Connect with us

Articles

ለ2015 የዓለም ኮከብ አትሌትነት የመጀመሪያው ምርጫ ውጤቶች ይፋ እየተደረጉ ነው

Published

on

d62bbf9e-4371-47ae-ab43-5451f8f587dc

ከገንዘቤ ዲባባ እና አልማዝ አያና አንዳቸው እንዲሁም ማሬ ዲባባ በሴቶች ከመጀመሪያዎቹ ዘጠኝ ዕጩዎች ተርታ እንደሚገቡ ይጠበቃል

Dibaba or Ayanaበዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር የ2015 ዓ.ም. የውድድር መርሀግብር አብዛኞቹ ውድድሮች ተጠናቀዋል፡፡ በዚህም መሰረት የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ አስተዳዳሪ አካል የሆነው ዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር (አይ.ኤ.ኤ.ኤፍ) በሁለቱም ፆታዎች የዓመቱ ኮከብ ብሎ የሚመርጣቸውን እና የሚሸልማቸውን አትሌቶች ለመለየት የሚያስችለውን የምርጫ ሂደት መስከረም 26 ቀን 2008 ዓ.ም. (ኦክቶበር 7 ቀን 2015 ዓ.ም.) በይፋ ማስጀመሩ ይታወቃል፡፡ እስከ ጥቅምት 14 ቀን 2008 ዓ.ም. (ኦክቶበር 25 ቀን 2015 ዓ.ም.) በቆየው በመጀመሪያው ዙር የምርጫ ሂደት የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር ቤተሰቦች* በኢሜይል ድምፃቸውን የሰጡ ሲሆን የተሰጡት ድምፆች ተቆጥረው ሲጠናቀቁም በሁለቱም ፆታዎች ለመጀመሪያ ዕጩነት የሚበቁት በእያንዳንዳቸው ዘጠኝ በድምሩ 18 አትሌቶች ተለይተው የሚታወቁ ይሆናል፡፡ ዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር ስለዘንድሮው የምርጫ ሂደት አስቀድሞ በሰጠው ማሳሰቢያ ከዚህ ቀደም አበረታች መድኃኒትን ተጠቅሞ ከመገኘት ጋር በተያያዘ የተቀጡ አትሌቶችን መምረጥ እንደማይቻልም አሳውቋል፡፡

ከመስከረም 26 – ጥቅምት 14 ቀን 2008 ዓ.ም. በተከናወነው የመጀመሪያው ዙር የምርጫ ሂደት ላይ የተሳተፉት የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር ቤተሰቦች በሁለቱም ፆታዎች በዘጠኝ የውድድር አይነቶች ከእያንዳንዱ አንድ በድምሩ 18 አትሌቶችን እንዲመርጡ የተነገራቸው ሲሆን የመረጡባቸው ዘጠኝ የውድድር አይነቶች ድልድል እንደሚከተለው ነበር፡-

  1. በአጭር ርቀት ሩጫዎች (Sprints)
  2. በመሰናክል ውድድሮች (Hurdles)
  3. በመካከለኛ እና ረጅም ርቀት ሩጫዎች (Middle & Long Distances)
  4. በጎዳና ላይ ሩጫዎች (Road Running)
  5. በእርምጃ ሩጫ (Race Walking)
  6. በዝላይ ውድድሮች (Jumps)
  7. በውርወራ ውድድሮች (Throws)
  8. በሄፕታትሎን፣ ዴካትሎን እና ፔንታትሎን (Combined Events)
  9. በአገር አቋጭ፣ አልትራ፣ ተራራ እና ትሬይል ሩጫዎች (Multi-terrain)

ድምፅ የመስጠቱ ሂደት ተጠናቆ በቆጠራ ላይ ባለው የመጀመሪያው ዙር ምርጫ በአጭር ርቀት ከፍተኛውን ድምፅ ያገኙት አንድ ወንድ እና አንድ እንስት አትሌቶች ተለይተው በዛሬው ዕለት ይፋ የተደረጉ ሲሆን እነርሱም በወንዶች ጃማይካዊው ዩሴይን ቦልት እንዲሁም በሴቶች ኔዘርላንዳዊቷ ዳፍኔ ሺፐርስ ሆነዋል፡፡ የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ ቤተሰቦች በኢሜይል  በሰጡት ድምፅ መሰረት በአጭር ርቀት ሩጫዎች ለዕጩነት የበቁት ሁለት አትሌቶች ማንነት ይፋ የተደረገበት መረጃ በሌሎች የውድድር አይነቶች ከፍተኛውን ድምፅ ያገኙት አትሌቶች ማንነትም በቀጣዮቹ ቀናት በየተራ ይፋ እንደሚሆንም አሳውቋል፡፡

በአጭር ርቀት ዕጩ ሆነው ለመመረጥ የበቁት

Usain Boltዩሴይን ቦልት፡- በ2015 ዓ.ም በቤይጂንግ በተካሄደው የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና ላይ የ100ሜ.፣ 200ሜ. እና 4X100 ሜ. ሻምፒዮንነት ክብሩን ለማስጠበቅ የቻለ፣ በ200ሜ. የዓመቱን ፈጣን 19.55 ሰከንድ ሰዓት ያስመዘገበ እና እስከዛሬ ባደረጋቸው ዓለም አቀፍ ውድድሮች 17 የወርቅ ሜዳልያዎችን በስሙ ያፃፈ ነው፡፡       

Dafne Shippersዳፍኔ ሺፐርስ፡- በ2015 የቤጂንግ ዓለም ሻምፒዮና የ200 ሜ. የወርቅ ሜዳልያ አሸናፊ ስትሆን 21.63 ሰከንድ የሆነ አዲስ የአውሮፓ ሪኮርድ ያስመዘገበች፡፡ ቤይጂንግ ላይ በ100ሜ. ሁለተኛ ወጥታ የብር ሜዳልያ ያሸነፈችበት 10.81 ሰከንድ የሆነ አዲስ የኔዘርላንድ ሪኮርድ የያዘች እና በዓመቱ መጀመሪያ አካባቢ ባደረገችው የ60 ሜ. ውድድርም 7.05 ሰከንድ የሆነ የዓመቱን ፈጣን ሰዓት ያስመዘገበች ናት፡፡

የሁለተኛው ዙር ምርጫ በ10 ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ኤክስፐርቶች** የሚከናወነው ሲሆን በኤክፐርቶቹ ምርጫ መሰረት በሁለቱም ፆታዎች በመጨረሻ ዕጩነት የሚቀርቡት ሶስት ሶስት አትሌቶች ተለይተው ኖቬምበር 17 እና 18 ቀን 2015 ዓ.ም. ይፋ የሚደረጉ ይሆናል፡፡ በመጨረሻም የዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፋውንዴሽን (IAF) ካውንስል በሚያደርገው ምርጫ ሕዳር 18 ቀን 2008 ዓ.ም. (ኖቬምበር 28 ቀን 2015 ዓ.ም) በሞናኮ በሚከናወነው ይፋዊ የሽልማት ስነስርዓት ላይ የሁለቱም ፆታዎች የዓመቱ ኮከቦች አትሌቶች ተለይተው ይታወቃሉ፡፡
የዓለም ኮከብ አትሌቶች ምርጫ ሂደት ባለፉት ዓመታት የአመራረጥ ሂደቱ በተደጋጋሚ ሲቀያየር እና በአንዳንድ አጋጣሚዎችም በኮከብነት ሊመረጡ ሲገባቸው ከሜዳ ላይ ፉክክሮች ውጭ በሆኑ ምክንያቶች ሽልማቱን ማግኘት የሚገባቸው አትሌቶች ሲዘለሉ ያየንበት ነው፡፡ ለዚህ አባባሌ ጥሩ ማሳያ የሚሆን ምክንያት ማቅረብ ካለብኝ በ2008 ዓመት ምህረት የኦሊምፒክ ድርብ የወርቅ ሜዳልያ አሸናፊዋ ጥሩነሽ ዲባባ እያለች ሩሲያዊቷ የምርኩዝ ዝላይ ተወዳዳሪ የለና ኢዝንባዬቫ የተሸለመችበትን አጋጣሚ በዋናነት መጥቀስ እችላለሁ፡፡ የሀገራችን አትሌቶች ለዓለም አቀፉ መገናኛ ብዙሀን ያላቸው ቀረቤታ አናሳነት እና ዓለም አቀፉን የአትሌቲክስ ስፖርት እንቅስቃሴ ስፖንሰር የሚያደርጉት አካላት አሉታዊ ተፅዕኖ ለእንደዚህ አይነቱ ፍትሀዊ ያልሆነ ምርጫ ይፋዊ ባልሆነ መንገድ በምክንያትነት ሲጠቀስም በተደጋጋሚ አድምጫለሁ፡፡ ባለፉት ጥቂት ዓመታት እንደተመለከትነው ከዓመቱ የኮከብ አትሌቶች ምርጫ ዕጩዎች ተርታ ለመግባት ብሎም የኮከብነቱን ክብር ለመቀዳጀት በዳይመንድ ሊግ ውድድሮች ላይ ወጥ የሆነ ድንቅ አቋምን ማሳየት፣ የዓመቱን ፈጣን ሰዓቶች ማስመዝገብ እና የዓለም ሪኮርዶችን መስበር እንዲሁም በውድድር ዓመቱ ውስጥ በሚካሄዱት አህጉራዊ እና ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ የወርቅ ሜዳልያ አሸናፊ መሆን ወሳኝ ነጥቦች ናቸው፡፡ ከዓመት እስከ ዓመት የአትሌቲክስ ውድድሮችን በትኩረት ለሚከታተሉ የስፖርቱ አፍቃሪያን (ከመጠነኛ የግል ስሜቶች መለያየት በስተቀር) በተዘረዘሩት መስፈርቶች መሰረት በ2015 ዓ.ም. ለዓለም ኮከብነቱ ዕጩ መሆን የሚያችላቸውን እንቅስቃሴ አድርገዋል ብለው የሚያምኑባቸውን አትሌቶች መጠቆም ብዙም አስቸጋሪ ይሆናል ተብሎ አይታሰብም፡፡ ሆኖም አሁንም ስፖንሰሮችን ከማስደሰት እና በቋንቋ አጠቃቀም እና አንደበተ ርትዑነት ለዓለም አቀፉ መገናኛ ብዙሀን የሚመቹ ናቸው ተብሎ የሚታመንባቸውን በማስቀደሙ ረገድ መጨረሻ ላይ የሚታዩት አሉታዊ ተፅዕኖዎች ሊኖሩ እንደማይችሉ እርግጠኛ ሆኖ መናር አይቻልም፡፡

ኢትዮጵያውያን ወንድ አትሌቶች በ2015 የውድድር ዓመት ለዓመቱ ኮከብነት የሚያፎካክራቸው ወጥ አቋም ካለማሳየታቸው እና በዓለም ሻምፒየናው ላይም ያሳዩት የተለየ ስኬት ያልነበረ ከመሆኑ አኳያ ከዕጩነቱ ተርታ መግባት ያዳግታቸዋል፡፡ ኬንያውያን አትሌቶች በ2015 የውድድር ዓመት በተለይ በወንዶች 400ሜ. መሰናክል እና 3000ሜ. መሰናክል፣ በወንዶች ጦር ውርወራ፣ በወንዶች 1500ሜ.፣ በወንዶች ማራቶን እንዲሁም በሴቶች 800ሜ. ከነበራቸው ጎላ ያለ ውጤት አኳያ በዕጩ ኮከብነቱ ረገድ የተሻለ ቦታ ሊኖራቸው እንደሚችል መገመት ይቻላል፡፡ በአጭር ርቀት ውድድሮች ላይም ጃማይካውያን በተለይ በዓለም ሻምፒዮናው ላይ ከነበራቸው የበላይነት አንፃር የአንበሳውን ድርሻ ሊወስዱ እንደሚችሉ መገመት ስህተት አይሆንም፡፡ ዘንድሮ ያልተሳካላቸው አትሌቶቻችን ከፊታቸው ለሚጠብቃቸው የኦሊምፒክ ውድድር ዓመት ከወዲሁ ጠንክረው በመዘጋጀት መጪውን ዓመት በከፍተኛ ስኬት እንዲያሳልፉ እንዲሁም ዘንድሮ ከዕጩነቱ ተርታ የሚገቡት የሀገራችን አትሌቶች ትልቁን ክብር እንዲቀዳጁ መልካም ዕድልን እመኛለሁ፡፡

ከዚህ ቀደም ስለነበሩት እና ስለ 2015ቱ ምርጫ ሂደት በመጠኑ ካመላከትኳችሁ አይቀር ገንዘቤ ዲባባ እና አልማዝ አያና በአንድ ጎራ – በመካከለኛ እና ረጅም ርቀት ሩጫዎች ውስጥ – የሚመደቡ እንደመሆናቸው የዕጩነት ዕድሉን ማግኘት የሚችሉት ከሁለት አንዳቸው መሆኑ ሳይዘነጋ በእኔ እይታ በዘንድሮው ምርጫ ከኢትዮጵያ በዕጩነት የመቅረብ ዕድሉ ይኖራቸዋል ብዬ የማስባቸውን ሶስት እንስት አትሌቶች የውድድር ዓመት ተሳትፎና ውጤቶች ላመላክታችሁ፡፡

 

ገንዘቤ ዲባባ በ2015Genzebe Dibaba

  • ገንዘቤ ዲባባ የ2015 ዓ.ም. የውድድር ዓመትን የጀመረችው ፌብርዋሪ 19 ቀን ስቶክሆልም ውስጥ በተካሄደ የቤት ውስጥ የ5000ሜ. ፉክክር ላይ በመሳተፍ ሲሆን ውድድሩን በአሸናፊነት የጨረሰችበት 14 ደቂቃ ከ86 ሰከንድ የሆነ ሰዓትም የርቀቱን የዓለም የቤት ውስጥ ሪኮርድ የሰበረችበት ነበር፡፡
  • ቀጣይ ፉክክሯን ማርች 29 ቀን በአሜሪካ ካርልስባድ የጎዳና ላይ 5 ኪሎ ሜትር ውድድር ያደረገችው ገንዘቤ የወቅቱ የዓለም ፈጣን እና የራሷ ምርጥ በሆነ 14 ደቂቃ ከ18 ሰከንድ ቀዳሚ ሆና አጠናቃለች፡፡
  • የዓመቱን ሁለተኛ ውድድሯን ካደረገች ከሁለት ወር በኋላ የዳይመንድ ሊግ የመጀመሪያ ተሳትፎዋን ባደረገችበት የኦሪጎን ዩጂን የ5000ሜ. ፉክክር ላይ የራሷን ምርጥ ሰዓት ባሻሻለ 14 ደቂቃ ከ76 ሰከንድ አንደኛ ወጥታለች፡፡
  • ጁን 11 በተደረገው የኦስሎ ዳይመንድ ሊግ በታላቅ እህቷ ጥሩነሽ ዲባባ የተያዘውን የ5000ሜ. የዓለም ሪኮርድ ለመስበር ያደረገችው ሙከራ ባይሳካላትም በ14 ደቂቃ ከ29 ሰከንድ ቀዳሚ ሆና ጨርሳለች፡፡
  • ጁላይ 4 በፓሪስ ዳይመንድ ሊግ ከፍተኛ ተጠባቂነት ከነበራቸው ፉክክሮች አንዱ በነበረው የሴቶች 5000ሜ. ውድድር ላይ የወቅቱ የዓለም ሻምፒዮን የሆነችው አልማዝ አያናን በቀደመችበት እና የራሷን ምርጥ በዓመቱ ውስጥ ለሁለተኛ ግዜ ባሻሻለችበት 14 ደቂቃ ከ41 ሰከንድ አንደኛ ሆና ጨርሳለች፡፡
  • በውድድር ዓመቱ ትኩረቷን በዋናነት በ5000ሜ. ላይ አድርጋ እንደምትሰራ ስትገልፅ ብትቆይም ጁላይ 8 ቀን ሳይታሰብ በባርሴሎና ካታሎኒያ ባደረገችው የ1500ሜ. ውድድር የወቅቱ ፈጣን በሆነ፣ የራሷን ምርጥ ባሻሻለ እና የአካባቢው ሪኮርድ በሆነ 3 ደቂቃ ከ11 ሰከንድ ልታሸንፍ በቅታለች፡፡
  • የባርሴሎናው ድሏን ተከትሎ ከዘጠኝ ቀን በኋላ (ጁላይ 17) በሞናኮ በተካሄደው የዳይመንድ ሊግ ውድድር ላይ የ1500ሜ. የዓለም ሪኮርድ የመስበር ሙከራን ለማድረግ የወሰነችው ገንዘቤ ያልተጠበቀውን ዕውን በማድረግ ለ23 ዓመት ያህል ሳይደፈር የቆየውን ሪኮርድ 3 ደቂቃ ከ07 ሰከንድ በሆነ ሰዓት የራሷ በማድረግ ጭምር አሸንፋለች፡፡
  • በሞናኮ የዳይመንድ ሊግ ውድድር ላይ ባስመዘገበችው የ1500ሜ. ታላቅ ስኬት ምክንያት በቤይጂይንጉ የዓለም ሻምፒዮና ላይ አስቀድሞ የነበራትን ዕቅድ በመቀየር በሁለት የውድድር አይነቶች (በ1500ሜ. እና 5000ሜ.) ለመወዳደር የወሰነችው ገንዘቤ በዓለም ሻምፒዮናው ላይ አምስት ውድድሮችን ያደረገች ሲሆን ኦገስት 22 ቀን በ1500ሜ. የመጀመሪያ ማጣሪያ በ4 ደቂቃ ከ59 ሰከንድ ከምድብ 3 አንደኛ፣ ኦገስት 23 ቀን በ1500ሜ. ግማሽ ፍፃሜ በ4 ደቂቃ ከ06.74 ሰከንድ ከምድብ 2 አንደኛ ወጥታ ለፍፃሜው አልፋለች፡፡ ኦገስት 25 ቀን ባደረገችው የ1500ሜ. የፍፃሜ ውድድርም 4 ደቂቃ ከ08.09 ሰከንድ አሸናፊ በመሆን ለራሷ እና ለኢትዮጵያ በመካከለኛ ርቀት የመጀመሪያው የሆነውን የዓለም ሻምፒዮና ወርቅ ሜዳልያ አስመዝግባለች፡፡
  • በ1500ሜ. የዓለም ሻምፒዮን ከሆነች በኋላ አንድ ቀን አርፋ ኦገስት 27 የ5000ሜ. የማጣሪያ ውድድር ላይ የተካፈለችው ገንዘቤ ከምድብ አንድ 15 ደቂቃ ከ82 ሰከንድ በሆነ ሰዓት ቀዳሚ በመሆን ለፍፃሜው ያለፈች ሲሆን ኦገስት 30 ቀን በተደረገው የፍፃሜ ውድድር በሀገሯ ልጆች አልማዝ አያና እና ሰንበሬ ተፈሪ ተቀድማ በ14 ደቂቃ ከ44.14 ሰከንድ ሶስተኛ በመሆን የነሐስ ሜዳልያ አግኝታለች፡፡
  • ሴፕቴምበር 3 ቀን በዙሪክ በተከናወነው የዳይመንድ ሊግ 3000ሜ. ፍፃሜ ላይ በመካፈል የውድድር ዓመቱ የመጨረሻ ውድድሯን ያከናወነችው ገንዘቤ በርቀቱ ለሁለተኛ ግዜ የዓመቱ ምርጥ ሰዓቷን ባሻሻለችበት 8 ደቂቃ ከ54 ሰከንድ በአልማዝ አያና ተቀድማ ሁለተኛ ሆና ብታጠናቅቅም የዳይመንድ ሊጉ የአጠቃላይ ነጥብ አሸናፊ ሆና አጠናቃለች፡፡

በ2015 የፈጣን ሰዓት ዝርዝሮች ላይ የገንዘቤ ዲባባ ደረጃዎች
በቤት ውጭ 1500ሜ. በ3:50.07 አንደኛ
በቤት ውጭ 3000ሜ. በ8:26.54 ሁለተኛ
በቤት ውጭ 5000ሜ. በ14:15.41 ሁለተኛ
በቤት ውስጥ 3000ሜ. በ8:37.22+ አንደኛ (የመደመር ምልክቱ ሰዓቱን ያስመዘገበችው በቤት ውስጥ 5000ሜ. ውድድር ላይ መሆኑን ይጠቁማል)
በቤት ውስጥ 5000ሜ. በ14:18.86 አንደኛ

 

አልማዝ አያና 2015Almaz Ayana

  • አልማዝ አያና በውድድር ዓመቱ የመጀመሪያው ውድድሯን ሜይ 17 ቀን በቻይና ሻንግሀይ ያደረገች ሲሆን ውድድሩን በአሸናፊነት ያጠናቀቀችበት 14 ደቂቃ ከ32 ሰከንድ የዓመቱ ምርጥ እና የዓለም የምንግዜም ሶስተኛው ፈጣን ሰዓት ሆኖ ተመዝግቦላታል፡፡
  • በሻንግሀዩ ውጤቷ በመበረታታት ጁን 11 ቀን በኦስሎ ዳይመንድ ሊግ የ5000ሜ. የዓለም ሪኮርድን የመስበር ሙከራ ለማድረግ ስትዘጋጅ የቆየችው አልማዝ የውድድሩ አዘጋጆች በመጨረሻ በሳለፉት ፍትሀዊ ያልሆነ ውሳኔ ዕቅዷን ለማሳካት የምትሞክርበትን ዕድል ቢነፍጓትም ጁን 14 ቀን በሞሮኮ ራባት በተካሄደው የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ ወርልድ ቻሌንጅ የ3000ሜ. ውድድር ላይ የወቅቱ ፈጣን፣ የኢትዮጵያ ሪኮርድ እና የራሷ ምርጥ በሆነ 8 ደቂቃ ከ22 ሰከንድ አሸንፋለች፡፡
  • ጁላይ 4 በፓሪስ ዳይመንድ ሊግ ከፍተኛ ተጠባቂነት ከነበራቸው ፉክክሮች አንዱ በነበረው የሴቶች 5000ሜ. ውድድር በገንዘቤ ዲባባ ተቀድማ በ14 ደቂቃ ከ97 ሰከንድ ሁለተኛ ሆና ጨርሳለች፡፡
  • ኦገስት 27 ቀን በቤይጂንግ የዓለም ሻምፒዮና የ5000ሜ. የማጣሪያ ውድድር በ15 ደቂቃ ከ40 ሰከንድ ከምድብ ሁለት አንደኛ ሆና ያጠናቀቀችው አልማዝ ኦገስት 30 ቀን በተደረገው የፍፃሜ ውድድር አስገራሚ ብቃት በማሳየት ሻምፒዮንሺፑን ሪኮርድ በሰበረችበት 14 ደቂቃ ከ26.83 ሰከንድ ሰንበሬ ተፈሪን እና ገንዘቤ ዲባባን አስከትላ የወርቅ ሜዳልያው አሸናፊ ሆናለች፡፡
  • አልማዝ በዙሪክ የዳይመንድ ሊግ የ3000ሜ. ፍፃሜ ፉክክር ገንዘቤ ዲባባን አስከትላ በ8 ደቂቃ ከ34 ሰከንድ አንደኛ በመሆን የውድድር ዐመቱን በሌላ አስደናቂ ድል አጠናቃለች፡፡

በ2015 የፈጣን ሰዓት ዝርዝሮች ላይ የአልማዝ አያና ደረጃዎች
በቤት ውጭ 2000ሜ. በ5:35.10+ አንደኛ (የመደመር ምልክቱ ሰዓቱን ያስመዘገበችው በ3000ሜ. ውድድር ላይ መሆኑን ይጠቁማል)
በቤት ውጭ 3000ሜ. በ8:22.22 አንደኛ
በቤት ውጭ 5000ሜ. በ14:14.32 አንደኛ

 

ማሬ ዲባባ 2015

BEIJING, CHINA - AUGUST 30: Gold medalist Mare Dibaba of Ethiopia poses on the podium during the medal ceremony for the Women's Marathon final during day nine of the 15th IAAF World Athletics Championships Beijing 2015 at Beijing National Stadium on August 30, 2015 in Beijing, China. (Photo by Patrick Smith/Getty Images) *** Local Caption *** Mare Dibaba

ማሬ ዲባባ (Photo by Patrick Smith/Getty Images)

  • ማሬ ዲባባ ጃንዋሪ 3 ቀን በቻይና ሺያመን ማራቶን ተሳትፎዋ ውድድሩን በ2 ሰዓት ከ19 ደቂቃ ከ52 ሰከንድ በመጨረሽ አሸናፊ የሆነች ሲሆን ይህም በ2012 ዱባይ ማራቶን ላይ ሶስተኛ ሆና ስታጠናቅቅ ካስመዘገበችው የራሷ ምርጥ ሰዓት ጋር እኩል የሆነ ሁለተኛ ምርጥ ሰዓቷ ቷኖ ተመዝግቦላታል፡፡ ማሬ በሺያመን ያሸነፈችበት ሰዓት ኬንያዊቷ ግላዲስ ቼሮኖ ሴፕቴምበር 27 ቀን በበርሊን ማራቶን በ27 ሰከንድ የተሻለ ሰዓት በማስመዘግብ እስክታሸንፍ ድረስም የዓመቱ ፈጣን ሆኖ ቆይቷል፡፡
  • አፕሪል 20 ቀን በተወዳደረችበት የቦስተን ማራቶን በ2 ሰዓት ከ24 ደቂቃ ከ59 ሰከንድ ሁለተኛ ሆና ማጠናቀቅ ችላለች፡፡
  • በቤይጂንግ የዓለም ሻምፒዮና የሴቶች ማራቶን ስታድየም ውስጥ ከገቡ በኋላ ከኬንያዊቷ ተወዳዳሪ ኪፕሮፕ ጋር የነበረውን ፉክክር በድንቅ አጨራረስ ተወጥታ በ2 ሰዓት ከ27 ደቂቃ ከ35 ሰከንድ ለሀገሯ የመጀመሪያውን የዓለም ሻምፒዮና ማራቶን ወርቅ ሜዳልያ አስገኝታለች፡፡

በ2015 የፈጣን ሰዓት ዝርዝር ላይ የማሬ ዲባባ ደረጃ
በሴቶች ማራቶን በ2:19:52 ሁለተኛ

* የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር ቤተሰቦች፡- የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ እና አይ.ኤ.ኤፍ ካውንስል አባላት፣ የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር አባል ፌዴሬሽኖች፣ የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ ኮሚቴ እና ኮሚሽን አባላት፣ የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ የውድድር ዳይሬክተሮች፣ የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ የአትሌት አምባሳደሮች፣ የአትሌት ተወካዮች፣ ታዋቂ አትሌቶች፣ የዓለም አቀፉ ስፖርት መገናኛ ብዙኃን አባላት፣ የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ ሰራተኞች እና የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ ይፋዊ አጋሮች ናቸው፡፡

** ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ኤክስፐርቶች፡- ከስድስቱ የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ አህጉራዊ የአትሌቲክስ ኮንፌዴሬሽኖች የሚወከሉ ከፍተኛ የአትሌቲክስ ባለሙያዎች ናቸው፡፡

Articles

የቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ የኢትዮጵያ የአትሌቲክስ ተሳትፎ ድህረ ምልከታ

Published

on

Medal Winners

በቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ በወረቀት ደረጃ ከውድድሩ መጀመር በፊት ቡድኑ ባመዛኙ በጥሩ ብቃት ላይ የሚገኙ ወጣት አትሌቶችን ስላካተተ ቢያንስ የለመድናቸውን ሁለት ወይም ሶስት የወርቅ ሜዳልያ ድሎች እንደማያሳጣን ተስፋ አድርጌ ነበር፡፡ ሆኖም የሜዳ ላይ ውጤቱ እንደተጠበቀው ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ኢትዮጵያ በውጤታማነቷ በምትታወቅበት የአትሌቲክስ ፉክክር በአንድ የወርቅ፣ አንድ የብር፣ እና ሁለት የነሐስ በድምሩ በአራት ሜዳልያዎች ከዓለም 14ኛ ከአፍሪካ 3ኛ ደረጃን ይዛ ጨርሳለች፡፡ ይህም ሁሌም ለአፍሪካ የበላይነት ከምንፎካከራት ኬንያ ጋር ያለን ልዩነት ይበልጥ እንዲሰፋ አድጎታል፡፡ ከቅርብ ግዜ ወዲህ ሌላኛዋ የምስራቅ አፍሪካ ተቀናቃኛችን እየሆነች ከመጣችው ኡጋንዳም አንሰን እንድንገኝ አድርጎናል፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ በአትሌቲክሱ ከ1992ቱ የባርሴሎና ኦሊምፒክ ወዲህ ኢትዮጵያ ዝቅተኛ የሜዳልያ ስኬት ያስመዘገበችበትም ሆኖ አልፏል፡፡

አሉታዊ ጎኖች
ቶኪዮ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ውጤታማነት ፈር ቀዳጅ የሆነው ታላቁ አትሌት ሻምበል አበበ ቢቂላ በ1964 ዓ.ም. በተከታታይ ሁለተኛ የኦሊምፒክ ማራቶን ድሉን የተቀዳጀባት ከተማ ናት፡፡ እናም በቶኪዮ ከተማ በተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን የሱን ክብር የሚያጎሉባቸውን ነገሮች ያደርጋሉ ብዬ ጠብቄ ነበር፡፡ የሆኑት ነገሮች ግን በተለይ በቡድኑ አስተዳዳሪዎች በኩል ፍፁም ኃላፊነት የጎደለውና ከጠበቅኩት በተቃራኒው ነበር፡፡ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ከአትሌቶች ምርጫ አንስቶ በቡድኑ የዝግጅት ወቅት በተካረረ ውዝግብ ውስጥ ነበር የከረሙት፡፡ የኦሊምፒክ ቡድኑን የማዘጋጀት እና የመምራት የጋራ ኃላፊነት የነበረባቸው ሁለቱ አካላት ይባስ ብለው ውዝግቡን ቶኪዮ ድረስ ይዘውት ሄደዋል፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን ሁለቱን አካላት በማቀራረብ በትልቁ ውድድር ላይ ያለንን ተሳትፎ እንከን አልባ ማድግ የሚጠበቅባቸውም ተመልካች ከመሆን የዘለለ ሚና አልነበራቸውም። የውዝግቡ አሉታዊ ትሩፋት በአትሌቶች ስነልቦና እና በአጠቃላይ የቡድኑ ውጤት ላይ የበኩሉን ተፅዕኖ ሳያሳርፍ እንዳላለፈ አያጠራጥርም፡፡

እንደ አለመታደል ሆኖ በቶኪዮ ኦሎምፒክ የኢትዮጵያን ልዑካን የመምራት ትልቁ ኃላፊነት የተሰጣቸው ሰዎች ኃላፊነት የጎደላቸው ነበሩ። የስፖርቱ አስተዳደሪዎች ትላልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በአትሌቶች ምርጫ ዙሪያ የነበረውን ውዝግብ እንዲያቆሙልን እመኝ ነበር። ጭራሽ እራሳቸው ችግር ፈጣሪ ሆነው መገኘታቸው አስደንጋጭ እና አሳሳቢ ጉዳይ ነው፡፡ በመሮጫ መም ወይም በጎዳና ላይ በሚደረጉ ውድድሮች መሸነፍን በስፖርቱ ውስጥ ማሸነፍ እና መሸነፍ ያሉ የነበሩ እና ወደፊትም የሚኖሩ ነገሮች ስለሆኑ በፀጋ መቀበል ይቻላል፡፡ ተወዳዳሪዎቹ ውጤታማ እንዲሆኑ የስነልቦና ጥንካሬን ሊፈጥሩላቸው የሚገቡ ኃላፊዎች የእርስ በርስ ሽኩቻ ተቃራኒውን አሉታዊ ተፅዕኖ ሲያሳርፍ ማየት ግን ፍፁም ተቀባይነት የለውም፡፡ ለነገሩ ከስፖርቱ እድገት ይልቅ የፖለቲካ ግዴታቸው የሚያስጨንቃቸው የስፖርት አመራሮች በበዙባት ሀገር ስፖርቱ እንዲህ የማንም መጫወቻ ሲሆን ማየት አዲስ ነገር አይደለም፡፡  

የስፖርት አመራሮች ከፖለቲካ ተፅዕኖ ነፃ ሆነው ትኩረታቸውን ስፖርቱን በማስፋፋቱ እና ማሳደጉ ላይ አድርገው የሚሰሩ ስለስፖርቱም በቂ እውቀት እና ፍቅሩ ያላቸው ቢሆኑ መልካም ነው፡፡ ለቦታው በሚመጥን እና ኃላፊነቱን በአግባቡ መወጣት በሚችል የስፖርት አመራር የሚመራ የስፖርት ተቋምን መገንባት በተመሳሳይ ሰዓት የሀገር ግንባታን የሚደግፉ ሶስት ነገሮችን ስኬታማ ያደርጋል፡፡ በስፖርት ጤናውን የሚጠብቅ ማሕበረሰብ በመፍጠር በጤናው ሴክተር ላይ የሚኖረውን ጫና ይቀንሳል፣ በሀገር ገፅታ ግንባታ እና በኢኮኖሚው ዕድገት ላይም የበኩሉን ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል፡፡ በቶኪዮ ላይ የተመለከትናቸው የሀገርን ክብር ዝቅ ያደረጉ ግዴለሽነቶች ተገቢው ትኩረት ተሰጥቷቸው ሊታዩና አጥፊዎቹ ሊጠየቁበት ይገባል፡፡ በመጪዎቹ ዓመታት በሚጠብቁን ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይም የቶኪዮ ኦሊምፒኩን አይነት ሀፍረት እንዳይገጥመን ከወዲሁ ለችግሮቹ መፍትሔ መፈለግ አለበት፡፡

ባለፉት ዓመታት ኦሊምፒክ በመጣ ቁጥር በልዑካን ቡድኑ ውስጥ እየተካተቱ በሕዝብ ገንዘብ የሚዝናኑት የኦሊምፒክ ቱሪስቶች ጉዳይ ዘንድሮም ያልተቀረፈ ችግር ሆኖ ተስተውሏል፡፡ ከሌላው ግዜ በተለየ መልኩ ተጠባባቂ አትሌቶችን ይዞ መጓዝ ይጠይቅ በነበረው ውድድር ላይ አትሌቶቹን ትቶ ምንም የማይሰሩ ሰዎችን ይዞ መሄድ ትልቅ ቀልድ ነው፡፡  

ከሜዳ ውጭ የነበረው ውዝግብ ዋነኛ የትኩረት ማዕከል የነበረ መሆኑ በሜዳ ላይ የነበሩብንን ድክመቶች ሊያስረሳንም አይገባም፡፡ ስድስት የጎዳና ላይ ተወዳደሪዎቻችን እና አንድ የመም ተወዳዳሪ ውድድራቸውን ማቋረጣቸው በቶኪዮ ከታዩት ደካማ ጎኖቻችን መካከል የሚጠቀስ ነው፡፡ ችግሩ በዚህ ምክንያት ነው የተከሰተው ብሎ ለይቶ ለመናገር ባይቻልም ብዙ ግዜ ሲፈትነን ለሚስተዋለው የሞቃታማ ቦታ ውድድር የምናደርጋቸው ዝግጅቶችን መለስ ብሎ መመልከትን የሚጠይቅ ይመስለኛል፡፡ የተጎዳች አትሌትን ወደውድድር እንድትገባ ማድረግ እና በሁለት ደቂቃ ውስጥ ለማቋረጥ መገደዷም የአትሌቶች የጤና ክትትል ላይ ክፍተት እንዳለ የጠቆመን ክስተት ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ቡድን ወደውድድር ስፍራው ካቀናበት ግዜ ጀምሮ በቶኪዮ ምንም አይነት ቡድኑን የተመለከቱ ይፋዊ ጋዜጣዊ መግለጫዎች ወይም ፕሬስ ሪሊዞች አልነበሩም፡፡ ይህም እንደተለመደው የሕብረተሰቡን እና የመገናኛ ብዙሀንን ስለቡድኑ ቀጥተኛ መረጃ የማግኘት መብት የገደበ ነበር፡፡ ጋዜጠኞችም ሚዛናዊ ሆኖ ከመዘገብ ይልቅ ጎራ ለይተው ቃላት መወራወራቸው የህዝብን ትክክለኛ መረጃ የማግኘት መብት የነፈገ ነው፡፡ 

አዎንታዊ ጎኖች
ሰለሞን ባረጋ በወንዶች 10,000 ሜትር ወርቅ፣ ለሜቻ ግርማ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ብር፣ ጉዳፍ ፀጋዬ በሴቶች 5000 ሜትር ነሐስ፣ እና ለተሰንበት ግደይ በሴቶች 10,000 ሜትር ነሐስ ማስመዝገብ መቻላቸው የሚደነቅ ስኬት ነው፡፡

የመጪው ትውልድ አካል የሆኑት ተስፈኞቹ መቅደስ አበበ፣ ፍሬወይኒ ሀይሉ፣ በሪሁ አረጋዊ እና ጌትነት ዋለን ጨምሮ አምስት አትሌቶች ለሜዳሊያ የቀረበ የአራተኛነት ደረጃን ይዘው ማጠናቀቅ መቻላቸውም መልካም ነው፡፡ በተለይ ወጣቶቹ ያስመዘገቡት ውጤት በመጪዎቹ ዓመታት ተገቢውን ድጋፍ ካገኙ የምንጓጓለትን ድል ሊያስገኙልን እንደሚችሉ ያመላከተን ነው፡፡

የሀብታም አለሙ በኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ተሳትፎ ታሪክ በሴቶች 800 ሜትር ለመጀመሪያ ግዜ ለፍፃሜ ተወዳዳሪነት መብቃት ምንም እንኳ በፍፃሜው የሜዳልያ ድል ባይቀናትም በአዎንታዊ ጎን ሊጠቀስ የሚችል ስኬት ነው፡፡

ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ደረጃን ይዘው ላጠናቀቁ አትሌቶች በሚሰጥ ነጥብ ድምር መሰረት በወጣው የነጥብ (ፕሌስመንት) ደረጃ ሰንጠረዥ ላይ በ64 ነጥብ ዘጠነኛ ሆነን ማጠናቀቃችንም እሰየው የሚያስብል ነው፡፡

በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከአራተኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ አጠናቀው ነጥብ ያስገኙ እና የዲፕሎማ ተሸላሚ የሆኑት አትሌቶች፡-
4ኛ – ፍሬወይኒ ሀይሉ – በሴቶች 1500 ሜትር
4ኛ – መቅደስ አበበ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል
4ኛ – ሮዛ ደረጀ – በሴቶች ማራቶን
4ኛ – በሪሁ አረጋዊ – በወንዶች 10,000 ሜትር
4ኛ – ጌትነት ዋለ – በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል
5ኛ – እጅጋየሁ ታዬ – በሴቶች 5000 ሜትር
6ኛ – ሀብታም አለሙ – በሴቶች 800 ሜትር
6ኛ – ሰንበሬ ተፈሪ – በሴቶች 5000 ሜትር
8ኛ – ዮሚፍ ቀጄልቻ – በወንዶች 10,000 ሜትር
8ኛ – ዘርፌ ወንድማገኝ – በሴቶች 3000 ሜትር መሰናክል

  • የአትሌቲክስ የነጥብ ደረጃ ሰንጠረዥ ከአንደኛ እስከ ስምንተኛ ባሉት ደረጃዎች ውስጥ የሚያጠናቅቁ አትሌቶች በሚያስመዘግቡት ነጥብ ድምር መሰረት የሚወጣ ሲሆን የነጥብ አሰጣጡም ለአንደኛ ደረጃ 8 ነጥብ፣ ለሁለተኛ ደረጃ 7 ነጥብ፣ ለሶስተኛ ደረጃ 6 ነጥብ፣ ለአራተኛ ደረጃ 5 ነጥብ፣ ለአምስተኛ ደረጃ 4 ነጥብ፣ ለስድስተኛ ደረጃ 3 ነጥብ፣ ለሰባተኛ ደረጃ 2 ነጥብ፣ እና ለስምንተኛ ደረጃ 1 ነጥብ ነው።

ከፊታችን ምን  እየጠበቀን ነው? ምንስ እናድርግ?
ባለፈው ዓመት በዓለም አቀፉ ወረርሺኝ ምክንያት ትልልቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ለሌላ ግዜ እንዲተላለፉ መደረጉ ይታወቃል፡፡ ሌላ አስገዳጅ ሁኔታ ካልተፈጠረ በስተቀር ቀጣዮቹ አራት ዓመታት በተከታታይ በየዓመቱ ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች የሚካሄዱባቸው ይሆናሉ፡፡ በ2022 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2023 የዓለም ሻምፒዮና፣ በ2024 የኦሊምፒክ ጨዋታዎች፣ እና በ2025 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች ይኖራሉ፡፡ በቀጣዩ ዓመት በኢትዮጵያ የቀን አቆጣጠር ከሐምሌ 8 – 17/2014 በዩናይትድ ስቴትስ ኦሪጎን የሚካሄደው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና አዘጋጆች ሙሉ የውድድሩን ፕሮግራም፣ የማራቶን እና የእርምጃ ውድድሮች የሚካሄዱባቸውን ቦታዎች በትላንትናው ዕለት ይፋ አድርገዋል፡፡ የዓለም ሻምፒዮናውን ውድድር በኃላፊነት የሚመራው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽንም ከወዲሁ ለዛ ውድድር ተሳትፎ የሚጠበቅበትን አቅዶ መንቀሳቀስ ይኖበርታል፡፡

ከምርጫ ጋር በተያያዘ የሚነሱ ጭቅጭቆችን ለማስቀረት ከወዲሁ ሁሉም አትሌቶች አውቀውት በውስጡ የሚያልፉበትን ገዢ የሆነ የመምረጫ መስፈርት ማዘጋጀት ቀዳሚው ተግባር መሆን አለበት፡፡ የመምረጫ መስፈርት ሁልግዜም በግላዊ ምልከታ እና ፍላጎቶች ላይ በሚመሰረት ምክንያት አነጋጋሪ መሆኑ የማይቀር ነው፡፡ ቢሆንም ባለድርሻ አካላቱን በሙሉ ባሳተፈ መልኩ ውይይት ተደርጎበት ቢወጣ ሁሉንም ገዢ እና ከጭቅጭቅ የፀዳ ሊሆን ይችላል፡፡ እዚህ ላይ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ከተከሰቱት ሁኔታዎች አንፃር የሌሎች ሀገሮችንም ተሞክሮዎች በመዳሰስ ነገሩን ሰፋ አድርጎ መመልከት ቢቻል ጥሩ ነው፡፡ ትልልቅ ውድድሮች በመጡ ቁጥር በተደጋጋሚ እንደታዘብነው አንዳንድ አትሌቶች በቡድኑ ውስጥ ለመካተት የሚያደርጉትን ተገቢ ያልሆነ ሙከራም ማቆም አለባቸው፡፡ ከፋም ለማም ስፖርቱን እንዲመራ ኃላፊነት የተሰጠው ተቋም የሚያወጣቸውን መስፈርቶች ማክበርና በዛ ውስጥ ተመራጭ ለመሆን መሞከር ግድ እንደሚላቸውም መዘንጋት የለባቸውም፡፡ ማኔጀሮች እና አሰልጣኞች በተለይ በማራቶን የራሳቸውን አትሌት ለማስመረጥ የሚያደርጓቸው አላስፈላጊ ግፊቶችም ሊያቆሙ ይገባል፡፡

ለውድድሮች የምናደርጋቸውን ዝግጅቶች ጠንካራ እና ደካማ ጎኖች ከውድድሮች በኋላ መገምገም እና መታረም ያለባቸው ነገሮች ካሉ ማረም፡፡ ከፍተኛ ሙቀት በነበረባቸው በለንደን 2012 ኦሊምፒክ ሶስቱም የወንዶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በሞስኮ 2013 የዓለም ሻምፒዮና ሁለቱ የሴቶች ማራቶን ተወዳዳሪዎቻችን፣ በቶኪዮ ኦሊምፒክ ላይ አምስት የማራቶን (ሶስቱም ወንዶች እና ሁለት ሴቶች) ተወዳዳሪዎቻችን እንዲሁም የሴቶች እርምጃ ተወዳዳሪያችን ለማቋረጥ መገደዳቸውን አስተውለናል፡፡ ስለዚህ በጎዳና ላይ ውድድሮች ከባድ ሙቀት ለሚኖርባቸው ቦታዎች እንዴት መዘጋጀት አለብን የሚለው ጉዳይም በደንብ ሊታይ የሚገባው ይመስለኛል፡፡ አንዳንድ የመም (ትራክ) ተወዳዳሪ አትሌቶቻችን የውድድር ዓመቱ ሲጀምር ድንቅ ብቃታቸውን ያሳዩን እና ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ አቋማቸው እየወረደ ይመጣል፡፡ አሰልጣኞቻቸው ለእነዚህ አይነቶቹ አትሌቶች ወደትልቅ ውድድር ሲቃረቡ ብቃታቸውን እያሳደጉ እንዲሄዱ የሚረዳቸውን የልምምድ ፕሮግራም ቢያዘጋጁላቸው መልካም ነው፡፡ በመካከለኛ ርቀት ውድድሮች ላይ በተለይ በወንዶች አሁንም በከፍተኛ ደረጃ የሚፎካከሩ አትሌቶችን ለማፍራት ጠንክረን መስራት ይጠበቅብናል፡፡

Continue Reading

Articles

የኢትዮጵያውያን አትሌቶች የቶኪዮ ኦሊምፒክ የአትሌቲክስ ማጣሪያ ውድድሮች የመጀመሪያ ሁለት ቀናት

Published

on

በሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በቶኪዮ ኦሊምፒክ የመጀመሪያዎቹ ሁለት ቀናት የኢትዮጵያ አትሌቶች የተሳተፉባቸው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል፣ 800 ሜትር በሁለቱም ፆታዎች፣ እንዲሁም የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያዎች ሌላኛዎቹ የኢትዮጵያውያን የትኩረት ማዕከል የነበሩ ውድድሮች ናቸው፡፡ ቀጣዩ ዘገባ የኢትዮጵያውያኑን የማጣሪያ ውድድሮች ተሳትፎ እና ውጤቶች አንዲሁም ተጨማሪ መረጃዎችን ይዟል፡፡

የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል

በአትሌቲክስ ውድድሩ የመክፈቻ ቀን (ዓርብ ሐምሌ 23/2013) ጠዋት ላይ በተካሄደው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል ማጣሪያ ከተሳተፉት ሶስት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች መካከል ከምድብ አንድ ለሜቻ ግርማ (8፡09.83) በአንደኛነት፣ ከምድብ ሁለት ጌትነት ዋለ (8፡12.55) በሁለተኛነት ለፍፃሜው ሲያልፉ በምድብ ሶስት የተወዳደረው ታደሰ ታከለ (8፡24.69) ስምንተኛ ወጥቶ ለፍፃሜው ሳያልፍ ቀርቷል፡፡ ለሜቻ ጃፓናዊው ሚዩራ ዩጂን እና ኬንያዊው ቤንጃሚን ኪይገንን በማስከተል ከምድቡ ያሸነፈበት 8:09.83 በኦሊምፒክ የማጣሪያ ውድድሮች ላይ የተመዘገበ የምንግዜውም ፈጣን ሰዓት ሆኗል፡፡ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የፍፃሜ የሜዳልያ ፉክክር በዋናነት በኬንያውኑ ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት፣ በኢትዮጵያውያኑ ለሜቻ ግርማ እና ጌትነት ዋለ እንዲሁም በሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ መካከል እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡

ኢትዮጵያ በወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በ1980ው የሞስኮ ኦሊምፒክ በሻምበል እሸቱ ቱራ አማካይነት ካስመዘገበችው የነሐስ ሜልያ ድል ወዲህ በርቀቱ በወንዶች ምንም አይነት የኦሊምፒክ ሜዳልያ ድል የላትም፡፡ ሆኖም ከቅርብ ግዜ ወዲህ እየታዩ የመጡ መሻሻሎች እና በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ የተመዘገበው የብር ሜዳልያ ድል በቶኪዮም ሌላ ሜዳልያን ተስፋ እንድናደርግ ያነሳሳን ሆኗል፡፡ ዘግይቶ የተሰላፊ አትሌቶች ለውጥ ከተደረገባቸው ርቀቶች አንዱ በሆነው የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል በተጠባባቂነት የተመዘገበውና በዋናነት በ5000 ሜትር እንደሚወዳደር ይጠበቅ የነበረው ጌትነት ዋለ ወደመጀመሪያ ተሰላፊነት የመጣ ሲሆን ኃይለማሪም አማረ በመጨረሻ ሰዓት በለሜቻ ግርማ መተካቱም አነጋጋሪ የሆነ ሌላኛው ለውጥ ነው፡፡ ጌትነት በ3000 ሜትር መሰናክልም ጠንካራ ተፎካካሪ አትሌት ሲሆን በዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ አራተኛ ሆኖ ማጠናቀቅ ችሏል፡፡ በፍፃሜው ውድድር በ2019 የርቀቱ የዳይመንድ ሊግ ሻምፒዮን ጌትነት ዋለ እና በወቅቱ የዓለም ሻምፒዮና የብር ሜዳሊስት ለሜቻ ግርማ የሚወከለው የኢትዮጵያ ቡድን በቶኪዮ የኬንያውያኑን የበላይነት ለመግታትና አዲስ የስኬት ታሪክ ለማፃፍ እንደሚበቃ ተስፋ ተጥሎበታል፡፡                     

በ1984 በሎስ አንጀለስ ከተከናወነው የኦሊምፒክ ውድድር አንስቶ በተከታታይ በዘጠኝ የኦሊምፒክ ውድድሮች ወይም ላለፉት 36 ዓመታት የኦሊምፒክ የወንዶች 3000 ሜትር መሰናክል የወርቅ ሜዳልያ ድል በኬንያውያን ቁጥጥር ስር ይገኛል፡፡ በዓለም ሻምፒዮናም ተመሳሳይ የበላይነት ያላቸው ኬንያውያን ከ17 የዓለም ሻምፒዮና ውድድሮች በ14ቱ የወርቅ ሜዳልያው አሸናፊዎች ናቸው፡፡ ሆኖም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀው የዓለም ሻምፒዮና ላይ ከኢትዮጵያውያን እና ከሞሮኮ አትሌቶች የገጠማቸው ተግዳሮት ለመሸነፍ እጅግ አቅርቧቸው የነበረ መሆኑ አይዘነጋም፡፡ በአንድ ማይክሮ ሰከንድ ልዩነት አሸናፊነታቸውን ባረጋገጡበት በዶሀው ውድድር የተፈታተኗቸው ኢትዮጵያዊው ለሜቻ ግርማ እና ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮው ፍፃሜ ለሌላ ብርቱ ፉክክር እየጠበቋቸው ይገኛሉ፡፡ ባለፉት ሁለት የዓለም ሻምፒዮናዎች በቅደም ተከተል የብር እና የነሐስ ሜዳልያን ያገኘው ሞሮኳዊው ሶፊያን ኤል ባካሊ በቶኪዮ ከሚወዳደሩት በሙሉ የላቀና 7፡58.15 የሆነ የራሱ ምርጥ ሰዓት ያለው ነው፡፡

ኬንያ በቶኪዮ ያለፈው ውድድር ሻምፒዮንነቱን ክብር የሚያስጠብቅላትን አትሌት ይዛ መቅረብ ሳትችል ቀርታለች፡፡ ከአምስት ዓመት በፊት በሪዮ የኦሊምፒክ እንዲሁም ከሁለት ዓመት በፊት በዶሀ የዓለም ሻምፒዮን የሆነው ኮንሰስለስ ኪፕሩቶ ባለፈው ወር በኬንያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ውድድሩን ባለማጠናቀቁ የኦሊምፒክ ሻምፒዮንነት ክብሩን ለማስጠበቅ በቶኪዮ አልተገኘም፡፡ ስለዚህ አሁን የረጅም ግዜ የበላይነታቸውን የማስጠበቅ ኃላፊነቱ በ2019ኙ የዶሀ የዓለም ሻምፒዮና ላይ በቅደም ተከተል ስድስተኛ እና ሰባተኛ ሆነው ባጠናቀቁት ቤንጃሚን ኪገን እና አብራሀም ኪቢዎት ላይ ወድቋል፡፡  

የሴቶች 800 ሜትር

ከአትሌቲክሱ የጀመሪያ ቀን የጠዋት መርሀግብሮች አንዱ በነበረው የሴቶች 800 ሜትር ማጣሪያ በምድብ ሶስት በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ2 ደቂቃ ከ01.20 ሰከንድ ሁለተኛ የወጣችው ሀብታም አለሙ ለግማሽ ፍፃሜው ያለፈች ሲሆን በሁለተኛው ቀን ምሽት ላይ በተካሄደው የግማሽ ፍፃሜ ውድድር ላይም በአሜሪካዊቷ አቲንግ ሙ ተቀድማ በ1:58.40 ሁለተኛ በመሆን በኦሊምፒክ የውድድር ታሪክ ለመጀመሪያ ግዜ በርቀቱ ለፍፃሜ ውድድር የበቃች ኢትዮጵያዊት ሆናለች፡፡ ሀብታም ከውድድሩ በኋላ በቶኪዮ ለሚገኘው ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው በሰጠችው አጭር ቃል ‹‹ውድድሩ ትንሽ ፈታኝ ነበር ነገር ግን ለሀገሬ ስል ያለኝን አቅም ሁሉ ተጠቅሜያለሁ፡፡ ክብሩ ይስፋ ለመድኃኒዓለም በመጨረሻም አሪፍ ውጤት ላይ ደርሻለሁ፡፡ ለኦሊምፒክ የፍፃሜ ውድድር ሳልፍ የመጀመሪያዬ ነው፡፡ ከዚህ በፊትም ከኢትዮጵያ ለፍፃሜ የደረሰ ያለ አይመስለኝም እና አሁንም መጨረሻዬን ያሳምርልኝ ነው የምለው›› ብላለች፡፡  

በሴቶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ በምድብ አራት በ2.01.98 አራተኛ ሆና ያጠናቀቀችው ነፃነት ደስታ ወደ ግማሽ ፍፃሜው መቀላቀል ሳትችል ስትቀር በጀማሪዎች ስም ዝርዝር ላይ ስሟ ተካቶ በምድብ አንድ እንደምትሮጥ ስትጠበቅ የነበረችው ወርቅውሀ ጌታቸው ግልፅ ባልተደረገ ምክንያት ውድድሩን ሳትጀምር ቀርታለች፡፡

የወንዶ 800 ሜትር

የወንዶች 800 ሜትር የመጀመሪያ ዙር ማጣሪያ ላይ የተሳተፈው ኢትዮጵያዊው መለሰ ንብረት ከምድብ ሶስት በ1:47.80 ሰባተኛ ሆኖ በማጠናቀቅ ለግማሽ ፍፃሜው ማለፍ ሳይችል ቀርቷል፡፡ በመሐመድ አማን ስኬቶች በመነቃቃት ላይ የነበረው የወንዶች 800 ሜትር ከቅርብ ግዜ ወዲህ ኢትዮጵያ ሶስት ሰዓት የሚያሟሉ ተወካይ አትሌቶችን ለማግኘት እየተቸገረችበት የምትገኝ ርቀት እንደሆነ እየታየ ነው፡፡ የኦሊምፒክ ሚኒማ ማሟላት የቻለ አንድ አትሌት ብቻ ይዘን የቀረብንበት የቶኪዮ ኦሊምፒክም ይህ ችግር እንዳልተቀረፈ የታየበት ሌላኛው አጋጣሚ ሆኗል፡፡  

የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ

በአትሌቲክሱ የመጀመሪያ ቀን ሐምሌ 23/2013 ምሽት ላይ በተደረት የሴቶች 5000 ሜትር ማጣሪያ ላይ የተሳተፉት ሶስቱም ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ ለሚደረገው የፍፃሜ ውድድር አልፈዋል፡፡ ከምድብ አንድ ሰንበሬ ተፈሪ (14፡48.31) እና እጅጋየሁ ታዬ (14፡48.52) የኔዘርላንዷ ሲፋን ሀሳን (14፡47.89) እና ኬንያዊቷ አግነስ (14፡48.01) ቲሮፕን ተከትለው በቅደም ተከተል ሶተኛ እና አራተኛ ሆነው ሲያልፉ ከምድብ ሁለት ጉዳፍ ፀጋዬ (14፡55.74) ኬንያዊቷ ሔለን ኦቢሪ (14፡55.77) አስከትላ በአንደኛነት አልፋለች፡፡


ሐምሌ 26/2013 ምሽት ላይ በሚደረገው የሴቶች 5000 ሜትር የፍፃሜ ውድድር ላይ የሚፎካከሩት ኢትዮጵያውያን አትሌቶች

በሄንግሎ በተከናወነው የኢትዮጵያ የኦሊምፒክ ምርጫ ውድድር ላይ ባስመዘገበችው የራሷ ምርጥ 14:13.32 የርቀቱ የወቅቱ ፈጣን አትሌት ሆና ወደ ቶኪዮ ያቀናችው ጉዳፍ ለወርቅ ሜዳልያ ድል ከሚጠበቁት መካከል ናት፡፡ በሄንግሎው ውድድር ላይ ጉዳፍን በመከተል በቅደም ተከተል 14:14.09 እና 14፡15.24 በሆነ ሰዓት የጨረሱት እጅጋየሁ እና ሰንበሬም በዓለም የምንግዜም ምርጥ ዝርዝር ውስጥ የስድስተኛ እና ሰባተኛ ደረጃን ለመያዝ የበቁ ጠንካራ አትሌቶች ናቸው፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ የሴቶች 5000 ሜትር ተወዳዳሪዎች ዝርዝር ሶስቱን ኢትዮጵያውያን ጨምሮ ከዓለም የምንግዜም ምርጥ አስር የርቀቱ ሯጮች አምስቱን ያካተተ ነው፡፡ ኬንያውያኑ ሄለን ኦቢሪ እና አግነስ ቲሮፕ ከምንግዜም ምርጥ አስሮቹ ውስጥ የሚካተቱ ሲሆኑ በ12ኛ ደረጃ ላይ የምትገኘው ኔዘርላንዳዊቷ ሲፋን ሀሳንም የቶኪዮውን የፍፃሜ ፉክክር በጉጉት እንዲጠበቅ የምታደርግ ብርቱ አትሌት ናት፡፡

Continue Reading

Articles

ሰለሞን ባረጋ ለአስራ ሶስት ዓመት የራቀንን የወንዶች 10,000 ሜትር ድል በቶኪዮ ወደ ኢትዮጵያ መልሶታል

Published

on

218076583_1010892909482678_1235421043554241523_n

በቶኪዮ ኦሊምፒክ በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው የአትሌቲክስ ውድድር በተጀመረ በሁለተኛው ቀን በወንዶች አስር ሺህ ሜትር ኢትዮጵያውያንን እጅግ ያስደስተው ድል በወጣቱ ሰለሞን ባረጋ አማካይነት ተመዝግቧል፡፡   
በ1980 ሞስኮ ላይ ምሩፅ ይፍጠር በርቀቱ ለመጀመሪያ ግዜ የኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳልያ ካስገኘ በኋላ ከተደረጉት አስር የኦሊምፒክ የወንዶች 10 ሺህ ሜትር ውድድሮች ኢትዮጵያ አምስቱን በበላይነት ለመጨረስ ችላለች፡፡ የርቀቱ ንጉሶች ሀይሌ ገብረስላሴ እና ቀነኒሳ በቀለ ከ1992 እስከ 2008 ዓ.ም. በአራት ተከታታይ የኦሊምፒክ ውድድሮች ላይ በማሸነፍ የርቀቱ የወርቅ ድል ለኢትዮጵያ ብቻ የተሰጠ እንዲመስለን አድርገውንም ነበር፡፡ ከ2008ቱ የቤይጂንግ ኦሊምፒክ የቀነኒሳ በቀለ ድል በኋላ በተከሰተው የሞ ፋራህ የበላይነት ምክንያት ተመሳሳዩን ድል በቶኪዮ ለማየት 13 ዓመታትን መጠበቅ ግድ ብሎናል፡፡ ላለፉት አስራ ሶስት ዓመታት በጉጉት ስንጠብቀው የቆየነውን የ10 ሺህ ሜትር የኦሊምፒክ ድል በመጨረሻም ሰለሞን ባረጋ በቶኪዮ አጎናፅፎናል፡፡ የሰለሞን የቶኪዮ የወርቅ ሜዳልያ ድል ኢትዮጵያ ካለፉት አስራ አንድ ኦሊምፒኮች በርቀቱ ለስድስተኛ ግዜ የበላይ ሆና እንድትጨርስ ያስቻለም ነው፡፡ ድሉ በቶኪዮ የአትሌቲኪስ ውድድሮች የመጀመሪያው የወርቅ ሜዳልያ ድል ሆኖም ተመዝግቧል፡፡ ሰለሞን ባረጋ በ2018 የበርሚንግሀም የዓለም የቤት ውስጥ ውድድር በ3000 ሜትር እና በ2019 የዶሀ ዓለም ሻምፒዮና ላይ በ5000 ሜትር የብር ሜዳልያ ካገኘ በኋላ በመጀመሪያ የኦሊምፒክ ተሳትፎው ከፍተኛ ክብር የሚሰጠውን የ10,000 ሜትር የወርቅ ሜዳልያ ድል ለማሳካት በቅቷል፡፡

‹‹የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት››
ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድል በኋላ

ሰለሞን ባረጋ ከቶኪዮው ድሉ በኋላ በስፍራው ከሚገኘው የስራ ባልደረባችን አብይ ወንድይፍራው ጋር ባደረገው አጭር ቃለ ምልልስ የሚከተለውን ብሏል ‹‹ረጅም ርቀት የእኛ ስፖርት ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ ሆኖም በኦሊምፒክ ውድድር ላይ ወርቅ ሜዳልያ ከወሰድን ብዙ ግዜ አልፎናል፡፡ ይህን ነገር ለመጨረሻ ግዜ ያሳካውም ቀነኒሳ ነበረ፡፡ ዛሬ በቶኪዮ ድሉን በማሳካቴ በጣም ደስተኛ ነኝ፡፡ በተለይ ለእኛ ከቶኪዮ ጋር አበበ ቢቂላን የምናስታውስበት ድል ስለሆነ ያንን በማሳካቴም በጣም ተደስቻለሁ፡፡ ዘንድሮ ከኡጋንዳ የዓለም ሪኮርድ የሰበረው ቼፕቴጌይ እና የዓመቱን ፈጣን ሰዓት የሮጠው ኪፕሊሞ ነበሩ፡፡ እናም ውድድሩ በጣም ይፈጥናል ብዬ ነበር የጠበቅኩት ግን አልተሮጠም፡፡ ውድድሩን የጨረስነውም 27 ቤት ነው፡፡ የ200 ሜትር እና 400 ሜትር አጫጨር የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን ስሰራ ስለነበረ ሁለት ዙር ሲቀር ውድድሩን እንደማሸንፍ ለራሴ ነገርኩት፡፡ ኡጋንዳውያኑ አትሌቶች ዛሬ ብዙም አልታገሉም፡፡ አብዛኛውን ሰዓት ከኋላ ነው የቆዩት እና እንደዚህ ይሆናል ብዬ አልጠበቅኩም ነበር፡፡ እነርሱን ካሜራ ላይም እያየኋቸው ስለነበር ስለነሱ ብዙም አልተጨነቅኩም እንደውም ከእነሱ ይልቅ የእኛን ልጆች ነበረ ይወጣሉ ብዬ የጠበቅኩት፡፡ በውድድሩ መሀል ተጠባቂ የሆኑት ኡጋንዳውያን ወደኋላ ቀርተው ሶስተኛው የቡድን አጋራቸው ወደፊት ወጥቶ በሰፊ ልዩነት ሲመራ እኛ እነሱን ስንጠብቅ እሱ አዘናግቶ እንዳያሸንፍ ልዩነቱን ለማጥበብ ሞክሬያለሁ፡፡ ምናልባት እነሱ እኛን ሲጠብቁ አንተ ሂድ ያሉት ነበር የመሰለኝ፡፡ ከዚህ በፊት በእንደዚህ አይነቱ ነገር ዳይመንድ ሊግ ላይ ስለተሸወድኩኝ ያንን እንዳይደግሙ ብዬ ነበረ ልዩነቱን ለማጥበብ የሞከርኩት፡፡ የአሰልጣኜንም ምክር እየሰማሁ ስለነበረ የምሮጠው እና ወደኋላ ተመለስ እያለኝ ስለነበር ወደኋላ ተመልሻለሁ፡፡ የእነርሱ እስትራቴጂ እሱን ወደፊት እንዲወጣ አድርገው እኛን ለማድከም ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ስንነጋገር ወደፊት ጠጋ በል እያልኩት ነበረ፡፡ ከበሪሁን ጋር ልምምድም አብረን ነበረ የምንሰራው፡፡ እኔ እንደውም ከአንድ እስከ ሶስት እንወጣለን ብዬ ነበር የጠበቅኩት አጋጣሚ ሆኖ አልተሳካም ነገር ግን ወርቁን ወደኢትዮጵያ በመመለሳችን በጣም ደስተኛ ነን፡፡›› ብሏል፡፡

Continue Reading

Trending