ ሜልያ ድል ወዲህ በርቀቱ በወንዶች ምንም አይነት የኦሊምፒክ ሜዳልያ ድል የላትም፡፡ ሆኖም ከቅርብ ግዜ ወዲህ እየታዩ የመጡ መሻሻሎች እና በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ የተመዘገበው የብር ሜዳልያ ድል በቶኪዮም ሌላ ሜዳልያን ተስፋ እንድናደርግ ያነሳሳን ሆኗል፡፡ ዘግይቶ የተሰላፊ አትሌቶች ለውጥ ከተደረገባቸው ርቀቶች አንዱ በሆነው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በተጠባባቂነት የተመዘገበውና በዋናነት በ5000 ሜትር እንደሚወዳደር ይጠበቅ የነበረው ጌትነት ዋለ ወደመጀመሪያ ተሰላፊነት የመጣ ሲሆን ኃይለማሪም አማረ በመጨረሻ ሰዓት በለሜቻ ግርማ መተካቱም አነጋጋሪ የሆነ ሌላኛው ለውጥ ነው፡፡ ጌትነት በ3000 ሜትር መሰናክልም ጠንካራ ተፎካካሪ አትሌት ሲሆን በዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ አራተኛ ሆኖ ማጠናቀቅ ችሏል፡፡ በፍፃሜው ውድድር በ2019 የርቀቱ የዳይመንድ ሊግ ሻምፒዮን ጌትነት ዋለ እና በወቅቱ የዓለም ሻምፒዮና የብር ሜዳሊስት ለሜቻ ግርማ የሚወከለው የኢትዮጵያ ቡድን በቶኪዮ የኬንያውያኑን የበላይነት ለመግታትና አዲስ የስኬት ታሪክ ለማፃፍ እንደሚበቃ ተስፋ ተጥሎበታል፡፡                     

በ1984 በሎስ አንጀለስ ከተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር አንስቶ በተከታታይ በዘጠኝ የኦሊምፒክ ውድድሮች ወይም ላለፉት 36 ዓመታት የኦሊምፒክ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የወርቅ ሜዳልያ ድል በኬንያውያን ቁጥጥር ስር ይገኛል፡፡ በዓለም ሻምፒዮናም ተመሳሳይ የበላይነት ያላቸው ኬንያውያን ከ17 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች በ14ቱ የወርቅ ሜዳልያው አሸናፊዎች ናቸው፡፡ ሆኖም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ ከኢትዮጵያውያን እና ከሞሮኮ አትሌቶች የገጠማቸው ተግዳሮት ለመሸነፍ እጅግ አቅርቧቸው የነበረ መሆኑ አይዘነጋም፡፡ በአንድ ማይክሮ ሰከንድ ልዩነት አሸናፊነታቸውን ባረጋገጡበት በዶሀው ውድድር የተፈታተኗቸው ኢትዮጵያዊው ለሜቻ ግርማ እና ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮው ፍፃሜ ለሌላ ብርቱ ፉክክር እየጠበቋቸው ይገኛሉ፡፡ ባለፉት ሁለት የዓለም ሻምፒዮናዎች በቅደም ተከተል የብር እና የነሐስ ሜዳልያን ያገኘው ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮ ከሚወዳደሩት በሙሉ የላቀና 7፡58.15 የሆነ የራሱ ምርጥ ሰዓት ያለው ነው፡፡

ኬንያ በቶኪዮ ያለፈው ውድድር ሻምፒዮንነቱን ክብር የሚያስጠብቅላትን አትሌት ይዛ መቅረብ ሳትችል ቀርታለች፡፡ ከአምስት ዓመት በፊት በሪዮ የኦሊምፒክ እንዲሁም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀ የዓለም ሻምፒዮን የሆነው ኮንሰስለስ ኪፕሩቶ ባለፈው ወር በኬንያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ውድድሩን ባለማጠናቀቁ የኦሊምፒክ ሻምፒዮንነት ክብሩን ለማስጠበቅ በቶኪዮ አልተገኘም፡፡ ስለዚህ አሁን የረጅም ግዜ የበላይነታቸውን የማስጠበቅ ኃላፊነቱ በ2019ኙ የዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ በቅደም ተከተል ስድስተኛ እና ሰባተኛ ሆነው ባጠናቀቁት ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት ላይ ወድቋል፡፡  

የሴቶች 800 ሜትር

ከአትሌቲክሱ የጀመሪያ ቀን የጠዋት መርሀግብሮች አንዱ በነበረው የሴቶች 800 ሜትር ማጣሪያ በምድብ ሶስት በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ2 ደቂቃ ከ01.20 ሰከንድ ሁለተኛ የወጣችው ሀብታም አለሙ ለግማሽ ፍፃሜው ያለፈች ሲሆን በሁለተኛው ቀን ምሽት ላይ በተካሄደው የግማሽ ፍፃሜ ውድድር ላይም በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ1:58.40 ሁለተኛ በመሆን በኦሊምፒክ የውድድር ታሪክ ለመጀመሪያ ግዜ በርቀቱ ለፍፃሜ ውድድር የበቃች ኢትዮጵያዊት ሆናለች፡፡ ሀብታም ከውድድሩ በኋላ በቶኪዮ ለሚገኘው ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው በሰጠችው አጭር ቃል ‹‹ውድድሩ ትንሽ ፈታኝ ነበር ነገር ግን ለሀገሬ ስል ያለኝን አቅም ሁሉ ተጠቅሜያለሁ፡፡ ክብሩ ይስፋ ለመድኃኒዓለም በመጨረሻም አሪፍ ውጤት ላይ ደርሻለሁ፡፡ ለኦሊምፒክ የፍፃሜ ውድድር ሳልፍ የመጀመሪያዬ ነው፡፡ ከዚህ በፊትም ከኢትዮጵያ ለፍፃሜ የደረሰ ያለ አይመስለኝም እና አሁንም መጨረሻዬን ያሳምርልኝ ነው የምለው›› ብላለች፡፡  

በሴቶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ በምድብ አራት በ2.01.98 አራተኛ ሆና ያጠናቀቀችው ነፃነት ደስታ ወደ ግማሽ ፍፃሜው መቀላቀል ሳትችል ስትቀር በጀማሪዎች ስም ዝርዝር ላይ ስሟ ተካቶ በምድብ አንድ እንደምትሮጥ ስትጠበቅ የነበረችው ወርቅውሀ ጌታቸው ግልፅ ባልተደረገ ምክንያት ውድድሩን ሳትጀምር ቀርታለች፡፡

የወንዶ 800 ሜትር

የወንዶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ ላይ የተሳተፈው ኢትዮጵያዊው መለሰ ንብረት ከምድብ ሶስት በ1:47.80 ሰባተኛ ሆኖ በማጠናቀቅ ለግማሽ ፍፃሜው ማለፍ ሳይችል ቀርቷል፡፡ በመሐመድ አማን ስኬቶች በመነቃቃት ላይ የነበረው የወንዶች 800 ሜትር ከቅርብ ግዜ ወዲህ ኢትዮጵያ ሶስት ሰዓት የሚያሟሉ ተወካይ አትሌቶችን ለማግኘት እየተቸገረችበት የምትገኝ ርቀት እንደሆነ እየታየ ነው፡፡ የኦሊምፒክ ሚኒማ ማሟላት የቻለ አንድ አትሌት ብቻ ይዘን የቀረብንበት የቶኪዮ ኦሊምፒክም ይህ ችግር እንዳልተቀረፈ የታየበት ሌላኛው አጋጣሚ ሆኗል፡፡  

የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ

በአትሌቲክሱ የመጀመሪያ ቀን ሐምሌ 23/2013 ምሽት ላይ በተደረት የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ ላይ የተሳተፉት ሶስቱም ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ ለሚደረገው የፍፃሜ ውድድር አልፈዋል፡፡ ከምድብ አንድ ሰንበሬ ተፈሪ (14፡48.31) እና እጅጋየሁ ታዬ (14፡48.52) የኔዘርላንዷ ሲፋን ሀሳን (14፡47.89) እና ኬንያዊቷ አግነስ (14፡48.01) ቲሮፕን ተከትለው በቅደም ተከተል ሶተኛ እና አራተኛ ሆነው ሲያልፉ ከምድብ ሁለት ጉዳፍ ፀጋዬ (14፡55.74) ኬንያዊቷ ሔለን ኦቢሪ (14፡55.77) አስከትላ በአንደኛነት አልፋለች፡፡


ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ በሚደረገው የሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በሄንግሎ በተከናወነው የኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ባስመዘገበችው የራሷ ምርጥ 14:13.32 የርቀቱ የወቅቱ ፈጣን አትሌት ሆና ወደ ቶኪዮ ያቀናችው ጉዳፍ ለወርቅ ሜዳልያ ድል ከሚጠበቁት መካከል ናት፡፡ በሄንግሎው ውድድር ላይ ጉዳፍን በመከተል በቅደም ተከተል 14:14.09 እና 14፡15.24 በሆነ ሰዓት የጨረሱት እጅጋየሁ እና ሰንበሬም በዓለም የምንግዜም ምርጥ ዝርዝር ውስጥ የስድስተኛ እና ሰባተኛ ደረጃን ለመያዝ የበቁ ጠንካራ አትሌቶች ናቸው፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ የሴቶች 5000 ሜትር ተወዳዳሪዎች ዝርዝር ሶስቱን ኢትዮጵያውያን ጨምሮ ከዓለም የምንግዜም ምርጥ አስር የርቀቱ ሯጮች አምስቱን ያካተተ ነው፡፡ ኬንያውያኑ ሄለን ኦቢሪ እና አግነስ ቲሮፕ ከምንግዜም ምርጥ አስሮቹ ውስጥ የሚካተቱ ሲሆኑ በ12ኛ ደረጃ ላይ የምትገኘው ኔዘርላንዳዊቷ ሲፋን ሀሳንም የቶኪዮውን የፍፃሜ ፉክክር በጉጉት እንዲጠበቅ የምታደርግ ብርቱ አትሌት ናት፡፡

Continue Reading

Articles

ሰለሞን ባረጋ ለአስራ ሶስት ዓመት የራቀንን የወንዶች 10,000 ሜትር ድል በቶኪዮ ወደ ኢትዮጵያ መልሶታል

Published

on

218076583_1010892909482678_1235421043554241523_n

በቶኪዮ ኦሊምፒክ በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው የአትሌቲክስ ውድድር በተጀመረ በሁለተኛው ቀን በወንዶች አስር ሺህ ሜትር ኢትዮጵያውያንን እጅግ ያስደስተው ድል በወጣቱ ሰለሞን ባረጋ አማካይነት ተመዝግቧል፡፡   
በ1980 ሞስኮ ላይ ምሩፅ ይፍጠር በርቀቱ ለመጀመሪያ ግዜ የኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳልያ ካስገኘ በኋላ ከተደረጉት አስር የኦሊምፒክ የወንዶች 10 ሺህ ሜትር ውድድሮች ኢትዮጵያ አምስቱን በበላይነት ለመጨረስ ችላለች፡፡ የርቀቱ ንጉሶች ሀይሌ ገብረስላሴ እና ቀነኒሳ በቀለ ከ1992 እስከ 2008 ዓ.ም. በአራት ተከታታይ የኦሊምፒክ ውድድሮች ላይ በማሸነፍ የርቀቱ የወርቅ ድል ለኢትዮጵያ ብቻ የተሰጠ እንዲመስለን አድርገውንም ነበር፡፡ ከ2008ቱ የቤይጂንግ ኦሊምፒክ የቀነኒሳ በቀለ ድል በኋላ በተከሰተው የሞ ፋራህ የበላይነት ምክንያት ተመሳሳዩን ድል በቶኪዮ ለማየት 13 ዓመታትን መጠበቅ ግድ ብሎናል፡፡ ላለፉት አስራ ሶስት ዓመታት በጉጉት ስንጠብቀው የቆየነውን የ10 ሺህ ሜትር የኦሊምፒክ ድል በመጨረሻም ሰለሞን ባረጋ በቶኪዮ አጎናፅፎናል፡፡ የሰለሞን የቶኪዮ የወርቅ ሜዳልያ ድል ኢትዮጵያ ካለፉት አስራ አንድ ኦሊምፒኮች በርቀቱ ለስድስተኛ ግዜ የበላይ ሆና እንድትጨርስ ያስቻለም ነው፡፡ ድሉ በቶኪዮ የአትሌቲኪስ ውድድሮች የመጀመሪያው የወርቅ ሜዳልያ ድል ሆኖም ተመዝግቧል፡፡ ሰለሞን ባረጋ በ2018 የበርሚንግሀም የዓለም የቤት ውስጥ ውድድር በ3000 ሜትር እና በ2019 የዶሀ ዓለም ሻምፒዮና ላይ በ5000 ሜትር የብር ሜዳልያ ካገኘ በኋላ በመጀመሪያ የኦሊምፒክ ተሳትፎው ከፍተኛ ክብር የሚሰጠውን የ10,000 ሜትር የወርቅ ሜዳልያ ድል ለማሳካት በቅቷል፡፡

‹‹የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት››
ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድል በኋላ

ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድሉ በኋላ በስፍራው ከሚገኘው የስራ ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው ጋር ባደረገው አጭር ቃለ ምልልስ የሚከተለውን ብሏል ‹‹ረጅም ርቀት የእኛ ስፖርት ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ ሆኖም በኦሊምፒክ ውድድር ላይ ወርቅ ሜዳልያ ከወሰድን ብዙ ግዜ አልፎናል፡፡ ይህን ነገር ለመጨረሻ ግዜ ያሳካውም ቀነኒሳ ነበረ፡፡ ዛሬ በቶኪዮ ድሉን በማሳካቴ በጣም ደስተኛ ነኝ፡፡ በተለይ ለእኛ ከቶኪዮ ጋር አበበ ቢቂላን የምናስታውስበት ድል ስለሆነ ያንን በማሳካቴም በጣም ተደስቻለሁ፡፡ ዘንድሮ ከኡጋንዳ የዓለም ሪኮርድ የሰበረው ቼፕቴጌይ እና የዓመቱን ፈጣን ሰዓት የሮጠው ኪፕሊሞ ነበሩ፡፡ እናም ውድድሩ በጣም ይፈጥናል ብዬ ነበር የጠበቅኩት ግን አልተሮጠም፡፡ ውድድሩን የጨረስነውም 27 ቤት ነው፡፡ የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት፡፡ ኡጋንዳውያኑ አትሌቶች ዛሬ ብዙም አልታገሉም፡፡ አብዛኛውን ሰዓት ከኋላ ነው የቆዩት እና እንደዚህ ይሆናል ብዬ አልጠበቅኩም ነበር፡፡ እነርሱን ካሜራ ላይም እያየኋቸው ስለነበር ስለነሱ ብዙም አልተጨነቅኩም እንደውም ከእነሱ ይልቅ የእኛን ልጆች ነበረ ይወጣሉ ብዬ የጠበቅኩት፡፡ በውድድሩ መሀል ተጠባቂ የሆኑት ኡጋንዳውያን ወደኋላ ቀርተው ሶስተኛው የቡድን አጋራቸው ወደፊት ወጥቶ በሰፊ ልዩነት ሲመራ እኛ እነሱን ስንጠብቅ እሱ አዘናግቶ እንዳያሸንፍ ልዩነቱን ለማጥበብ ሞክሬያለሁ፡፡ ምናልባት እነሱ እኛን ሲጠብቁ አንተ ሂድ ያሉት ነበር የመሰለኝ፡፡ ከዚህ በፊት በእንደዚህ አይነቱ ነገር ዳይመንድ ሊግ ላይ ስለተሸወድኩኝ ያንን እንዳይደግሙ ብዬ ነበረ ልዩነቱን ለማጥበብ የሞከርኩት፡፡ የአሰልጣኜንም ምክር እየሰማሁ ስለነበረ የምሮጠው እና ወደኋላ ተመለስ እያለኝ ስለነበር ወደኋላ ተመልሻለሁ፡፡ የእነርሱ እስትራቴጂ እሱን ወደፊት እንዲወጣ አድርገው እኛን ለማድከም ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ስንነጋገር ወደፊት ጠጋ በል እያልኩት ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ልምምድም አብረን ነበረ የምንሰራው፡፡ እኔ እንደውም ከአንድ እስከ ሶስት እንወጣለን ብዬ ነበር የጠበቅኩት አጋጣሚ ሆኖ አልተሳካም ነገር ግን ወርቁን ወደኢትዮጵያ በመመለሳችን በጣም ደስተኛ ነን፡፡›› ብሏል፡፡

Continue Reading

Trending